Misyoner İddiaları Arşivi

5 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

128. İddia: Yetmişinci haftanın ikinci yarısı uzun bir aradan sonra gelecekte gerçekleşebilir

Daniel 9:27, bir haftayı ve o haftanın ortasında olacak bir olayı anlatır. Haftayı yedi yıl olarak okuyan hesapta yarım hafta üç buçuk yıldır. İlk yarı ile ikinci yarı arasına uzun bir bekleme süresi konursa, yedi yıllık dönemin başlangıcı ile bitişi arasında artık yedi yıldan fazla zaman olur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Daniel 9:27, bir haftayı ve o haftanın ortasında olacak bir olayı anlatır. Haftayı yedi yıl olarak okuyan hesapta yarım hafta üç buçuk yıldır. İlk yarı ile ikinci yarı arasına uzun bir bekleme süresi konursa, yedi yıllık dönemin başlangıcı ile bitişi arasında artık yedi yıldan fazla zaman olur.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Daniel’in yetmişinci haftasının ilk yarısının geçmişte gerçekleştiğini söylerler. Onlara göre hafta o noktada durdu. Aradan uzun bir süre geçtikten sonra, gelecekte kalan üç buçuk yıl yeniden sayılacak ve hafta tamamlanacaktır.

Tanah’ın Cevabı:

Daniel 9:27’de “bir hafta” ve “haftanın ortası” aynı cümlede yer alır. Bu yorumda haftanın ilk yarısı geçmişe, kalan üç buçuk yılı ise geleceğe yerleştirilir. Böylece ayetin sözünü etmediği bir ara eklenir.

Daniel 9:27’de שָׁבוּעַ אֶחָד וַחֲצִי הַשָּׁבוּעַ יַשְׁבִּית זֶבַח וּמִנְחָה denir: “Bir hafta; haftanın yarısında korban ve minha hizmetini durduracak.” Burada korban sunuyu, minha ise tahıl sunusunu anlatır. Hatsi ha-şavua (חֲצִי הַשָּׁבוּעַ), daha önce adlandırılmış aynı haftanın ortasını belirtir. Bu ifade, haftanın iki yarısının arasına ayrı bir dönem koymaz. Metin kendi içinde bir hafta ve o haftanın ortasında gerçekleşecek olayı açıklar.

Ayetin sonundaki וְעַד־כָּלָה וְנֶחֱרָצָה, “belirlenmiş son gerçekleşinceye kadar” sözü, anlatının sonunda bekleyen yıkımla ilgilidir. Cümle, haftanın ilk yarısı için ayrı bir çağ ve ikinci yarısı için başka bir çağ vermez. Haftayı ortadan bölen olay korbanla sununun durmasıdır. Yıkım hakkında verilen son hüküm ise bu olayla birlikte anlatılır. (Daniel 9:26–27).

Daniel 9:25–27, yedi ve altmış iki haftayı, bir meshedilmişin kesilmesini, şehrin yıkımını, antlaşmayı ve kurban hizmetinin durmasını birlikte anlatır. Ayette bu sürenin ilk kısmını bitirip sonra dünyanın sonuna kadar bekleyecek veya kalan yarım haftayı yeni çağda başlatacak kişi tanıtılmaz. Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28 gelecekteki kralı İsrael’in yeniden toplanması, adalet ve güven içinde yaşama görevleriyle tanımlar.

Gerçekleşmeyen sonuçları ikinci gelişe bağlayıp Daniel’in yarım haftasını geleceğe taşımak için ayette bir tarih verilmez. Daniel 9:27 haftanın yarısından söz eder; araya konacak bir bekleme dönemi bildirmez. Bu arayı ekleyen hesap Daniel’in hesabı değildir.

Daniel 9:24–27’nin başlangıç bağlamı İsrael’in günahı, Yeruşalayim’in yeniden kurulması ve kutsal yerdeki hizmettir. Haftanın kalan kısmını hesap dışında bekletmek için ayette ne başka bir başlangıç sözünün verilmesi ne de sürenin akışını durduran özel bir hüküm bulunur. Ayetteki bir olayı tarihteki bir olayla eşleştirmek başka, ayetin belirlediği sayımı durdurup yeni bir hesap kuralı koymak başkadır.

Bu iddia önceki hesapla birlikte okunduğunda iki ayrı ara ortaya çıkar. İlk hesap 69 haftayı İsa’nın ölümü için seçilen tarihte bitirir ve son haftanın başlangıcına kadar yaklaşık 33 yıl bırakır. Son haftanın ikinci yarısı da geleceğe taşındığında, haftanın kendi içine bir ara daha eklenmiş olur. Daniel bu iki arayı tarif etmez.

İddiada Daniel 7:25 ve 12:7’de geçen “zaman, zamanlar ve yarım zaman” ifadeleri de gelecekteki süreyle ilişkilendirilir. Farklı bölümlerde benzer uzunlukta sürelerin bulunması, bu bölümlerin aynı olayı anlattığını tek başına göstermez. Her bölümde kimin hangi olay sırasında konuştuğuna da bakılmalıdır. Daniel 7:25, 12:7.

Bir olayın sonuçları uzun süre devam edebilir. Yeruşalayim’in yıkımından sonraki sürgünün sürmesi de yıkımın gerçekleştiği haftanın sayılmadan beklediğini göstermez.

Tanah kaynakları: Daniel 9:24–27; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

219. İddia: Eliyahu’nun gelecekteki hizmeti üç buçuk yıl sürebilir

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini bildirir. Daniel, başka bir olayla ilgili olarak bir zaman, zamanlar ve yarım zamandan söz eder. Eliyahu’nun geçmişte olacağını bildirdiği kuraklık da Melahim kitabında ve bazı Hristiyan metinlerinde anlatılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini bildirir. Daniel, başka bir olayla ilgili olarak bir zaman, zamanlar ve yarım zamandan söz eder. Eliyahu’nun geçmişte olacağını bildirdiği kuraklık da Melahim kitabında ve bazı Hristiyan metinlerinde anlatılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Daniel’deki son dönemi üç buçuk yıl olarak hesaplar ve Malaki’deki antlaşma habercisini Eliyahu’yla ilişkilendirirler. Luka ve Yakup’un Eliyahu zamanındaki kuraklığı üç yıl altı ay olarak vermesini de bu hesaba katarlar. Geçmişteki kuraklıkla gelecekteki görev arasında bir benzerlik kurup Eliyahu’nun hizmetinin yine üç buçuk yıl sürebileceğini ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Malaki, Eliyahu’nun gelecekte gönderileceğini ve görevini açıklar. Görevin süresi için bir sayı vermez. Üç buçuk yıl, farklı metinlerdeki sürelerin bir araya getirilmesiyle önerilen bir yorumdur. İddiayı ortaya atan kaynak da bu bağlantının kesin olmadığını belirtir.

Malaki 3:23–24’te Tanrı, büyük ve korkunç gününden önce navi Eliyahu’yu göndereceğini söyler. Eliyahu babaların yüreğini çocuklara, çocukların yüreğini babalara döndürecektir. Hemen öncesinde halka Moşe’nin Tora’sını hatırlaması buyurulur (3:22). Metin kimin gönderileceğini, ne yapacağını ve Tanrı’nın büyük gününden önce geleceğini bildirir. Görevin kaç gün, ay veya yıl süreceği açıklanmaz.

Mişna Eduyot 8:7, Eliyahu’nun gelecekteki görevini barış ve uzlaşma üzerinden açıklar. Bu rabbinik yorumda da üç buçuk yıllık bir süre belirlenmez.

Daniel 7:25’te עִדָּן וְעִדָּנִין וּפְלַג עִדָּן, “bir zaman, zamanlar ve yarım zaman” ifadesi yer alır. Bu süre, kutsalların bir süre kendilerine baskı yapan gücün eline bırakılmasıyla ilgilidir. Daniel 12:7’de benzer ifade, kutsal halkın gücünün kırılması ve peygamberin gördüğü olayların tamamlanmasıyla ilgili olarak geçer. Bu ayetlerde Eliyahu’nun adı bulunmaz ve söz konusu sürenin onun hizmet süresi olduğu söylenmez.

Talmud’un Sanhedrin 97b bölümünde son dönem için önerilen hesaplar tartışılır. Hesaplanan tarihler geçip de beklenen olay yaşanmadığında insanların umudunu yitirmesine karşı da uyarı yapılır. Bu rabbinik tartışma, Daniel’deki sayıyı Eliyahu’nun kesin hizmet süresi olarak belirlemez.

Kuraklık anlatısı da dikkatle okunmalıdır. I Melahim 17:1’de Eliyahu yağmur ve çiyin kesileceğini bildirir. 18:1’de “üçüncü yılda” Tanrı, Eliyahu’ya Ahav’ın karşısına çıkmasını buyurur ve yağmur yağdıracağını bildirir. Sayımın hangi olaydan başladığı ayrıca araştırılabilir. Ayetin kullandığı söz “üçüncü yılda”dır. Burada “üç yıl altı ay” denmez.

Luka 4:25 ve Yakup 5:17, yağmurun üç yıl altı ay yağmadığını söyler. Bu Hristiyan metinlerindeki sayı kuraklığın süresidir. Kuraklığın süresi, Eliyahu’nun bütün peygamberlik hizmetinin süresi değildir. Karmel’deki olaylardan, Horev yolculuğundan, Elişa’nın çağrılmasından ve sonraki görevlerinden de anlaşılacağı gibi Eliyahu’nun faaliyeti yağmur geri geldikten sonra devam eder (I Melahim 18–21; II Melahim 1–2).

Malaki 3:1’deki “antlaşma habercisi” ile Eliyahu arasında yorum yoluyla ilişki kurulabilir. Ancak bu ayet de Eliyahu’nun üç buçuk yıl boyunca Maşiah’ın antlaşmasını duyuracağını söylemez. Daniel, halkın gördüğü baskının süresini anlatır. Malaki, Eliyahu’nun babalarla çocukları yeniden yakınlaştırma görevini bildirir. Luka ve Yakup ise kuraklığın süresini verir. Eliyahu’nun gelecekteki görevinin süresini bu metinlerden biri belirlemez.

Eliyahu’nun gelecekte gönderileceği Malaki’de açıktır. Hizmetinin tam üç buçuk yıl süreceği ise Tanah’ta bildirilmez. Önceki kuraklıkla kurulan benzerlik bu eksik bağı tek başına sağlamaz.

Kaynaklar: Malaki 3:1, 22–24; Daniel 7:25, 12:7; I Melahim 17:1, 18–21; II Melahim 1–2; Mişna Eduyot 8:7; Sanhedrin 97b. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Luka 4:25; Yakup 5:17.

Bu iddianın sayfası

88. İddia: Tanah Maşiah’ın iki ayrı gelişini öğretir

Tanah, hor görülen bir kulu, eşek üzerinde gelen bir kralı ve bulutlarla gelip yönetme yetkisi alan birini farklı yerlerde anlatır. Bu sahnelerin tek bir kişinin hayatına ait olduğunu söylemek için önce her metnin kimi anlattığını, sonra da olaylar arasında nasıl bir sıra kurduğunu görmek gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah, hor görülen bir kulu, eşek üzerinde gelen bir kralı ve bulutlarla gelip yönetme yetkisi alan birini farklı yerlerde anlatır. Bu sahnelerin tek bir kişinin hayatına ait olduğunu söylemek için önce her metnin kimi anlattığını, sonra da olaylar arasında nasıl bir sıra kurduğunu görmek gerekir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya’daki hor görülen kişiyle Daniel’de görkem içinde egemenlik alan kişinin aynı Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. İsrael’in, krallığını kurmuş bir hükümdarı reddedemeyeceğini düşündükleri için iki ayrı geliş gerektiği sonucuna varırlar. Onlara göre İsa ilk gelişinde reddedildi, öldü, dirildi ve göğe yükseldi. Vaat edilen barışı ve krallığı ise ikinci gelişinde kuracaktır.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah’ın Maşiah’ın iki gelişini öğrettiği iddiası yanlıştır. Zekeriya, Siyon’a gelen alçakgönüllü kralı uluslara barış duyuran hükümdar olarak tanıtır. Kral eşeğe binerek gelir. Bir sonraki ayette Haşem Efrayim’in savaş arabalarını ve Yeruşalayim’in savaş atlarını kaldırır, savaş yayı ortadan kalkar ve kralın egemenliği genişler. Peygamber, geliş ile yönetimi birbirine bağlar. Kralın eşeğe binmesiyle krallığının kurulması arasına ölüm, diriliş ve yüzyıllar süren bir ayrılık koyan sıra Hristiyan öğretisinden gelir. (Zekeriya 9:9–10)

Daniel’in görümünde, yani kendisine gösterilen sahnede, insanı andıran biri göğün bulutlarıyla gelir ve Günleri Eskiden Beri Var Olan’ın huzuruna çıkarılır. Günleri Eskiden Beri Var Olan, bu sahnede yargıç olarak oturan Tanrı’dır. Yeryüzüne geri gelen biri anlatılmaz. Bu kişiye yönetme yetkisi verilir. Görüm açıklandığında krallığı Yüceler Yücesi’nin kutsallarının alacağı söylenir. Bu kişi ister halkı temsil eden bir görüntü olarak, ister onunla bağlantılı bir hükümdar olarak okunsun, görümdeki hareketi İsa’nın ikinci inişi saymak için gereken olay sırası bulunmaz.

Daniel 7’nin kendi açıklamasında aynı egemenlik sırasıyla kutsallara ve onların halkına verilir. Görüm önce simgeyi, sonra simgenin hangi topluluğa ve hangi krallığa ait olduğunu anlatır. Kutsallara savaş açan güç yargılandıktan sonra bu egemenlik kurulur. Bulutların görülmesini tek başına alıp aynı hükümdar için daha erken ve daha geç iki ayrı gelişe dönüştürmek, bu olay sırasına metinde bulunmayan bir dönem ekler. (Daniel 7:17–27).

Yeşaya 53:2–3’te kurak topraktan çıkan kök, hor görülen kulun tasviridir. Haşem bu kulu daha önce İsrael diye adlandırmış, ardından yüceltilmesini ilk ayette ilan etmiştir (49:3, 52:13). Yeşaya 11:1’deki filize ise ayrı ve açık bir soy verilir. O, David’in babası Yişay’ın kökünden çıkar. Yeşaya 60:21’de bütün halk Haşem’in diktiği fidandır, Hoşea 14:6–8’de de halk kök salar ve dallanır. Ortak bitki imgesi, bu iki özneyi aynı kişiye dönüştürmez. Yeşaya 52–54’te sürgünde aşağılanan İsrael’in yeni kuşaklarının çoğalması, Yeşaya 11’de ise David soyundan bir yönetici ve onun adaletle hükmetmesi anlatılır.

İki geliş için öne sürülen başka bir dayanak, Daniel 9’daki nagid, yani yönetici unvanıdır. Bu sözcüğün ilk gelişi, kral unvanının da ikinci gelişi anlattığı ileri sürülür. Oysa Haşem, Şemuel’e Şaul’un başına yağ sürüp onu halka yönetici olarak atamasını buyurur. Aynı Şaul, Gilgal’de halk tarafından kral ilan edilir. Bir insan, yönetici olarak meshedilip tahta oturabilir. Unvanların değişmesi, dünyadan ayrılıp ikinci kez gelmesini gerektirmez. (Daniel 9:25–26, Şemuel Alef 9:16, 11:15)

Hristiyan savı, Talmud’un Sanhedrin 98a bölümünde bulut ve eşek tasvirlerinin yan yana getirilmesine de başvurur. Orada önce Yeşaya’daki kurtuluşun vaktinde gelmesiyle hızlandırılması, şartlara bağlı iki ihtimal olarak ele alınır. Ardından İsrael layıksa bulutlarla, aksi durumda eşek üzerinde gelişten söz edilir. Hızlandırılan kurtuluşun bir de vaktinde tekrar yaşanması gerekmez. İki ihtimalin varlığı, onları iki tarihsel geliş haline getirmez. Talmud’un Sukka 52a bölümündeki görüşlerden biri de Zekeriya’daki yası öldürülen Maşiah ben Yosef’e bağlar, bir başkası kötü eğilimin ortadan kalkmasına. Ben Yosef ile Ben David’i iki ayrı figür olarak anan gelenek, aynı kişinin iki gelişi iddiasını karşılamaz. Bu metinlerden çıkarılan zorunluluk, onlara başvuran Hristiyan savının eklediği bir sonuçtur. (Yeşaya 60:22)

Tanah, ikinci bir eylemden söz ettiğinde onu kimin yapacağını belirleyebilir. Yeşaya 11:11’de ikinci kez elini uzatan Haşem’dir. Topladığı da kendi halkıdır. Hoşea 3:5’te dönecek olan halk, yani İsrael oğullarıdır. Onlar Haşem’i ve kralları David’i arayacaklardır. Eliyahu’nun göğe alınışı ile ileride gönderilmesi ise adıyla bildirilir. Melahim’de göğe alınan, Malaki’de gönderileceği söylenen kişi Eliyahu’dur. Başka bir peygamberin geri gönderilme vaadi, David soyundan kral için verilmiş bir dönüş vaadi oluşturmaz. (Yeşaya 11:11–12, Hoşea 3:5, Melahim Bet 2:11, Malaki 3:23–24)

Yeşaya’da Yişay’ın kökünden gelen yönetici yoksulları adaletle yargılar, Haşem bilgisi yayılır ve dağılmış İsrael toplanır. Yeremya, Yehuda’nın kurtuluşu ve İsrael’in güvenliği için David soyundan kralın “günlerinde” ifadesini kullanır. Yehezkel’de Haşem, dağılmış halkı ülkesinde tek kral altında birleştirir. Halk Haşem’in hükümlerine uyar, barış antlaşması kurulur ve Mikdaş aralarında kalır. Bu olaylar zaman içinde gelişebilir. Kral, kurduğu yönetimi sürdürürken egemenliği genişleyebilir. İsa’nın ikinci gelişi daha sonra verilmiş bir vahiy olarak ileri sürülse de Tanah’ın verdiği ölçüler yerinde durur. Barış, toplanma ve adil yönetim ortaya çıkmadan bu görevleri ikinci gelişe ertelemek, İsa’nın o kral olduğunu kanıtlamaz. (Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8, Yehezkel 37:21–28)

Malaki 3:23–24, birçok Hristiyan baskısında 4:5–6 diye numaralanır. Hoşea 14:6–8 için İbranice ayet numaraları kullanılmıştır. Daniel 7:13–27 · 11:1 · 60:21

Bu iddianın sayfası

89. İddia: Acı çeken ve zafer kazanan Maşiah metinleri ancak iki gelişle açıklanabilir

Bir insan, yönetimi eline almadan önce baskı görüp sonradan zafer kazanabilir. David’in hayatında bu iki durum da yaşanır. Yeşaya’daki acı çeken kul ile Daniel’de yönetme yetkisi alan kişi birlikte okunduğunda, tartışma bu iki durumun neden iki ayrı geliş gerektirdiği üzerinde toplanır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir insan, yönetimi eline almadan önce baskı görüp sonradan zafer kazanabilir. David’in hayatında bu iki durum da yaşanır. Yeşaya’daki acı çeken kul ile Daniel’de yönetme yetkisi alan kişi birlikte okunduğunda, tartışma bu iki durumun neden iki ayrı geliş gerektirdiği üzerinde toplanır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeşaya’nın hor görülen kulu ile Daniel’de görkem içinde egemenlik alan kişiyi aynı Maşiah, yani Mesih olarak görürler. Krallığını kurmuş bir hükümdarı kimsenin reddedemeyeceğini düşündükleri için, onun önce güçsüz ve savunmasız halde gelmiş olması gerektiğini savunurlar. Onlara göre İsa ilk gelişinde acı çekip öldü ve göğe yükseldi. Krallığını kurmak için ikinci kez gelecektir.

Tanah’ın Cevabı:

David bir gün Şaul’un karşısında çalgı çalarken Şaul elindeki mızrağı ona fırlattı. David iki kez ölümden kurtuldu. Yıllar sonra İsrael’in önderleri Hevron’a gelip başına yağ sürüp onu kral olarak görevlendirdiler. Şaul’un öldürmek istediği adamın bütün İsrael üzerinde hüküm sürmesi için ölmesi ve sonra dünyaya dönmesi gerekmedi. Tanah, bir kralın tahta çıkmadan önce uğradığı zulmü ve sonradan kazandığı zaferi aynı hayat içinde anlatır. Acı çekmekle hüküm sürmek arasında iki geliş gerektiren bir çelişki bulunduğu iddiası daha bu noktada çöker. (Şemuel Alef 18:10–11, Şemuel Bet 5:1–5)

Yeşaya 52:13–15’te kul önce hor görülmüş, sonra kralları susturacak kadar yükselmiştir. Yeşaya 53:2–3, ulusların onu küçümsediği zamanı onların ağzından anlatır. 54:1–3, çocukları çoğalan Siyon’la bu yükselişin neye karşılık geldiğini gösterir. Bir halkın acısı ve ondan sonraki toparlanması, tek bir hayat çizgisi içinde anlatılır. Yeşaya 11:1, yönetici filizin Yişay soyundan olduğunu açıkça söyler. Yeşaya 60:21 ve Hoşea 14:6–8 aynı bitki dilini halk için kullanır. Daniel 7:18, 21–22 ve 27 de görümün anlamını verir. Baskıya uğrayan kutsallar sonunda egemenliğe kavuşur. Acıdan zafere geçiş, göğe ayrılıp yeniden gelen ikinci bir kişi veya ikinci bir geliş gerektirmez.

Tehilim 22 de acının tek başına ne kadar az şey söylediğini gösterir. Ölümün eşiğinde yardım isteyen kişi, ardından kardeşleri arasında Haşem’i öveceğini söyler. Övgüsünün sebebi, çığlığının duyulmuş olmasıdır. Bu yakarışta acıdan kurtuluşa geçilir. Anlatılan kurtuluşu ölüm ve diriliş diye okumak için mezmurun söylemediği iki olayın eklenmesi gerekir. (Tehilim 22:22–25)

Zekeriya’da alçakgönüllülük ile zafer aynı kralın tasvirinde buluşur. Siyon’a eşek üzerinde gelen kralın hemen ardından savaş arabalarının ve yayların kaldırılması anlatılır. Kral uluslara barış duyurur ve egemenliği denizden denize uzanır. Alçakgönüllülük kralın niteliğidir. Barış ise onun yönetimi altında yaşanacak değişimdir. Daniel’in gördüğü sahne ise gökte, yargıç olarak oturan Tanrı’nın huzurunda geçer. Bulutlarla gelen, insana benzer kişi yeryüzüne inmek üzere yola çıkmış biri olarak tasvir edilmez. Ezeli Olan’ın huzuruna getirilir ve kendisine egemenlik verilir. Sahnenin açıklamasında yönetme yetkisini alacak olanlar kutsal halktır. İki sahnenin birinde eşek, diğerinde bulut bulunması, öldükten sonra dönen tek bir kişinin iki gelişini anlatmaya yetmez. (Zekeriya 9:9–10, Daniel 7:13–27)

Tanah, ayrılan birinin daha sonra yeniden gönderileceğini söylerken bu bağı açıkça kurabilir. Eliyahu’nun kasırgayla göğe çıkışı anlatılır. Malaki ise Haşem’in gününden önce gönderilecek peygamberi adıyla, Eliyahu diye anarak tanıtır. Kralın gelişine ilişkin ayetlerde böyle bir bağ yoktur. Moşe, Yehoşua, Yosef, Gid’on ve Yiftah gibi kişilerin yaşadıkları da yardımın, kabulün veya zaferin gecikebildiğini gösterir. Bu benzerliklerden, Maşiah’ın önce öleceği ve ardından başka bir çağda döneceği hükmü çıkmaz. Sanhedrin 98a, bulutlarla ve eşek üzerinde gelişleri İsrael’in durumuna bağlı iki ihtimal olarak açıklar. Sukka 52a’da ise bir görüş, yası öldürülen Maşiah ben Yosef’e bağlar; başka bir görüş kötü eğilimin ortadan kalkmasından söz eder. Aynı yerde Maşiah ben David ayrı bir figürdür. İki ihtimal bir olay sırası kurmaz; iki ayrı kişi de tek kişinin iki gelişi değildir. (Melahim Bet 2:11, Malaki 3:23–24)

Rambam, David soyundan kralın kimliğini yerine getirdiği işlerle sınar: Mikdaş’ı, yani Tapınağı kurması ve İsrael’in dağılmış halkını toplamasıyla Maşiah olduğu kesinleşir. Başarılı olmadan ölürse Tora’nın vaat ettiği kral olmadığı anlaşılır. Bu, Tanah ayeti değil, Rambam’ın bu konudaki açıklamasıdır.

Yeremya kralı, saltanatının sonuçlarıyla tanıtır. David’in soyundan gelen bu kral ülkede adaletle hükmederken Yehuda kurtulur ve İsrael güven içinde yaşar. Yeşaya, Yişay’ın soyundan gelen yöneticinin yoksulların hakkını gözettiği dünyada yeryüzünün Haşem bilgisiyle dolacağını ve dağılmış İsrael’in toplanacağını söyler. Yehezkel’de de halkın ülkesine dönmesi, tek kralın yönetiminde birleşmesi ve Haşem’in Tapınağının onların arasında bulunması aynı vaadin parçalarıdır. Bu işleri geleceğe bırakıp ilk gelişin gerçekleştiğini ileri sürmek, ispat edilmesi gereken şeyi baştan kabul etmektir. Tanah, David’in soyundan kralı ülkesine dönen, birleşen ve güven içinde yaşayan halkıyla birlikte tanıtır. Bu işler gerçekleşmeden İsa’nın o kral olduğu ileri sürülemez. (Yeremya 23:5–8, Yeşaya 11:1–12, Yehezkel 37:21–28) Yeşaya 41:8–9 · 44:21 · 49:3 · 11:1 · 60:21

Bu iddianın sayfası

111. İddia: Daha sonraki Yahudi metinlerinde bir ayetin Maşiah’a uygulanmış olması İsa’yı kanıtlar

Yahudi yorumcular, Tanah’ın bazı ayetlerini Maşiah’a, yani Mesih’e uygulamıştır. Bir yorumu değerlendirirken hangi ayetin açıklandığına, yorumun kimi anlattığına ve o kişiden ne yapmasının beklendiğine bakılır. Birkaç yorumdan alınan sözlerin tek bir kişiye ait olup olmadığı ancak böyle anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yahudi yorumcular, Tanah’ın bazı ayetlerini Maşiah’a, yani Mesih’e uygulamıştır. Bir yorumu değerlendirirken hangi ayetin açıklandığına, yorumun kimi anlattığına ve o kişiden ne yapmasının beklendiğine bakılır. Birkaç yorumdan alınan sözlerin tek bir kişiye ait olup olmadığı ancak böyle anlaşılır.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yahudi kaynaklarında acı çeken, öldürülen, yüceltilen veya Tanrı’nın oğlu diye anılan Maşiah tasvirlerine dikkat çekerler. Ayrı kaynaklardan aldıkları bu ayrıntıları bir araya getirirler. Ortaya çıkan tablonun, ilk Hristiyanların anlattığı İsa’nın Yahudi kaynaklarında da önceden tarif edildiğini gösterdiğini savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Bir ayetin Maşiah’a uygulanması ile o ayetin İsa’da gerçekleşmesi ayrı iddialardır. Tanah, Maşiah’ı David’in soyundan gelen bir kral olarak tanıtır. Yeremya, onun yönetiminde Yehuda’nın kurtulacağını, İsrael’in güven içinde yaşayacağını ve sürgünlerin kendi topraklarına döneceğini söyler. Bunlar halkın hayatında gerçekleşecek olaylardır. Daha sonraki bir yorumda bir ayete Maşiah anlamı verilmesi, o olayları İsa’nın gerçekleştirdiğine kanıt olarak kullanılamaz. Şemuel Bet 7:12–16, Yeremya 23:5–8.

Bu ayrım, peygamberin bir kişiyi veya topluluğu nasıl tanıttığından başlar. Haşem, Yeşaya’da Avraam’ın soyundan gelen İsrael’e “kulum” diye seslenir. Daha ileride de “Sen kulumsun, İsrael. Sende yüceltileceğim” der. Aynı kul, Yaakov’un kabilelerini yeniden ayağa kaldırmak, İsrael’in sağ kalanlarını geri getirmek ve uluslara ışık olmakla görevlendirilir. Halkın adıyla anılan kulun yine o halka karşı bir görevi vardır. Böylece bir kişinin halkını temsil etmesi ile bütün halkın bir ad altında anılması arasındaki bağ anlaşılır. Kulun İsrael’i geri getirmekle görevlendirilmesi, onun adını İsa’ya çevirmek için bir gerekçe sağlamaz. Yeşaya 41:8–9, 49:3–6.

Daniel’in görümünde, yani kendisine gösterilen sahnede gördüğü insanı andıran kişi de tek başına ele alındığında, görümdeki egemenliğin kime ait olduğu gözden kaçar. Kişiye kalıcı bir krallık verilir. Görümün açıklamasında ise önce Yüceler Yücesi’nin kutsallarının o krallığı alacağı söylenir, ardından egemenliğin onların halkına verileceği belirtilir. Görümde tek bir kişiyle gösterilen krallık, açıklamada bir halka aittir. O kişiyi Maşiah’a uygulayan bir yorum, görümün içine İsa’nın adını yerleştiremez ve halka vaat edilen egemenliği onun yaşamında gerçekleşmiş saydıramaz. Daniel 7:13–27.

Targum Yonatan, İbranice metnin Aramice yorumlu aktarımıdır. Yeşaya 52:13’te “kulum Maşiah” der. Fakat sonraki ayetlerde aşağılananların kimliğini tek bir kişide tutmaz. 52:14’te İsrael evinin aşağılanmasını, 53:5’te Maşiah’ın Tapınağı yeniden kurmasını, 53:7’de duasını ve 53:10’da halkın artakalanının temizlenip Maşiah’ın krallığını görmesini anlatır. Halkın çocukları ve günleri çoğalır, Tora’yı yerine getirenler başarıya ulaşır. 53:12, Maşiah’ın hayatını ölüme açmasıyla birlikte isyancıları Tora’ya yöneltmesini ve suçlular için dua etmesini anlatır. Yalnızca ilk ayetteki Maşiah adını alıp Targum’un devamında İsrael’e verdiği acıyı da ona yüklemek, aynı kaynağın sözünü değiştirir.

Aynı ayetlerin başka bir olaya uygulanması da mümkündür. Sota 14a, Yeşaya 53:12’deki suçlular için yakarma sözünü Moşe ile Altın Buzağı olayına bağlar. Şemot 32:30–34’te Moşe, bağışlanmazlarsa Haşem’den kendi adını yazdığı kitaptan silmesini ister. Sota 14a ölümün göze alınmasını bu duayla, günah yükünü halk için aracılık etmesiyle ve yakarışı halkın dönüşü için dua etmesiyle ilişkilendirir. Haşem ise günah işleyeni kendi sorumluluğuyla baş başa bırakır. Bu yorum, ayetin diliyle Moşe’nin duası arasındaki benzerliği gösterir. Kulun yakın bağlamdaki kimliği ise Yeşaya’da açıkça verilen İsrael adı ve ulusların onun hakkında yaptığı itirafla belirlenir.

Farklı Yahudi metinlerinden alınan parçalar bir araya getirildiğinde de İsa’nın kimliği kendiliğinden ortaya çıkmaz. Bir yorumda acı çeken Maşiah için bir ad aranır, bir diğerinde Zekeriya’daki yas, Yosef soyundan bir Maşiah’ın ölümüyle veya insanı günaha sürükleyen eğilimin ortadan kaldırılmasıyla açıklanır. İlk açıklamada anılan Maşiah ile David soyundan gelecek kral ayrı kişilerdir. Krala verilen oğul adı da Tanah’ın kendi anlatımında anlaşılır. Haşem, David’in soyundan gelecek krala baba olacağını söylerken aynı kralın suç işlediğinde düzeltileceğini de bildirir. Böylece krala oğul denmesinden onun Tanrı olduğu sonucu çıkarılamaz. Bir yorumun eskiliği de bu adları aynı kişide birleştirmez. Bir gelenek, yazıya geçirilmeden önce sözlü olarak aktarılmış olabilir. O geleneğin ne kadar eski ve yaygın olduğunu ise yorumun içeriğinden ayrı bir tarihsel kanıt belirler. Sanhedrin 98b, Sukka 52a, Şemuel Bet 7:12–16.

Tanah’ta vaat edilen gelecek, seçilmiş birkaç benzerlikten çok daha somuttur. İsrael kendi toprağında tek kralın yönetiminde birleşecek, Haşem’in hükümlerini yerine getirecek ve kutsal yer halkın arasında bulunacaktır. Haşem’in bilgisi yayılacak ve uluslar savaşı bırakacaktır. Peygamberlerin Maşiah’a bağladığı bu geleceğin gerçekleşmesi gerekir. Yahudi yorumlarından bir İsa portresi çıkarmak, gerçekleştiği gösterilmemiş bu vaatlerin yerine sonradan kurulmuş benzerlikleri koymaktır. Yehezkel 37:21–28, Yeşaya 11:1–12, 2:2–4.

Tanah kaynakları · Şemot 32:30–32 · Şemuel Bet 7:12–16 · Yeşaya 2:2–4, 11:1–12, 41:8–9, 49:3–6, 52:13–53:12 · Daniel 7:13–27 · Yeremya 23:5–8 · Yehezkel 37:21–28. İddiada kullanılan Yahudi yorumları ve karşılaştırma · Targum Yonatan, Yeşaya 52:13, 53:5 · Sota 14a · Sanhedrin 98b · Sukka 52a. Targum 53:12

Bu iddianın sayfası