54. İddia: Doğum “işaret” olduğuna göre doğaüstü olmak zorundadır

İddia başlığının kaynak notları: ⁴⁵⁵

Hristiyan iddiası

“The Lord gave a ” sign” (Hebrew: a marvel, a token, a wonder). For a young woman to have a baby would not be a great sign in that sense; therefore it is fitting if the prophecy also had a more significant future fulfilment.”

Cevap

Hristiyan yorum Yeşaya 7:14’teki ot, “işaret”, sözcüğünden doğaüstü bir doğum çıkarır; kelimeyi “marvel, token, wonder” gibi karşılıklarla açıklar. Genç bir kadının olağan biçimde çocuk doğurmasının yeterince büyük bir işaret olmayacağını, bu yüzden ayetin daha büyük gerçekleşmesinde doğumun mucizevi olması gerektiğini söyler. Bakireden doğum bu beklentiyi karşılar. Bu düşüncenin doğru olabilmesi için ot kelimesinin kendi başına “doğa yasalarını aşan mucize” anlamı taşıması gerekir. Tanah’ın kullanımı böyle değildir.

Tora sünnet için “Bu, Benimle sizin aranızdaki antlaşmanın işareti [ot] olacaktır” der.⁴⁵⁶ Şabat için “Şabatlarımı koruyacaksınız; çünkü o, Benimle sizin aranızda kuşaklarınız boyunca bir işarettir [ot]” denir.⁴⁵⁷ Tefilinle ilişkilendirilen ifade de aynıdır: “Elinin üzerinde bir işaret [ot] olacaktır.”⁴⁵⁸ Sünnet, Şabat ve tefilin doğa yasalarını bozan olaylar değildir. Buna rağmen Tora üçünü de ot diye adlandırır; Yahudi kaynakları da mila, Şabat ve tefilini açıkça “üç işaret” olarak yan yana getirir.

Bir işareti düşünmenin en kolay yolu bir yol levhasıdır. Levhanın metalinde mucize yoktur. Onu değerli yapan, başka bir şeyi göstermesidir. Tanah’taki ot da böyle geniş bir kelimedir. Bazen mucizevi bir olay işaret olur; bazen bir nesne, bir uygulama, bir kişi veya simgesel davranış. Sözcük önce işlevi bildirir: bir şey başka bir gerçeği işaret etmektedir. Fiziksel olayın olağan mı olağanüstü mü olduğunu bağlam belirler.

Yeşaya’nın kendi kitabı bunun güçlü örneklerini verir. Peygamber “İşte ben ve HaŞem’in bana verdiği çocuklar, Tsiyon Dağı’nda oturan Orduların HaŞem’inden İsrael’de işaretler [otot] ve belirtileriz” der.⁴⁵⁹ Yeşaya ile çocuklarının işaret olması için olağanüstü biçimde doğmaları gerekmez. İsimleri, hayatları ve içinde bulundukları tarihsel olayla ilişkileri peygamberlik mesajını taşır. Şear-Yaşuv’un adı bir bakiyenin döneceğini, Maher-Şalal-Haş-Baz’ın adı yaklaşan yağmayı haber verir. Yeşaya 7’deki çocuk da büyümesiyle Ahaz’ın korktuğu iki kralın ne kadar kısa sürede etkisiz hale geleceğini ölçer.^460461462

Yeşaya 20 daha da çarpıcıdır. HaŞem peygamberin Mısır ve Kuş hakkında üç yıl “işaret [ot] ve belirti [mofet]” olarak yürüdüğünü söyler.⁴⁶³ Ot ile birlikte, olağanüstü belirti anlamına daha yakın görülebilecek mofet de kullanılmıştır. Yine de anlatılan şey doğa yasalarının kırılması değil, peygamberin gerçekleştirdiği simgesel bir davranıştır. Bu tek örnek bile “ot varsa mucize olmak zorundadır” kuralını geçersiz kılar.

Elbette Tanah’ta mucizevi otlar da vardır. Mısır’dan çıkış sırasında doğaüstü işaretler görülür; Hizkiyahu’ya verilen gölge işareti olağandışıdır. Fakat bundan her otun mucize olması gerektiği sonucu çıkmaz. Ot geniş kategoridir; mucize onun olası biçimlerinden biridir.

Yeşaya 7’nin kendi anlatısı işaretin ne olduğunu zaten açıklar. HaŞem Ahaz’a “Tanrın HaŞem’den kendin için bir işaret iste; onu derinlerde veya yukarılarda iste” der.⁴⁶⁴ Ahaz bunu reddeder. Bunun üzerine HaŞem işareti Kendisi verir: “İşte, söz konusu genç kadın hamiledir ve bir oğul doğuracak; adını İmmanuel koyacaktır.”⁴⁶⁵ Eğer okuma 14. ayette durursa, “Bir kadının çocuk doğurmasının neresi işarettir?” sorusu doğal görünür. Fakat peygamber cümlesini orada bırakmaz: “Çocuk kötüyü reddedip iyiyi seçmeyi bilmeden önce, senin çekindiğin o iki kralın ülkesi terk edilecektir.”⁴⁶⁶⁴⁶⁷

İşaret bu bütünlük içinde anlaşılır. Retsin ile Pekah David hanedanını devirmek istemektedir. Tanrı bunun gerçekleşmeyeceğini bildirir. Bir çocuk doğacak, ona “Tanrı bizimle” anlamındaki İmmanuel adı verilecek ve çocuk henüz erken yaşlardayken iki kralın tehdidi sona erecektir. İşaret yalnız doğum değildir; çocuğun adı, varlığı ve büyümesiyle belirli siyasi olay arasındaki ilişki bütün işareti oluşturur.

Bir çocuğun doğması olağandır. Fakat peygamberin önceden gösterdiği çocuğun gelişim safhasını siyasi bir olayın zaman ölçüsü haline getirmesi olağan bir doğum haberinden farklıdır. “Bu çocuk şu gelişim aşamasına varmadan korktuğun iki kralın gücü kırılacak” sözü doğrulanabilir bir peygamberlik iddiasıdır. İşaretin gücü doğanın bozulmasından değil, Tanrı’nın verdiği sözün belirlenen süre içinde gerçekleşmesinden gelir.

Yeşaya 8:1–4 aynı kalıbı neredeyse tekrar eder. Maher-Şalal-Haş-Baz için “Çocuk ‘babam’ ve ‘annem’ demeyi bilmeden önce Şam’ın serveti ve Şomron’un ganimeti Aşur kralının önüne götürülecektir” denir.⁴⁶⁸ Çocuğun konuşmayı öğrenmesi zaman göstergesidir. Bu çocuk da Yeşaya’nın 8:18’de “işaretler” diye tanımladığı çocuklar arasındadır. Kimse onun işaret olabilmesi için doğaüstü biçimde doğması gerektiğini düşünmez.

Hristiyan iddiasında bir adım daha vardır. “Normal doğum yeterince büyük işaret değildir” denildiğinde bile gerekli mucizenin neden özellikle erkeksiz gebelik olması gerektiği ayetten çıkmaz. Ot kelimesi bunu söylemez. Tanah’ta Tanrı ileri yaşta doğum sağlayabilir, gökte olağandışı bir belirti gösterebilir, bir orduyu beklenmedik biçimde yenebilir. İşaretin mucizevi olması zorunlu kabul edilse bile, “bakire gebeliği” sonucu yine kelimeden çıkmaz.

Bakireden doğuma ulaşmak için Matta’nın doğum anlatısının önceden bilinmesi gerekir. Sonra Yeşaya’daki ot kelimesi bu anlatıya uygun biçimde genişletilir. Böylece yorumun yönü Yeşaya’dan Miryam’a değil, Miryam’den Yeşaya’ya döner. Hristiyan yorumun “normal doğum yeterince büyük değildir” değerlendirmesi, Yeşaya’nın cümlesi değil, hangi tür işaretin daha etkileyici olacağına dair sonradan kurulmuş bir ölçüdür.

Yeşaya’nın yakın bağlamı başka bir ölçü verir. Peygamberin çocukları işarettir. Peygamberin simgesel davranışı işarettir. Tora’da Şabat, sünnet ve tefilin işarettir. Tanah ot kelimesini doğaüstülüğün teknik adı olarak kullanmaz. Bu yüzden Yeşaya 7:14’te ot bulunmasından bakireden doğum çıkarılamaz. İşaretin anlamını sözlükteki en dramatik karşılık değil, ayetin devamı belirler.⁴⁶⁹

Yeşaya’nın ot’u Ahaz dönemindeki İlahi sözün doğrulanmasına hizmet eder. Çocuğun büyümesi Retsin ile Pekah’ın sonuna bağlanır; İmmanuel adı Tanrı’nın Yehuda’yı terk etmediğini bildirir. Erkeksiz gebelik ise bu işaret yapısının içinde yoktur. Hristiyan yorum Hristiyan doğum anlatısında bulunan mucizeyi, Yeşaya’nın “işaret” kelimesinin zorunlu anlamı haline getirmeye çalışmaktadır.

Kaynaklar

455. Duncan Heaster, Jesus for Jews, s. 5–6 ve 38–41. ↩

456. Kaynak: Bereşit 17:11. ↩

457. Kaynak: Şemot 31:13. ↩

458. Kaynak: Şemot 13:16. ↩

459. Kaynak: Yeşaya 8:18. ↩

460. Kaynak: Yeşaya 8:18. ↩

461. Kabalat.com, “Doğal hamilelik bir ‘işaret’ sayılabilir mi?”; “Yeşaya 7:14, İsa’nın Bakire’den Doğumu’nu mu haber vermektedir?”. ↩

462. Kabalat.com, “Doğal hamilelik bir ‘işaret’ sayılabilir mi?”; “Yeşaya 7:14, İsa’nın Bakire’den Doğumu’nu mu haber vermektedir?”. ↩

463. Kaynak: Yeşaya 20:3. ↩

464. Kaynak: Yeşaya 7. ↩

465. Kaynak: Yeşaya 7:14. ↩

466. Kaynak: Yeşaya 7:16. ↩

467. Kabalat.com, “Doğal hamilelik bir ‘işaret’ sayılabilir mi?”; “Yeşaya 7:14, İsa’nın Bakire’den Doğumu’nu mu haber vermektedir?”. ↩

468. Kaynak: Yeşaya 8:1–4. ↩

469. Kaynak: Yeşaya 7:14. ↩