134. İddia: Yehezkel’deki gelecekteki korbanlar yalnız İsa’nın geçmişteki ölümünü hatırlatacaktır

Hristiyan iddiası

“Thus instead of the sacrifices pointing forward to the perfect sacrifice as they did before Jesus, they will point back to His work. The Christian breaking of bread service similarly looks back to the sacrifice of Jesus.”

Cevap

Hristiyan yorum, Yehezkel 40–48’in gelecekte yeniden hayvan korbanları anlattığını kabul eder. Bunun kendi sisteminde ciddi bir sorun olduğunu da görür. Eğer hayvan korbanlarının amacı İsa’nın kusursuz ölümüne doğru ilerlemekse ve bu ölüm gerçekleşmişse, gelecekte neden yeniden korban vardır? Cevabı şudur: İsa’dan önceki korbanlar ileriye bakıyordu; Maşiah çağındaki korbanlar geriye bakacak ve İsa’nın ölümünü hatırlatacaktır. Hristiyan ekmek-şarap törenini buna benzetir.¹⁶⁰³

Hristiyan yorum bununla da yetinmez. Yehezkel 40–48’deki düzeni Maşiah krallığının ilk evresinde dünyanın eğitimi için kullanılacak “kısmi” bir Tora restorasyonu olarak açıklar. Daha sonra bu öğretim dönemi sona erecek, korbanlara yeniden ihtiyaç kalmayacaktır. Bu zaman çizgisini 1 Korintliler ve Vahiy’deki bin yıllık krallık öğretisiyle tamamlar.¹⁶⁰⁴

Sorulması gereken şey çok basittir: Yehezkel gelecekteki korbanlara gerçekten “geçmişteki İsa’yı hatırlatma” işlevi veriyor mu?

Yehezkel 45:15’in dili şöyledir:

“Sürüden… minha, yakmalık korban ve barış korbanları için… onlar adına kapara sağlamak üzere…”¹⁶⁰⁵

İbranice amaç ifadesi lekhapper aleihem — לְכַפֵּר עֲלֵיהֶם, “onlar için kapara sağlamak”tır. İki ayet sonra yöneticiye bayramlarda, Roş Hodeşlerde ve Şabatlarda korbanları sağlama görevi verilir; günah korbanı, minha, yakmalık korban ve barış korbanı yine “İsrael Evi için kapara sağlamak üzere” sunulur.¹⁶⁰⁶

Kapara her yerde yalnız kişisel ahlaki suçun bağışlanması demek değildir. Kutsal alanın arındırılması ve ritüel temizlenme gibi işlevler de aynı kökle anlatılabilir. Fakat bu nüans Hristiyan yorumun tezini kurtarmaz. Hangi kapara türü söz konusu olursa olsun, Yehezkel korbanlara işlev yüklemektedir. “Bunlar yalnız hatırlatma sembolleridir” dememektedir.

45:22 daha da somuttur:

“O gün yönetici kendisi ve ülkenin bütün halkı için günah korbanı olarak bir boğa sağlayacak.”¹⁶⁰⁷

Ardından bayram boyunca her gün günah korbanları ve diğer sunular anlatılır.¹⁶⁰⁸ Bir anma töreni hakkında konuşulsaydı, peygamberin bunun için anma dili kullanması beklenirdi. Fakat metinde hatat (günah korbanı), ola (yakmalık korban), minha, şelamim, kohen, mizbeah ve lekhapper vardır.

Hristiyan yorumun açıklamasında yön tersine dönmüştür. Önce Hristiyan metinlerinden İsa’nın kusursuz ve son korban olduğu kabul edilir. Sonra Yehezkel gelecekte yeniden korban anlattığı için bunların gerçek işlev taşıyamayacağı sonucuna varılır. Ardından “öyleyse yalnız İsa’yı hatırlatıyor olmalılar” denir. Bu yeni işlev daha sonra Yehezkel ile Hristiyan korban öğretisi arasında çelişki olmadığına kanıt yapılır.

Kanıtlanması gereken önerme böylece açıklamanın başlangıç varsayımı haline gelir.

Bir metin gelecekte bir ilaç verileceğini ve bu ilacın hastayı iyileştirmek için kullanılacağını söylüyorsa, “ilaç aslında tedavi etmeyecek, geçmişte yaşamış bir doktoru hatırlatacak” diyebilmek için ayrıca bir metinsel işaret gerekir. Yehezkel’de de aynı durum vardır. Korbanlar, korban adlarıyla ve avoda işlevleriyle anlatılır. Onların işlevini sırf önceden kabul edilmiş teolojiye uymadığı için değiştirmek metni açıklamak değildir.

Hristiyan yorumun “kısmi Tora restorasyonu” sözü de Yehezkel’in ifadesi değildir. Peygamber 36. bölümde gelecekteki yenilenmenin sonucunu “yasalarımda yürüyecek, kurallarımı gözetip yerine getireceksiniz” diye anlatır.¹⁶⁰⁹ 37. bölümde David soyuna ilişkin yönetici döneminde yine “kurallarımla yürüyecekler, yasalarımı gözetip yerine getirecekler” der.¹⁶¹⁰ Sonra 40–48’de Tapınak, kohenlik ve korban hizmetini anlatır. Doğal çizgi, yenilenmiş İsrael’in Tora’ya ve kutsal avodaya dönmesidir; “Tora bir süre eğitim dekoru olarak geri gelecek, sonra tekrar kalkacak” değildir.

Hristiyan yorum açıkça Hristiyan metinlerinin Tanah’ın daha dolaylı öğrettiği şeyi daha fazla aydınlattığını söyler ve oradan bin yıllık krallık şemasına geçer.¹⁶¹¹ Fakat kitabının iddiası İsa’nın Tanah tarafından kanıtlandığıdır. Tanah’ın Yehezkel’de verdiği gelecek düzen, ancak İsa’nın doğruluğu önce kabul edilip Hristiyan metinlerinin şeması üzerine yerleştirildiğinde bu anlamı kazanıyorsa, kanıt Tanah’tan İsa’ya gitmiyor demektir.

Yehezkel’in gelecekteki korbanları gerçek Tapınak, gerçek mizbeah, gerçek kohenlik ve gerçek ritüel dil içinde anlatılır. Bunların geçmişteki İsa’yı hatırlatan semboller olduğu cümlesi Yehezkel’de yoktur. Korbanların yönünü önce ileri, sonra geri çeviren sistem peygamberin değil Hristiyan korban öğretisinin ürünüdür.¹⁶¹²

Kaynaklar

1603. Duncan Heaster, Jesus for Jews, s. 48–49: gelecekteki korbanların İsa’nın işine “point back” edeceği ve Hristiyan ekmek-şarap töreni benzetmesi. ↩

1604. Aynı eser, s. 49; Yehezkel 40–48’in “partial restitution of the Mosaic Law” olarak eğitim programına bağlanması; 1 Korintliler 15:28 ve Vahiy 20–22 ile bin yıllık şema. ↩

1605. Yehezkel 45:15. ↩

1606. Yehezkel 45:17. ↩

1607. Yehezkel 45:22. ↩

1608. Yehezkel 45:23–25. ↩

1609. Yehezkel 36:26–27. ↩

1610. Yehezkel 37:24. ↩

1611. Duncan Heaster, Jesus for Jews, s. 49. ↩

1612. Yehezkel 40–48; Duncan Heaster, Jesus for Jews, s. 48–49. ↩