Misyoner İddiaları Arşivi

6 iddia 9 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

217. İddia: Eliyahu’nun iki hizmet dönemi İsa’nın iki gelişini önceden haber verir

Melahim kitabı, peygamber Eliyahu’nun İsrael’de putperestliğe karşı çıktığını ve daha sonra göğe alındığını anlatır. Malaki ise Tanrı’nın onu gelecekte tekrar göndereceğini söyler. Gelecekte kimin gönderileceği ve hangi işi yapacağı Malaki’de açıkça belirtilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Melahim kitabı, peygamber Eliyahu’nun İsrael’de putperestliğe karşı çıktığını ve daha sonra göğe alındığını anlatır. Malaki ise Tanrı’nın onu gelecekte tekrar göndereceğini söyler. Gelecekte kimin gönderileceği ve hangi işi yapacağı Malaki’de açıkça belirtilir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Eliyahu’nun ilk döneminde İsrael’in günahlarını kınamasını, zulüm görmesini ve göğe alınmasını bir arada değerlendirirler. Eliyahu gelecekte gönderildiğinde İsrael’in onu kabul edeceğini söylerler. Onlara göre bu sıra İsa’nın önce reddedileceğini ve ikinci gelişinde kabul edileceğini gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini gerçekten söyler. Malaki’nin sözünde peygamberin adı ve görevi verilir. Bu yüzden hangi kişinin geleceği, iki yaşam öyküsü arasında benzerlik kurularak belirlenmez.

II Melahim 2:11, Eliyahu’nun kasırga içinde göğe alındığını anlatır. Malaki 3:23’te Tanrı onun adını açıkça vererek şöyle der: “İşte, Tanrı’nın büyük ve korkunç günü gelmeden önce size navi Eliyahu’yu gönderiyorum.” Buradaki navi, peygamber demektir. Hristiyan çevirilerinde bu ayet Malaki 4:5 olarak numaralanır.

Bir sonraki ayet Eliyahu’nun görevini söyler. Babaların yüreğini çocuklara, çocukların yüreğini babalara döndürecektir. Bu söz aile içinde yeniden yakınlık kurulmasını anlatır. Bundan hemen önce ise “Kulum Moşe’nin Tora’sını hatırlayın” emri bulunur ve Sinay’da verilen hükümler anılır (Malaki 3:22–24). Geleceğe ilişkin bu sözler, halkı Tora’dan uzaklaştıran bir görev tarif etmez.

Eliyahu’nun ilk döneminde ona karşı çıkanlar da sözüne kulak verenler de vardır. İzevel onu öldürmekle tehdit eder ve Eliyahu halkın antlaşmayı terk etmesinden yakınır.

Fakat Karmel’de ateş düştüğünde halk yüzüstü yere kapanıp “Tanrı, O Tanrı’dır” diye karşılık verir. Tanrı ayrıca Baal’a diz çökmemiş yedi bin kişinin kaldığını söyler (I Melahim 18:17–40; 19:1–18). Antlaşmayı terk edenlerin yanında, Eliyahu’nun çağrısına cevap verenler ve baştan beri Baal’a boyun eğmeyenler de vardır.

Mişna Eduyot 8:7, Eliyahu’nun dünyada barış sağlama görevini öne çıkarır. Eruvin 43b ile Rambam’ın Mişne Tora, Melahim 12:2’deki açıklaması da Eliyahu’nun gelecek rolünü Maşiah’ın rolünden ayrı ele alır. Bu rabbinik açıklamalar Eliyahu’nun gelecekteki görevini ele alır. Malaki’de adı verilen peygamberin yerine başka bir kişiyi koymaz.

Pesah, İsrael’in Mısır’dan çıkışının anıldığı bayramdır. Bayramın gecesinde yapılan Seder yemeğinde çıkış öyküsü belirli bir düzen içinde anlatılır; Eliyahu’ya ilişkin beklenti de bu geleneğin parçasıdır. Beklenen kişi, Malaki’nin adını verdiği Eliyahu’dur. Bu gelenekten İsa’nın ikinci gelişinin kabul edildiği sonucu çıkarılamaz.

Maşiah’a ilişkin ayetler ise David soyundan kralın adaletini, İsrael’in toplanmasını, halkın birliğini ve Tanrı bilgisinin yayılmasını anlatır (Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28). Malaki, Eliyahu’yu David soyundan gelen bu kral olarak adlandırmaz. Eliyahu’nun görevi ile kralın görevi ayrı ayrı açıklanır.

Tanah, Eliyahu’nun yeniden gönderileceğini adıyla ve göreviyle bildirir. Malaki’nin söylediği, Eliyahu’nun Tanrı’nın büyük gününden önce gönderileceğidir. İsa’nın önce ölüp sonra dirileceği ve yüzyıllar sonra dönüp görevini tamamlayacağı bu ayetlerden çıkarılamaz.

Kaynaklar: II Melahim 2:11; Malaki 3:22–24; I Melahim 18:17–40, 19:1–18; Mişna Eduyot 8:7; Eruvin 43b; Rambam, Mişne Tora, Melahim 12:2; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

219. İddia: Eliyahu’nun gelecekteki hizmeti üç buçuk yıl sürebilir

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini bildirir. Daniel, başka bir olayla ilgili olarak bir zaman, zamanlar ve yarım zamandan söz eder. Eliyahu’nun geçmişte olacağını bildirdiği kuraklık da Melahim kitabında ve bazı Hristiyan metinlerinde anlatılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini bildirir. Daniel, başka bir olayla ilgili olarak bir zaman, zamanlar ve yarım zamandan söz eder. Eliyahu’nun geçmişte olacağını bildirdiği kuraklık da Melahim kitabında ve bazı Hristiyan metinlerinde anlatılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Daniel’deki son dönemi üç buçuk yıl olarak hesaplar ve Malaki’deki antlaşma habercisini Eliyahu’yla ilişkilendirirler. Luka ve Yakup’un Eliyahu zamanındaki kuraklığı üç yıl altı ay olarak vermesini de bu hesaba katarlar. Geçmişteki kuraklıkla gelecekteki görev arasında bir benzerlik kurup Eliyahu’nun hizmetinin yine üç buçuk yıl sürebileceğini ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte gönderileceğini ve görevini açıklar. Görevin süresi için bir sayı vermez. Üç buçuk yıl, farklı metinlerdeki sürelerin bir araya getirilmesiyle önerilen bir yorumdur. İddiayı ortaya atan kaynak da bu bağlantının kesin olmadığını belirtir.

Malaki 3:23–24’te Tanrı, büyük ve korkunç gününden önce navi Eliyahu’yu göndereceğini söyler. Eliyahu babaların yüreğini çocuklara, çocukların yüreğini babalara döndürecektir. Hemen öncesinde halka Moşe’nin Tora’sını hatırlaması buyurulur (3:22). Metin kimin gönderileceğini, ne yapacağını ve Tanrı’nın büyük gününden önce geleceğini bildirir. Görevin kaç gün, ay veya yıl süreceği açıklanmaz.

Mişna Eduyot 8:7, Eliyahu’nun gelecekteki görevini barış ve uzlaşma üzerinden açıklar. Bu rabbinik yorumda da üç buçuk yıllık bir süre belirlenmez.

Daniel 7:25’te עִדָּן וְעִדָּנִין וּפְלַג עִדָּן, “bir zaman, zamanlar ve yarım zaman” ifadesi yer alır. Bu süre, kutsalların bir süre kendilerine baskı yapan gücün eline bırakılmasıyla ilgilidir. Daniel 12:7’de benzer ifade, kutsal halkın gücünün kırılması ve peygamberin gördüğü olayların tamamlanmasıyla ilgili olarak geçer. Bu ayetlerde Eliyahu’nun adı bulunmaz ve söz konusu sürenin onun hizmet süresi olduğu söylenmez.

Talmud’un Sanhedrin 97b bölümünde son dönem için önerilen hesaplar tartışılır. Hesaplanan tarihler geçip de beklenen olay yaşanmadığında insanların umudunu yitirmesine karşı da uyarı yapılır. Bu rabbinik tartışma, Daniel’deki sayıyı Eliyahu’nun kesin hizmet süresi olarak belirlemez.

Kuraklık anlatısı da dikkatle okunmalıdır. I Melahim 17:1’de Eliyahu yağmur ve çiyin kesileceğini bildirir. 18:1’de “üçüncü yılda” Tanrı, Eliyahu’ya Ahav’ın karşısına çıkmasını buyurur ve yağmur yağdıracağını bildirir. Sayımın hangi olaydan başladığı ayrıca araştırılabilir. Ayetin kullandığı söz “üçüncü yılda”dır. Burada “üç yıl altı ay” denmez.

Luka 4:25 ve Yakup 5:17, yağmurun üç yıl altı ay yağmadığını söyler. Bu Hristiyan metinlerindeki sayı kuraklığın süresidir. Kuraklığın süresi, Eliyahu’nun bütün peygamberlik hizmetinin süresi değildir. Karmel’deki olaylardan, Horev yolculuğundan, Elişa’nın çağrılmasından ve sonraki görevlerinden de anlaşılacağı gibi Eliyahu’nun faaliyeti yağmur geri geldikten sonra devam eder (I Melahim 18–21; II Melahim 1–2).

Malaki 3:1’deki “antlaşma habercisi” ile Eliyahu arasında yorum yoluyla ilişki kurulabilir. Ancak bu ayet de Eliyahu’nun üç buçuk yıl boyunca Maşiah’ın antlaşmasını duyuracağını söylemez. Daniel, halkın gördüğü baskının süresini anlatır. Malaki, Eliyahu’nun babalarla çocukları yeniden yakınlaştırma görevini bildirir. Luka ve Yakup ise kuraklığın süresini verir. Eliyahu’nun gelecekteki görevinin süresini bu metinlerden biri belirlemez.

Eliyahu’nun gelecekte gönderileceği Malaki’de açıktır. Hizmetinin tam üç buçuk yıl süreceği ise Tanah’ta bildirilmez. Önceki kuraklıkla kurulan benzerlik bu eksik bağı tek başına sağlamaz.

Kaynaklar: Malaki 3:1, 22–24; Daniel 7:25, 12:7; I Melahim 17:1, 18–21; II Melahim 1–2; Mişna Eduyot 8:7; Sanhedrin 97b. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Luka 4:25; Yakup 5:17.

Bu iddianın sayfası

145. İddia: Bet HaMikdaş’ın MS 70’te yıkılması İsa’nın reddedilmesinin cezasıdır

Romalılar MS 70’te Yeruşalayim’i kuşattı ve İkinci Bet HaMikdaş, yani Tapınak yıkıldı. Bir yıkımın nasıl gerçekleştiğiyle Haşem’in onu belirli bir suçun cezası olarak bildirdiğinin gösterilmesi iki ayrı konudur. Tanah’ta bir yıkım için hangi nedenin verildiğini anlamak için peygamberlerin kendi sözlerine bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Romalılar MS 70’te Yeruşalayim’i kuşattı ve İkinci Bet HaMikdaş, yani Tapınak yıkıldı. Bir yıkımın nasıl gerçekleştiğiyle Haşem’in onu belirli bir suçun cezası olarak bildirdiğinin gösterilmesi iki ayrı konudur. Tanah’ta bir yıkım için hangi nedenin verildiğini anlamak için peygamberlerin kendi sözlerine bakılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Roma’nın MS 70’te İkinci Tapınağı yıkmasını Haşem’in Yahudilere verdiği bir ceza olarak görürler. Onlara göre bu cezanın nedeni, Yahudilerin İsa’yı reddetmesidir.

Tanah’ın Cevabı:

MS 70’te İkinci Tapınağın yıkılması tarihsel bir felakettir. Ancak “Bu felaket Yahudilerin İsa’yı reddetmesinin cezasıdır” hükmü Tanah’ta yer almaz. Yeremya 7:9–15, hırsızlık, cinayet, yalan ve putperestliğe karşı uyarır; Melahim Bet 24:3–4, masum kan dökülmesinin ağır sonuçlarını açıklar. Bu peygamberliklerin hiçbirinde Tapınağın yıkılmasının nedeni 'İsa’nın reddi' diye yazmaz.

Yeremya 7:12–15, Haşem’in adının anıldığı bir kutsal yerin insanların yaptığı kötülüğe kalkan olmayacağını, Şilo örneğiyle gösterir. Peygamber Şilo’ya gidip İsrael’in işlediği kötülük yüzünden orada ne olduğuna bakılmasını ister. Yıkımın hangi davranış yüzünden geldiği, peygamberin adını verdiği suçtan öğrenilir. İkinci Tapınağın MS 70’te yıkıldığı bilgisi, kendi başına yeni bir suç veya yeni bir antlaşma ilan etmez. (Yeremya 7:9–15).

Yeremya 7:9’da halkın suçları הֲגָנֹב רָצֹחַ וְנָאֹף וְהִשָּׁבֵעַ לַשֶּׁקֶר וְקַטֵּר לַבָּעַל sözleriyle sayılmaktadır: “Çalmak, öldürmek, zina etmek, yalan yere yemin etmek ve Baal’e tütsü sunmak...” 7:14–15 bu davranışlarla birlikte kutsal yerin ve halkın karşılaşacağı hükmü bildirir. Bu pasajın tarihsel bağlamı Birinci Tapınağın ayakta olduğu dönemdir. Peygamber burada MS 70 yıkımının gerekçesini belirli bir birinci yüzyıl kişisine karşı tutuma bağlamamaktadır. Önceki yıkımda görülen ahlaki ve antlaşmaya ilişkin uyarıların bulunması, sonraki bütün felaketlere metinde yazılı olmayan özel bir suç yüklenebileceği anlamına gelmez.

Vayikra 26, halkın günahına bağlı sürgün ve yıkımı bildirir; 26:44–45’te ise Tanrı’nın sürgündeki İsrael’le antlaşmasını bozmayacağı açıkça söylenir. Hoşea 1:9 ve 2:25 (bazı Hristiyan baskılarında 2:23), “Halkım değilsiniz” yargısının ardından aynı halkın yeniden kabulünü anlatır.

Hoşea 2:1’de (bazı Hristiyan baskılarında 1:10) İsrael yeniden “Yaşayan Tanrı’nın oğulları” diye anılır; 2:25’te (bazı Hristiyan baskılarında 2:23) Tanrı “Halkımsın” der. Bet HaMikdaş’ın yıkımı Yeremya 7 ve 25’te halkın yanlış davranışıyla ilişkilendirilen önceki yıkım örneğini hatırlatır; bu, her yıkımın tek bir sonradan yaşamış kişiye karşı tutumun cezası olduğu anlamına gelmez.

Daniel 9:26 şehrin ve kutsal yerin yıkılmasından söz eder; bunun nedenini “İsa’yı reddettiler” diye açıklamaz. Hristiyanların MS 70 yıkımını böyle bir cezaya dönüştürmeleri, Tanah’ın açıkça bildirmediği tarihsel ve ahlaki bir suçlamayı peygamberin ağzına koymaktır.

Vayikra 26:44 sürgün ve cezayı açıkça değerlendirdiği halde לֹא־מְאַסְתִּים וְלֹא־גְעַלְתִּים לְכַלֹּתָם לְהָפֵר בְּרִיתִי אִתָּם, “Onları reddetmedim ve onlarla antlaşmamı bozmak üzere onları yok etmedim” der. Bu söz, yıkım ve sürgünün İsrael’in Haşem’le antlaşmasını sona erdirmediğini de gösterir. Daniel 9:26 şehrin ve kutsal yerin yıkılacağını anlatırken buna neden olarak “İsa’yı reddetmek” ifadesini kullanmamaktadır. Tarihsel yıkımın yaşanmış olması ile Haşem’in bütün halkı belirli bir suç yüzünden cezalandırdığının ileri sürülmesi iki ayrı konudur; ikincisi Tanah’ta gösterilmedikçe peygamberlik hükmü sayılamaz.

İddiayı savunan metinde Daniel 9:26, meshedilmiş kişinin kesilmesinden sonra Yahudilerin artık onun halkı olmayacağı şeklinde aktarılır. Oysa ayette şehrin ve kutsal yerin עַם נָגִיד הַבָּא, yani “gelecek önderin halkı” tarafından yıkılacağı söylenir. İbranice cümlede “Yahudiler artık onun halkı olmayacak” ifadesi bulunmaz. Daniel 9:26.

Yıkımın tarihsel olarak nasıl gerçekleştiği ile Haşem’in onu hangi suçun cezası olarak bildirdiği ayrı sorulardır. Roma ordusunun kuşatması ve Tapınağın yıkılması tarihsel olaylardır. Bu olayların kendisi, belirli bir teolojik açıklamayı tek başına kanıtlamaz.

Talmud’un Yoma 9b bölümü, İkinci Tapınak’ın yıkımını nedensiz nefretle ilişkilendiren bir açıklama verir. Bu, sonraki rabbinik döneme ait ahlaki bir yorumdur. Bu yorumda da İsa’nın reddedilmesi yıkımın nedeni olarak gösterilmez. Roma’nın Tapınağı yıkmış olması, Haşem’in bütün bir halkı İsa’yı reddettiği için cezalandırdığı iddiasını kanıtlamaz.

Tanah kaynakları: Yeremya 7:9–15, 25:1–14; II Melahim 24:3–4; Vayikra 26:40–45; Hoşea 1:9 ve 2:25; Daniel 9:26.

Bu iddianın sayfası

70. İddia: “Soyunu görecek” ifadesi İsa’nın manevi çocuklarını anlatır

Yeşaya 53’te acı çeken kula, soyunu göreceği ve günlerinin uzayacağı söylenir. Soy sözcüğü bir kişiden veya halktan gelen kuşakları anlatabilir. Peygamberlerin bu sözü bazen benzetme içinde kullanması, burada hangi kuşakların kastedildiği sorusunu doğurur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 53’te acı çeken kula, soyunu göreceği ve günlerinin uzayacağı söylenir. Soy sözcüğü bir kişiden veya halktan gelen kuşakları anlatabilir. Peygamberlerin bu sözü bazen benzetme içinde kullanması, burada hangi kuşakların kastedildiği sorusunu doğurur.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, “soy görecek, günlerini uzatacak” sözünü İsa’nın ölümden sonra dirilip sonsuza dek yaşamasına bağlarlar. Onlara göre kul önce öldürüldüğü için sonradan soyunu görebilmesi ancak dirilişle mümkündür. Soy ve çocuk sözlerinin peygamberlerin dilinde bazen sembolik kullanıldığını hatırlatarak İsa’nın biyolojik çocuklarının olmamasını bir engel saymazlar. Ayetteki soyun, İsa’ya iman eden manevi çocuklar olduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 53:10’da “soy görecek” ve “günlerini uzatacak” vaatleri yan yanadır. Yeşaya 54:1–3’te Siyon çocukları çoğalan bir kadın gibi anlatılır. Çadırına artık sığamaz ve soyu yıkılmış kentleri yeniden doldurur. Sürgünde yok olacağı sanılan halk, çocuklarını ve gelecek kuşaklarını görecektir. Yeşaya 41:8’de İsrael Avraam’ın soyudur. 43:5–6 doğu ve batıdan toplanacak oğulları ve kızları, 48:19 çoğalan çocukları, 59:21 ise sözün kalacağı ardışık kuşakları anlatır.

זֶרַע (zera) “tohum” ve insan için “soy” demektir. Bereşit 15:3–4 bunun açık bir örneğini verir. Avraam, kendi soyundan çocuğu olmadığı için evinden birinin mirasçı olacağını düşünür. Haşem, mirasçının kendi bedeninden geleceğini söyler. Öğrenci veya bir gruba bağlı kişi için kullanılabilen (Melahim Bet 2:3–7) “oğul” anlamındaki ben ile zera’nın işlevi burada farklıdır.

Yeşaya 1:4’te “kötülük yapanların soyu”, 57:3–4’te “yalanın soyu” denmesi, halkı yaptığı işlerle nitelendirir. 53:10’da ise “soy görme” bir ödüldür ve hemen sonraki bölüm bu soyu gerçek kuşaklarla açıklar. Sözcüğün başka yerlerde aşağılama amacıyla kullanılması, buradaki çocukları sonradan bir dine katılan kişilere çevirmez.

Aynı ayrım, Hristiyan savında yanına getirilen Tehilim ayetlerinde de korunmalıdır. Tehilim 45:17’de krala, atalarının yerini oğullarının alacağı ve onları ülkenin her yanında yöneticiler yapacağı söylenir. Burada anlatılan, yönetimin bir kuşaktan sonrakine geçmesidir. Bu söz çocuksuz birinin ölümünden sonra imanlılar edinmesini anlatmaz. 22:31–32’de ise Haşem’e hizmet edecek bir kuşak ve O’nun doğruluğunun kendisine anlatılacağı, henüz doğacak bir halk vardır. Gelecek kuşağın Haşem’e hizmet etmesiyle, o kuşağın İsa’nın ölümü sayesinde manevi olarak doğması aynı iddia değildir. İkincisi bu ayetlere Hristiyan öğretisinden eklenir.

“Günlerini uzatmak” da Tanah’ın yaşam ve süreklilik dilidir. Şemot 20:12’de anne ve babaya saygı gösteren kişiye, Haşem’in verdiği toprakta günlerinin uzaması vaat edilir. Devarim 17:18–20’de Tora’yı okuyup emirlerinden ayrılmaması gereken kral için, kendisinin ve oğullarının İsrael içindeki krallığında uzun günler sürmesi istenir. Yeşaya 65:20–23’te aynı gelecek, uzun ömür, insanların oturacağı evler, meyvesini yiyeceği bağlar ve yanlarında bulunacak çocuklarıyla anlatılır. “Halkımın günleri ağacın günleri gibi olacak” sözü, halkın güven içinde süren hayatını somutlaştırır.

Targum Yonatan, 52:13’te kulu Maşiah olarak adlandırır. 53:10’daki açıklamasında ise halkın kalanlarının Maşiahlarının krallığını göreceğini, oğullarının ve kızlarının çoğalacağını ve günlerinin uzayacağını söyler. Bu yorumda gelecek, halkın devam eden kuşaklarıyla anlatılır.

Zohar’ın Vayeşev bölümünde aynı söz, ruhun başka bir bedende yeniden dünyaya gelmesi ve üreme bağlamında ele alınır. Bu, ayetin kabalistik bir yorumudur; kelimenin soyla ilgili temel anlamını silmez.

Hristiyan okuması mezar sözlerinden ölüm, uzun günler sözünden diriliş ve zera’dan manevi izleyiciler çıkarır. Fakat Tanah, halkın sürgünden dönüşünü de mezarlardan çıkış diliyle anlatır. Yehezkel 37:11–14’te bu mezarların kime ait olduğu söylenir: İsrael evine. 53:10’dan 54:1–3’e geçen soy, uzun yaşam ve yeniden yerleşme vaatleri de aynı ölçekte işler. Uzayan günler, sonlu bir yaşamın ya da kuşaklar boyunca süren bir halkın ömrüdür. 53:10’da suç sunusu imgesinden sonra gelen vaat, ölümden sonraki üçüncü günden söz etmez. Diriliş savı ileri sürüldüğünde de fiziksel soyun manevi takipçiler olarak çevrilmesi başlı başına bir anlam değişikliğidir. Böylece kulun acısının sonu, kendi halkının yeryüzündeki devamıyla görülür.

Tanah kaynakları: Yeşaya 53:10 ve 53:8–12; 41:8; 43:5–6; 48:19; 54:1–3; 59:21; 65:20–23; 1:4; 57:3–4; Bereşit 15:3–4 (İbranice metin); Şemot 20:12; Devarim 17:18–20 (17:20 İbranice metin); Yehezkel 37:11–14; II Melahim 2:3–7; Tehilim 45:17; 22:31–32.

Bu iddianın sayfası

199. İddia: İnsanların gelecekte bedenleriyle dirilecek olması, Tanrı’nın da fiziksel bir bedeni olduğunu gösterir

Tanah, ölülerin yeniden yaşamasından ve insanın Tanrı’nın suretinde yaratılmasından söz eder. İlk söz insanın ölümden sonra ne yaşayacağı, ikincisi Tanrı ile insan arasındaki benzerliğin ne anlama geldiğiyle ilgilidir. Bu benzerliğin neyi kapsadığı, Tanah’ın Tanrı hakkında söylediği diğer sözlerle birlikte anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah, ölülerin yeniden yaşamasından ve insanın Tanrı’nın suretinde yaratılmasından söz eder. İlk söz insanın ölümden sonra ne yaşayacağı, ikincisi Tanrı ile insan arasındaki benzerliğin ne anlama geldiğiyle ilgilidir. Bu benzerliğin neyi kapsadığı, Tanah’ın Tanrı hakkında söylediği diğer sözlerle birlikte anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, doğru insanların gelecekte bedenleriyle dirileceğini ve Tanrı’ya benzeyeceğini söylerler. Tanrı’nın bedeni olmasaydı insanın alacağı ödülün de bedensiz olması gerektiğini ileri sürerler. Buradan Tanrı’nın fiziksel bir bedene sahip olduğu sonucunu çıkarırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah ölülerin yeniden yaşamasından söz eder. Fakat dirilen insanın bedene sahip olması, onu dirilten Tanrı’nın da bedene sahip olduğunu göstermez. İnsan yaratılmış bir varlıktır. Diriliş, yaratılmış insanın başına gelecek bir olayı anlatır. Tanrı’ya fiziksel beden yüklemek için Tanah’tan ayrıca bir dayanak gösterilmesi gerekir.

Daniel 12:2’de וְרַבִּים מִיְּשֵׁנֵי אַדְמַת־עָפָר יָקִיצוּ, “Toprağın tozunda uyuyanların birçoğu uyanacak” denir. Daniel 12:13’te peygamberin günlerin sonunda payı için ayağa kalkacağı söylenir. Yeşaya 26:19’da da ölülerin yaşamasından ve kalkmasından söz edilir. Bu ayetlerde uyuyan, uyanan ve ayağa kalkan insandır. İnsanın dirilişini anlatan bu sözler Tanrı’ya beden yüklemez.

Yehezkel 37’deki kuru kemikler görümü, peygamber tarafından şöyle açıklanır: הָעֲצָמוֹת הָאֵלֶּה כָּל־בֵּית יִשְׂרָאֵל הֵמָּה, “Bu kemikler bütün İsrael Evi’dir” (37:11). Görüm, yani peygamberin gördüğü olağan dışı sahne, umudunu yitirmiş halkın yeniden ayağa kalkmasını anlatır. Kemiklerin canlanması diriliş düşüncesiyle de ilişkilendirilebilir. Görüm Tanrı’nın bedenli olduğunu bildirmez.

Bereşit 1:26–27, insanın Tanrı’nın suretinde yaratıldığını bildirir. Benzerliğin hangi bakımdan kurulduğuna da bakmak gerekir. Ayet Tanrı’nın insan yüzü, kolları veya bacakları olduğunu söylemez. Devarim 4:12 ve 15’te İsrael’in Sinay’da bir ses duyduğu, ancak hiçbir suret, yani gözle görülen bir biçim görmediği söylenir. Devamında böyle bir suret yapılması yasaklanır.

Şelomo, göklerin göğünün bile Tanrı’yı içine alamayacağını söyler (Melahim Alef 8:27). Hoşea 11:9’da Tanrı, “Ben Tanrı’yım, insan değilim” der. Yehezkel 1:26–28’deki görüm ise “benzerlik” ve “görünüş” sözcükleriyle anlatılır. Peygamber gördüğü sahnenin neye benzediğini tarif eder. Bu tarif Tanrı’nın kendi bedenine ilişkin bir açıklama olarak verilmez.

Saadia Gaon, Emunot ve-Deot eserinde Tanrı’ya bir beden yüklenmesini reddeder. Aynı eserde ölülerin dirilişini de savunur. Bu, iki öğretinin birlikte nasıl kabul edildiğine dair açık bir Yahudi düşüncesi örneğidir. Bir insanın bedeniyle dirileceğini söylemek, Tanrı’nın da et ve kemikten oluştuğu sonucunu vermez. İddia, dirilen insan için söylenen özelliği onu dirilten Tanrı’ya aktarmaktadır.

Tanah kaynakları: Daniel 12:2–3 ve 12:13; Yeşaya 26:19; Yehezkel 1:26–28 ve 37:1–14; Bereşit 1:26–27; Devarim 4:12–19; Yeşaya 40:18, 25; Bamidbar 23:19; Hoşea 11:9; Melahim Alef 8:27; İyov 19:25–27. Yorum: Saadia Gaon, Emunot ve-Deot, II ve VII. bölümler.

Bu iddianın sayfası

132. İddia: Adam’ın soyundan gelen herkesin ölmesi, insanın doğası gereği günahlı olduğunu gösterir

Bereşit, Adam ve Hava’dan sonraki insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar da ölümlüdür. Bir insanın atalarının yaşadığı bir sonucu yaşaması, o ataların işlediği suçun kendisine de ait olup olmadığı sorusundan ayrıdır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bereşit, Adam ve Hava’dan sonraki insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar da ölümlüdür. Bir insanın atalarının yaşadığı bir sonucu yaşaması, o ataların işlediği suçun kendisine de ait olup olmadığı sorusundan ayrıdır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Adam ve Hava’nın soyundan gelen herkesin ölmesini insanın doğası gereği günahlı olduğuna kanıt sayarlar. Aynı görüşte, kusursuz bir insanın bile sırf ölümlü bir doğaya sahip olduğu için ölebileceği de kabul edilir.

Tanah’ın Cevabı:

Bereşit 3, Adam’ın işlediği günahın ardından insan hayatında zahmet, acı ve ölüm bulunduğunu anlatır. Sonraki kuşaklar bu dünyada yaşar. Ancak aynı sonuçların yaşanması, Adam’ın kişisel suçunun her yeni doğan çocuğun suçu sayılması anlamına gelmez.

Yehezkel 18:20’nin kişisel sorumluluk hükmü הַנֶּפֶשׁ הַחֹטֵאת הִיא תָמוּת בֵּן לֹא־יִשָּׂא בַּעֲוֺן הָאָב וְאָב לֹא יִשָּׂא בַּעֲוֺן הַבֵּן şeklindedir: “Günah işleyen kişi ölecektir; oğul babanın suçunu, baba oğlun suçunu taşımayacaktır.” Lo yissa ba-avon (לֹא־יִשָּׂא בַּעֲוֺן), bir başkasının yaptığı bir iş yüzünden suçlu sayılmamayı açıkça anlatır. Bereşit 3’te ölümlülüğün insan hayatının bir parçası haline geldiğinin anlatılması, bu yargı hükmünü iptal etmemektedir. İnsanların aynı ölümlülük durumunu paylaşması ile belli bir eylemin suçlusu sayılması iki ayrı kavramdır.

Yehezkel 18:20, oğlun babanın, babanın oğlun günahını taşımayacağını açıkça bildirir. Devarim 24:16, insan mahkemesinde ebeveynlerin çocukların suçu yüzünden öldürülmesini yasaklar; Melahim Bet 14:6 bu hükmün uygulanmasını anlatır. Yehezkel 18, Tanrı’nın kişisel sorumlulukla ilgili hükmünü ayrıca açıklar.

Kohelet 9:2, doğruyla kötünün ölümle karşılaşabildiğini bildirir. Bereşit 25:8’de Avraam’ın, Devarim 34:5’te Moşe’nin ölümü anlatılır. Onların ölmesi, Adam’ın yaptığı kötülüğü bizzat işlemiş sayıldıkları anlamına gelmez. Hristiyanların insanın ölümlü oluşunu doğuştan taşınan kişisel günahın kanıtı diye kullanması, ortak sonuçla bireysel suç arasındaki ayrımı siler.

Devarim 24:16’da לֹא־יוּמְתוּ אָבוֹת עַל־בָּנִים וּבָנִים לֹא־יוּמְתוּ עַל־אָבוֹת אִישׁ בְּחֶטְאוֹ יוּמָתוּ denir: “Babalar çocuklar yüzünden, çocuklar babalar yüzünden öldürülmeyecek; herkes kendi suçu yüzünden öldürülecektir.” Bu hüküm insan mahkemesindeki cezayı düzenlemektedir. Yehezkel 18:20 ise Tanrı’nın kişisel sorumluluk hükmünü ayrıca açıklar. Avraam ile Moşe’nin de ölmüş olması, onların Adam’ın belirli itaatsizliğini bizzat işlemiş oldukları anlamına gelmez.

Ölüm, tek başına insanın doğasının ahlaki niteliğini de kanıtlamaz. İddiada kusursuz bir insanın ölümlü olduğu için ölebileceği kabul ediliyorsa, birinin ölmesinden onun kişisel olarak günah işlediği sonucu çıkarılamaz. Bu kabulün kendisi, insanın ölümünden onun mutlaka günah işlediği sonucunun çıkmadığını gösterir.

Yehezkel 18:5–18 bu ayrımı aile içindeki farklı kuşaklarla somutlaştırır. Doğru bir kişi, onun kötü davranan oğlu ve babasının yaptıklarını görüp aynı yolu izlemeyen torun anlatılır. Üçü de aynı aileye aittir, fakat hepsi aynı biçimde yaşamaz. Aynı aileden gelmeleri, her birinin diğerinin davranışından sorumlu tutulmasına yol açmaz. Yehezkel 18:5–18.

Bereşit 8:21 insan yüreğinin gençliğinden itibaren kötülüğe eğilimini de bildirir. Eğilimin varlığı, ölüm olayından tek başına çıkarılmış bir sonuç değildir. Bereşit 4:7’de Kayin günah karşısında uyarılır ve kendi eyleminden sorumlu tutulur. Bereşit 8:21, 4:6–7.

Tanah kaynakları: Bereşit 3:17–24, 25:8; Yehezkel 18:1–22; Devarim 24:16, 34:5; II Melahim 14:6; Kohelet 9:2.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler