Misyoner İddiaları Arşivi

6 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

60. İddia: Tehilim 16:11 göğe yükselişi anlatır

Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 16’nın sonunda dua eden kişi, Haşem’in kendisine yaşam yolunu göstereceğini ve O’nun huzurunda sevinç bulacağını söyler. Mezmurun birkaç ayet önce Haşem’in dua eden kişinin sağında durmasını nasıl anlattığı, bu son sözün anlaşılmasına yardım eder.

Bu görüşü benimseyen Hristiyanlar önce Tehilim 16:10’u, Maşiah’ın, yani Mesih’in bedeni çürümeden dirileceği şeklinde okurlar. Sonraki ayetteki huzur ve sağda bulunma sözlerini de onun Tanrı’nın huzuruna yükselip Tanrı’nın sağında kalıcı mutluluğa kavuşması olarak yorumlarlar. Ayetlerin bu sırayla gelmesini, İsa’nın dirildikten sonra göğe yükselmesinin önceden bildirildiğine kanıt sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 16:11 şöyle der: “Bana yaşam yolunu bildireceksin; huzurunda sevinç doluluğu, sağında sonsuza dek hoşluklar vardır.” Aynı mezmurda David birkaç cümle önce “Haşem’i daima önümde tuttum; O sağımda olduğu için sarsılmam” der (Tehilim 16:8–11). David, Haşem’in desteğine güvenir ve O’nun yakınlığından sevinç duyar. Son ayette bir kişinin yeryüzünden göğe yükseldiği söylenmez.

Tanah’ta “sağ el” güç ve yardımı anlatmak için kullanılır. Şemot 15:6’da Haşem’in düşmanı parçalayan sağ eli O’nun gücünü gösterir. Tehilim 63:9’da kişiyi destekleyen sağ el, yardımını anlatır. Yeşaya 41:10’da “Seni doğruluk sağ elimle destekleyeceğim” sözü İsrael’e yöneltilir. Şelomo da göklerin ve göklerin göklerinin Haşem’i içine alamayacağını söyler (Melahim Alef 8:27). Bu ifadeler Tanrı’nın bedenini tarif etmez; O’nun gücünü ve desteğini anlatır.

Tehilim 16:8’de Haşem, dua eden insanın sağındadır. Bu yakınlık, konuşanı sarsılmaktan korur. 11. ayette sağ el dili yeniden gelir ve yaşam yoluyla beraber Tanrı’nın huzurundaki sevinci anlatır. Elçilerin İşleri bu sözleri bir diriliş anlatısına alır. Mezmur ise sağ el imgesini, göğe çıkan bir insanın yolunu tarif etmekten önce yeryüzünde kendisine sığınan kişiye yardım eden Haşem için kullanır. (Tehilim 16:7–11).

Haşem’in huzurunda bulunmak da tek başına yeryüzünden ayrılmayı bildirmez. Tehilim 27:4’te David, hayatının bütün günlerinde Haşem’in evinde bulunmayı ve O’nun güzelliğini görmeyi ister. Tehilim 140:14’te doğru kişilerin O’nun huzurunda yaşayacağı söylenir.

Midraş Tehilim 16, “Huzurunda sevinç doluluğu” sözünü gelecekte Tanrısal huzura kavuşacak doğru kişilerle ilişkilendirir. Aynı ayeti ölüm sonrası sevinçle okumak mümkündür. Bu yorum, belirli bir kişinin dirildikten sonra bedeniyle göğe yükseldiğini söylemez.

Hristiyan açıklamasında “sağ” sözü fiziksel yön olarak değil, İsa’ya verilen onur ve yetki olarak da anlaşılabilir. Birine onur ve yetki verilmesi, o kişinin bir yerden başka bir yere gittiğini göstermez. Tehilim 16:11’de Haşem’in bildirdiği şey yaşam yoludur; bir bedenin yeryüzünden göğe taşınması anlatılmaz.

Tanah bir yükselişi anlatırken bunu açıkça söyleyebilir. Eliyahu için “Eliyahu kasırgayla göğe çıktı” denir (Melahim Bet 2:11). Burada yükselen kişi ve hareket belirtilir. Tehilim 16:11’de ise “gök” veya “yükselmek” sözcükleri bulunmaz.

Hristiyan iddiası, önce 10. ayetteki Şeol’e bırakılmama sözünü İsa’nın ölümü ve dirilişi olarak okur. Ardından 11. ayetteki sevinci onun göğe yükselişine bağlar. Mezmurda bu iki ayeti “dirilişten sonra yükseliş” diye birbirine bağlayan bir zaman ifadesi yoktur. David’in duası Haşem’e güven, korunma ve O’nun huzurundaki yaşam sevincini anlatır; İsa’nın göğe yükselişini bildirmez.

Tanah kaynakları: Tehilim 16:8–11; Şemot 15:6; Tehilim 63:9; Yeşaya 41:10; Melahim Alef 8:27; Tehilim 27:4; Tehilim 140:14; Melahim Bet 2:11. Tehilim 140:14 bazı çevirilerde 140:13 olarak numaralandırılır. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 1:9; 2:25–35.

Bu iddianın sayfası

59. İddia: Tehilim 16 Maşiah’ın ölmesini ve kısa süre sonra dirilmesini anlatır

Tehilim 16, tehlike içindeki bir insanın Haşem’e sığındığı bir duadır. Dua eden kişi ölüler diyarına bırakılmayacağına güvenir. Bu sözün ölüm tehlikesinden kurtulmayı mı, yoksa öldükten sonra yeniden yaşamayı mı anlattığını anlamak için duanın başına ve sonuna birlikte bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 16, tehlike içindeki bir insanın Haşem’e sığındığı bir duadır. Dua eden kişi ölüler diyarına bırakılmayacağına güvenir. Bu sözün ölüm tehlikesinden kurtulmayı mı, yoksa öldükten sonra yeniden yaşamayı mı anlattığını anlamak için duanın başına ve sonuna birlikte bakılır.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Tehilim 16:10’da Tanrı’ya bağlı kişinin ölüler diyarına bırakılmayacağı ve çürümeyi görmeyeceği sözünü esas alırlar. David’in öldüğünü ve bedeninin çürüdüğünü söyleyerek ayetin David’i anlatamayacağı sonucuna varırlar. Onlara göre söz, David’in soyundan gelecek Maşiah’ın, yani Mesih’in öleceğini ve bedeni çürümeden kısa süre içinde dirileceğini haber verir. Bu kişinin İsa olduğunu savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

David’in duası “Beni koru ey Tanrı, çünkü Sana sığınıyorum” sözleriyle başlar. Haşem’in sağında olduğunu, bu yüzden sarsılmayacağını söyler. Yüreği sevinir ve bedeni güven içinde yaşar. Sonra şöyle der: “Canımı ölüler diyarına bırakmayacaksın; Sana bağlı olanın çukuru görmesine izin vermeyeceksin.” Ardından Haşem’in ona yaşam yolunu göstereceğini söyler. Duanın başındaki korunma isteği ile sonundaki yaşam ümidi birbirini tamamlar (Tehilim 16:1–11).

“Bırakmayacaksın” sözü, konuşanın önce öldüğünü ve kısa süre sonra dirildiğini söylemez. Ölümden korunma güveni de bu dille anlatılabilir. Yona balığın içindeyken “Ölüler diyarının karnından yardım çağırdım” der (Yona 2:2–3). Dua eden Yona’nın ağır sıkıntısı Şeol, yani ölüler diyarı sözüyle anlatılır. Tehilim 116:8–9’da ölümden kurtarılan kişi, yaşayanların ülkesinde Haşem’in önünde yürüyeceğini söyler.

Tehilim 30:3–4’te David iyileştirildiğini, canının ölüler diyarı diye anılan Şeol’den çıkarıldığını ve hayatta tutulduğunu söyler. Aynı mezmurda “Çukura inersem kanımdan ne yarar? Toz Sana şükreder mi?” diye yakarır (30:10). Burada “çukur” diye çevrilen שַׁחַת (şahat), Tehilim 16:10’da da geçer.

Elçilerin İşleri 2:27, mezmuru Grekçe çevirisine yakın biçimde aktarır ve “sadığının çürümeyi görmesine izin vermeyeceksin” der. “Bedeni çürümedi” sözü ise 2:31’de mezmurun İsa’ya uygulandığı açıklamada yer alır. İbranice mezmurda David, “canımı Şeol’e bırakmayacaksın” diye Haşem’e seslenir. Bir kişinin öldükten sonra kısa sürede dirildiği iddiasını bu korunma duasıyla ilişkilendiren, onu alıntılayan anlatıdır. (Tehilim 16:8–11).

Tehilim 49:8–10, insanın servetiyle bir başkasını kurtarıp onun sonsuza dek yaşamasını ve “şahatı görmemesini” sağlayamayacağını söyler. Sözcük çukur, yıkım veya çürüme gibi karşılıklarla çevrilir. Hangi karşılık seçilirse seçilsin, tek başına “önce ölecek, sonra bedeni çürümeden dirilecek” olayını anlatmaz.

Tehilim 16:9 bedenin güven içinde yaşayacağını söyler; sonraki ayette konuşanın canı ve Haşem’e bağlı kişi anılır. Bedenin mezarda belirli bir süre kaldığı ve çürüme başlamadan çıkarıldığı bilgisi verilmez. “Sana bağlı olan” ifadesi de yalnız Maşiah’a ait bir ad değildir. Tehilim 30:5’te aynı söz birden fazla insan için kullanılır. Bu insanlar Haşem’e bağlı olan kimselerdir.

David’in sonunda ölmesi, daha önce ölüm tehlikesinden kurtulmak için dua etmiş olmasına engel değildir. Bir hastalıktan kurtulan kişi, Haşem’in onu ölümden kurtardığını söyleyebilir. Yıllar sonra ölmesi, önceki kurtuluşunu ortadan kaldırmaz.

Haşem’e güven ölümün ötesine de uzanır. Tehilim 49:16’da kişi, canının ölüler diyarının elinden kurtarılacağına ve Haşem tarafından alınacağına güvenir. Radak, Tehilim 16:10’u da nefeşin, yani insanın canının, ölümden sonraki kaderiyle ilişkilendirir (Radak, Tehilim 16:10). Yoma 87a ise aynı ayeti başkalarını doğru yola yönelten kişinin geleceği hakkında kullanır. Bu açıklamalar ayeti İsa’nın birkaç gün sonra dirilişi olarak tanımlamaz.

Tanah ölülerin dirilişini açıkça bildirir: Yeşaya 26:19’da “Ölülerin yaşayacak”, Daniel 12:2’de toprakta uyuyanların uyanacağı söylenir. Hanna’nın duasında da Haşem’in öldürdüğü ve yaşattığı, Şeol’e indirdiği ve çıkardığı anlatılır (Şemuel Alef 2:6). Ölüm sonrası yaşamı veya dirilişi kabul etmek, Tehilim 16’daki kişinin İsa olduğunu ve kısa süre içinde dirildiğini göstermez.

Elçilerin İşleri 2:25–32 ve 13:35–37, David’in ölümünü anarak mezmuru İsa’nın dirilişine uygular. Tehilim 16 ise konuşanın İsa olduğunu, ne kadar süre ölü kaldığını veya bedenin çürümesinden önce dirileceğini söylemez. Bu ayrıntılar, mezmurun kendi anlatımından değil, Elçilerin İşleri’nin onu İsa’ya uygulamasından gelir.

Tanah kaynakları: Tehilim 16:1–11; Tehilim 30:3–5 ve 30:10; Tehilim 49:8–10 ve 49:16; Tehilim 116:8–9; Yona 2:2–3; Şemuel Alef 2:6; Yeşaya 26:19; Daniel 12:2. Tehilim 30:10 ve 49:10 bazı çevirilerde 30:9 ve 49:9’dur. Karşılaştırılan Hristiyan metinleri: Elçilerin İşleri 2:25–32; 13:35–37.

Bu iddianın sayfası

46. İddia: Tehilim 110’daki “efendim” gökte bekleyen Maşiah’tır

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim, Tanah’taki mezmurların, yani dua ve ilahilerin kitabıdır. 110. mezmurda Haşem, anlatıcının “efendim” dediği birine sağında oturmasını söyler. Tartışma, bu kişinin kim olduğu ve Haşem’in sağında oturmanın ne anlattığı üzerinedir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, sözü söyleyen kişinin David, “efendim” diye andığı kişinin de kendi soyundan gelecek Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. David’in kendi soyundan birine böyle seslenmesini, Maşiah’ın insandan üstün olduğuna kanıt sayarlar. “Sağımda otur” sözünü de Tanrı’nın yanında, gökte bulunmak olarak anlarlar. Onlara göre İsa ölüp dirildikten sonra göğe yükseldi ve düşmanları yenilinceye kadar orada bekliyor. Mezmurda vaat edilen zaferin onun ikinci gelişinde gerçekleşeceğini ve bütün bunların İsa’nın Tanrı olduğunu gösterdiğini savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 110’un ilk ayetinde şöyle denir: “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur; düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar.” Bu cümlede konuşan Haşem’dir. “Efendim” ise anlatıcının, Haşem’in seslendiği kişi için kullandığı hitaptır. Düşmanların ayak altına alınması, yenilip o kişinin yönetimi altına girmelerini anlatır. Sonraki ayetlerde o kişinin güç asasının Siyon’dan uzatılacağı ve düşmanları arasında yöneteceği söylenir (Tehilim 110:1–7).

“Efendime” diye çevrilen לַאדֹנִי (laadoni) bir saygı hitabıdır. Tanah bu sözcüğü insanlar için de kullanır. Bereşit 23:6’da Het oğulları Avraam’a “efendim” der ve onu aralarındaki Tanrı’nın bir önderi olarak anar. Birine bu şekilde seslenilmesi, onun Tanrı olduğunu göstermez.

Bir kralın yetkisi Tanah’ta çok yüksek ifadelerle anlatılabilir. Şelomo’nun kral oluşu, “Haşem’in tahtına oturdu” sözleriyle aktarılır (Divre HaYamim Alef 29:23). Şelomo yeryüzünde babası David’in yerine geçmiştir; tahtın Haşem’e ait diye anılması, ona verilen yönetim yetkisini gösterir.

David’in soyundan gelen bir kralın onurlandırılması da onun insan oluşunu değiştirmez. Şelomo tahta çıkınca David’in hizmetkarları, Şelomo’nun adının ve tahtının David’inkinden daha büyük olmasını diler. David de kendi gözleri önünde tahtına birini oturttuğu için Haşem’i över (Melahim Alef 1:47–48). Şelomo’nun tahtı babasınınkinden daha büyük olabilirse, bir kralın kendi soyundan gelen birine saygı göstermesi de onun Tanrı olduğunu göstermez. Mezmurun ilk ayeti, kendisine “efendim” denen kişinin David’in soyundan olduğunu ayrıca söylemez.

“Sağımda otur” sözü de Tanah’ın onur ve destek dili içinde okunmalıdır. Tehilim 16:8’de dua eden kişi, Haşem sağında olduğu için sarsılmayacağını söyler. Tehilim 109:31’de Haşem, yoksulu kurtarmak için onun sağında durur. Yeşaya 41:10’da Haşem İsrael’i doğruluk dolu sağıyla destekler. Bu ayetler yardımın ve korunmanın anlatımıdır. Tehilim 110:1 de “sağımda otur” der; “gökte otur” demez.

Mezmurun beşinci ayetinde Haşem bu kez hitap edilen kişinin sağındadır: “Efendi senin sağındadır; öfke gününde kralları ezer.” Buradaki אֲדֹנָי (Adonay), ilk ayette insana yöneltilen לַאדֹנִי biçiminden farklıdır. Türkçede iki hitap da “efendi” sözcüğüyle karşılanabilir. İbranice biçimler aynı değildir. İkinci ayetten başlayarak “senin asan”, “senin halkın” ve “sen kohensin” sözleriyle hitap edilen kişi aynı hükümdar olarak okunduğunda, Haşem onun yardımcısıdır. Beşinci ayetteki “Efendi”nin İsa, “sen”in ise Baba Tanrı olduğu yorumu, bu kişi değişimini metne dışarıdan getirir.

Tanah, Haşem’in desteğiyle yüceltilen bir kralı başka yerde de anlatır. Tehilim 89:21–28’de David Haşem’in kulu olarak anılır. Onu güçlendiren ve düşmanlarını ezen Haşem’dir; David’e yeryüzündeki krallardan üstün bir konum verilir. Yüksek makamı, insan ve kul oluşunu ortadan kaldırmaz.

Yahudi kaynaklarında Tehilim 110 farklı kişilere uygulanır. Nedarim 32b, mezmuru Avraam ve Malkitsedek’le ilişkilendirir. Bu açıklamada Malkitsedek, Avraam’ı Tanrı’dan önce kutsadığı için kohenlik Avraam’a verilir. Aggadat Bereşit de “sağımda otur” sözünü Avraam’a verilen onurla açıklar. Avraam’ın göğe yükseldiğine dair kayıt bulunmadığını söylemek, bu okumaları çürütmez; çünkü söze önce göğe yükseliş anlamı eklemek gerekir.

Midraş Tehilim ise gelecekte Maşiah’ın sağda, Avraam’ın solda oturtulacağını anlatır. Mezmurun Maşiah’a uygulanması, Maşiah’ın İsa olduğunu göstermez. Bu açıklama da İsa’nın ölüp dirildiği, göğe yükseldiği ve yüzyıllar sonra döneceği bir tarih anlatmaz.

“Düşmanlarını ayaklarına tabure yapıncaya kadar” sözünde vaat ile zafer arasında bir süre vardır. Fakat mezmur, bu sürenin başına İsa’nın ölümünü ve dirilişini, içine gökte bekleyişini, sonuna da ikinci gelişini yerleştirmez. Devamında Siyon’dan uzanan asa, düşmanların arasında yönetim, halkın gönüllü katılımı ve savaş anlatılır. Son ayette yoldaki dereden su içen ve başını kaldıran kişi görülür. Halkın gönüllü katılımını, önce İsa’yı reddedip daha sonra kabul etmesi diye açıklamak için mezmurun anlatmadığı bir olay dizisi eklenir.

Dördüncü ayetteki kohenlik sözü de kişiye İsa adını vermez. Bereşit 14:18–20’de Şalem kralı ve Yüce Tanrı’nın koheni Malkitsedek, Avraam’ı kutsar; Avraam da ona onda bir verir. İkisi ayrı kişilerdir. Tehilim’deki yemin, kutsal hizmet görevi olan kohenliğin sürekliliğini bildirir. Bu görev Haşem’e hizmet etmektir ve bu görevin yüksekliği kişiyi Tanrı yapmaz.

Bamidbar 18:1–7, sunak hizmetini Aharon’a ve oğullarına verir. Yehezkel 44:15–16 da gelecekte Tsadok soyundan Levili kohenlerin Haşem’e yaklaşıp sunu getireceğini söyler. Tehilim 110’u bu hizmetin kaldırıldığına kanıt göstermek, peygamberin gelecek için bildirdiği hizmetle çelişir.

Tehilim 110’da Haşem, kendisine bağlı kişiyi destekler ve düşmanlarına karşı ona zafer verir. Hristiyan iddiasının gerektirdiği İsa’nın kimliği, göğe yükselişi ve ikinci gelişi mezmurda yer almaz. Bu olayları önce kabul edip ardından “sağımda otur” sözünü onlar için kanıt göstermek, ayete kendi başına söylemediği bir öykü yükler.

Tanah kaynakları: Tehilim 110:1–7; Bereşit 23:6; Bereşit 14:18–20; Divre HaYamim Alef 29:23; Melahim Alef 1:47–48; Tehilim 16:8; Tehilim 109:31; Yeşaya 41:10; Tehilim 89:21–28; Bamidbar 18:1–7 (özgün metin); Yehezkel 44:15–16.

Bu iddianın sayfası

153. İddia: Tehilim 110 Maşiah’ın gökte Tanrı’nın sağında oturacağını söyler

Tehilim 110’da Haşem, mezmurda “efendim” diye anılan kişiye sağında oturmasını söyler. Sonraki ayetlerde yönetim asası ve düşmanlara karşı zafer anlatılır. ‘Sağımda otur’ sözünün göğe yükselmek mi, yoksa yöneticiye verilen onur ve desteği mi anlattığını bu devam gösterir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 110’da Haşem, mezmurda “efendim” diye anılan kişiye sağında oturmasını söyler. Sonraki ayetlerde yönetim asası ve düşmanlara karşı zafer anlatılır. ‘Sağımda otur’ sözünün göğe yükselmek mi, yoksa yöneticiye verilen onur ve desteği mi anlattığını bu devam gösterir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 110:1’i İsa’nın ölüp dirileceği, ardından göğe yükselip Tanrı’nın sağındaki göksel tahta oturacağı şeklinde okurlar. Onlara göre mezmur, İsa’yı David soyundan bir kral olmasının yanında göksel Maşiah, yani Mesih olarak da tanıtır.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 110:1, “Haşem efendime dedi: Sağımda otur, düşmanlarını ayaklarının altına serinceye kadar” der. İbranice adoni, “efendim” diye kullanılan saygı unvanıdır. Bereşit 23:6’da Avraam’a da bu tür bir saygıyla hitap edilir. Kelime bir insanı Tanrı’nın özüyle aynı varlık yapmaz.

Tehilim 110:1’de נְאֻם יְהוָה לַאדֹנִי שֵׁב לִימִינִי עַד־אָשִׁית אֹיְבֶיךָ הֲדֹם לְרַגְלֶיךָ denir: “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur; düşmanlarını ayaklarının taburesi yapıncaya kadar.” Cümlenin konuşanı Tanrı’dır, hitap edilen kişi ise la-adoni (לַאדֹנִי, “efendime”) diye adlandırılmaktadır. Bu bir saygı ve yetki unvanıdır; Tanrı’nın özel adıyla aynı sözcük değildir.

Ayetin fiilleri “otur” ve “düşmanlarını ayaklarının taburesi yapacağım” şeklindedir. Burada hitap edilen kişinin önce öldüğünü, sonra dirildiğini ve göğe yükseldiğini bildiren bir fiil dizisi bulunmaz. Sağda oturmanın nerede gerçekleştiği konusunda farklı açıklamalar bulunabilir. Fakat hiçbirinin yalnız bu cümleden Nasıralı İsa’nın özel adı çıkardığı söylenemez.

Tehilim 16:8’de Tanrı insanın sağındadır; Tehilim 109:31’de de yoksulun sağında durur. Bu ifadeler koruma ve destek bildirir. Tehilim 110:2’de hükümdarın yönetim asası Siyon’dan uzanır; 110:5–7’de düşmanlar ve zafer anlatılır. “Sağımda otur” sözü bu kralın onurlandırılması ve desteklenmesiyle ilgilidir.

Divre Hayamim Alef 29:23, Şelomo’nun David’in yerine “Haşem’in tahtına” oturduğunu söyler. Şelomo göğe çıkarak Tanrı’nın bedenine veya özüne dönüşmemiştir; Tanrı’nın İsrael üzerindeki yönetimini yeryüzünde temsil eden kral olmuştur. Tanrı’nın tahtıyla ilişkilendirilmek, Tanah’ın kendi kullanımında insanın Tanrı olması demek değildir. Tehilim 110’daki krallık onurundan ilahlık sonucu çıkarılması da aynı ayrımı aşar.

Tehilim 110:4’teki Malkitsedek bağlantısı da göğe yükselmiş bir bedenin Tanrı’nın tahtını paylaşmasını anlatmaz. Tehilim 110, kralın Tanrı tarafından desteklenmesini ve düşmanları karşısındaki konumunu anlatır. İsa’nın ölümünün, dirilişinin, göğe çıkışının ve tahta oturuşunun tarih sırası bu metinde verilmez. bu metinde yazmaz.

Tehilim 110:2’de מַטֵּה עֻזְּךָ יִשְׁלַח יְהוָה מִצִּיּוֹן רְדֵה בְּקֶרֶב אֹיְבֶיךָ, “Haşem güçlü asanı Siyon’dan uzatacak; düşmanlarının ortasında yönet” denir. Krallık asası ve düşmanlara karşı yönetim, bir önceki ayetteki onurlandırma ifadesinin yönetimle ilgili anlamını açıklar. Divre Hayamim Alef 29:23’te Şelomo’nun “Haşem’in tahtı” üzerinde kral olarak oturması aynı tür yetki dilinin Tanah içindeki başka kullanımıdır. Hiçbirinde yönetici Tanrı’nın özüyle özdeş ilan edilmez.

Mezmurun başındaki le-David, yani David’e bağlanan başlık da farklı yorumlanmıştır. İbn Ezra ve Radak, mezmuru David hakkında yazılmış bir şiir olarak okur; Raşi ise Avraam’la ilgili bir yorumu aktarır. Bu açıklamalar farklıdır, ancak başlığın David’in mutlaka kendi soyundan bir kişiye konuştuğunu tek başına belirlemediğini gösterir. Raşi, Tehilim 110:1.

Tehilim 110:4’teki “sonsuza dek kohen” ifadesi de ayrıca ele alınmalıdır. Şemot 40:15, Aharon’un oğullarına kuşaklar boyunca sürecek bir kohenlikten söz eder. Kohenliğin kalıcılığı, her kohenin bedensel olarak hiç ölmeyeceği anlamına gelmez. Bu nedenle olam sözcüğü tek başına mezmurdaki kişinin bedeninin hiç ölmeyeceğini kanıtlamaz. Mezmurda verilen onur ve yönetme yetkisi, İsa’nın öldükten sonra göğe çıkıp tahta oturacağını bildiren bir olay dizisi değildir. Şemot 40:15.

Tanah kaynakları: Tehilim 110:1–7, özellikle 110:1–4; Bereşit 23:6; Tehilim 16:8 ve 109:31; I Divre HaYamim 29:23.

Bu iddianın sayfası

171. İddia: Mezmurlar 80 ve 110’daki sağ el dili İsa’nın Maşiah olduğunu kanıtlar

Tehilim 80’de Tanrı’nın sağındaki bir adam için yardım istenir. Tehilim 110’da ise Tanrı birine “Sağımda otur” der. Her iki şiirde de sağ taraf anılır, ancak kimin konuştuğu ve sağdaki kişiye ilişkin ne söylendiği ayetten ayete değişir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 80’de Tanrı’nın sağındaki bir adam için yardım istenir. Tehilim 110’da ise Tanrı birine “Sağımda otur” der. Her iki şiirde de sağ taraf anılır, ancak kimin konuştuğu ve sağdaki kişiye ilişkin ne söylendiği ayetten ayete değişir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, iki mezmurda da Tanrı’nın sağında bulunan kişinin İsa olduğunu söylerler. Tehilim 80’deki adamı Tehilim 110’da oturmaya çağrılan efendiyle bir tutarlar. Böylece İsa’nın Maşiah olarak Tanrı’nın yanında hüküm sürdüğü sonucuna varırlar.

Tanah’ın Cevabı:

“Sağ” sözcüğünün kimi ve neyi anlattığını her mezmurun kendi sahnesi belirler. Tehilim 80, İsrael’in kurtuluşu için edilen bir duadır. Tehilim 110’da ise Tanrı bir efendiye “Sağımda otur” der. Yahudi yorumlarında bu sözler Maşiah ile de ilişkilendirilmiştir. Hiçbiri Nasıralı İsa’yı adlandırmaz.

Tehilim 80, Tanrı’ya “İsrael’in Çobanı” diye seslenir; Efrayim, Binyamin ve Manaşşe için yardım ister. Mısır’dan çıkarılıp ülkeye dikilen asma, yani üzüm bitkisi, İsrael’i anlatır (80:9–16). Halk, zarar görmüş asmanın yeniden korunmasını ve Tanrı’nın yüzünü parlatmasını, yani onlara yeniden iyilik ve yakınlık göstermesini ister.

Masoretik 80:18’de תְּהִי־יָדְךָ עַל־אִישׁ יְמִינֶךָ עַל־בֶּן־אָדָם אִמַּצְתָּ לָּךְ denir: “Elin sağındaki adamın üzerinde olsun, kendin için güçlendirdiğin insan oğlunun üzerinde.” Bu, Tanrı’nın elinin onun üzerinde olması için edilen yardım duasıdır. Tanrı’nın elinin o kişinin üzerinde olması, onu koruması ve güçlendirmesi için edilen duayı anlatır. Ayette kişinin gökte Tanrı’nın sağında bir tahtta oturduğu söylenmez. Hemen ardından topluluk, Tanrı’dan kendisine yeniden yaşam vermesini ister (80:19–20).

Tehilim 80’in Aramice Targumu, 16. ayette Tanrı’nın güçlendirdiği kişi için “Kral Maşiah” der. İbn Ezra da ilgili açıklamasında İsrael ve Maşiah ben Efrayim yorumlarına yer verir. Bu yorumlar ayeti Maşiah’a bağlar. Geleneksel İbranice metin ise burada kişinin adını veya “Kral Maşiah” unvanını vermez. Maşiah’a yapılan bir yorum, onun kimliğini ayrıca İsa olarak belirlemez.

Tehilim 110:1’de נְאֻם יְהוָה לַאדֹנִי שֵׁב לִימִינִי, “Haşem’in efendime sözü: Sağımda otur” denir. 110:2’de yönetim asasının Siyon’dan uzanması anlatılır. Adoni, “efendim”, insanlar için de kullanılan bir saygı ve yetki ifadesidir. “Efendim” ile Tanrı’nın adı İbranice metinde iki ayrı sözcüktür.

Midraş Tehilim, 110. mezmurdaki sözü Avraam’ın savaşıyla ilişkilendirdiği gibi Maşiah hakkında da kullanır. Midraş, ayetler üzerine yapılan Yahudi yorumlarını içeren bir kaynak türüdür. Başka bir midraş açıklaması Kral Maşiah’ın Tanrı’nın sağında oturtulmasından söz eder. Aynı ayetin farklı kişilere uygulanması, her uygulamanın mezmurun tek mümkün anlamı olduğunu göstermez. Bu yorumlarda İsa’nın çarmıhı, dirilişi ve ikinci gelişi de anlatılmaz.

“Sağ” sözü Tanrı’nın yardımını anlatmak için başka yerlerde de kullanılır. Tehilim 16:8 ve 109:31’de Tanrı kişinin sağındadır. Bu örnekler, Tanrı’nın birinin sağında olmasının Tanrı’nın o kişiye desteğini de anlatabildiğini gösterir. Bu yüzden 80. ve 110. mezmurlarda aynı yönün anılması, ikisindeki kişinin de İsa olduğunu kanıtlamaz. Tanah’ın vaat ettiği kral, adalet, barış ve İsrael’in toplanması gibi sonuçlarla tanımlanır (Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8, Yehezkel 37:21–28). Sağ tarafla ilgili sözler bu vaatlerin gerçekleştiğini göstermez.

Tanah kaynakları: Tehilim 80, özellikle Masoretik 80:9–20; Tehilim 110; Tehilim 16:8; 109:31; I Divre HaYamim 29:23; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28. Yorumlar: Targum Tehilim 80:16; İbn Ezra, Tehilim 80:18–19; Midraş Tehilim 110:1 ve 2:9.

Bu iddianın sayfası

49. İddia: Şemuel Bet 7 Maşiah’ın ölümden dirilmesini haber verir

Tanah’ın Şemuel Bet kitabında Haşem, David’e kendisinden sonra soyunun krallığı sürdüreceğine söz verir. Bir kimseyi ‘kaldırmak’ ya da ‘ortaya çıkarmak’, o kişiye bir görev vermeyi de anlatabilir. Bu sözün burada hangi anlamda kullanıldığını, vaadin kime verildiği ve o kişinin ne yapacağı belirler.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah’ın Şemuel Bet kitabında Haşem, David’e kendisinden sonra soyunun krallığı sürdüreceğine söz verir. Bir kimseyi ‘kaldırmak’ ya da ‘ortaya çıkarmak’, o kişiye bir görev vermeyi de anlatabilir. Bu sözün burada hangi anlamda kullanıldığını, vaadin kime verildiği ve o kişinin ne yapacağı belirler.

Şemuel Bet 7:12’yi İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, “soyunu kaldıracağım” sözünü onun ölümden dirileceğinin haberi olarak okurlar. Eski Grekçe çevirideki fiilin başka metinlerde ölümden dirilmek için de kullanılmasını buna dayanak gösterirler. Onlara göre vaat önce David’in oğlu Şelomo’da gerçekleşti. Ancak krallığın sonsuza dek süreceği sözünün, ölümden dirilen Maşiah, yani Mesih ile tamamlanacağını söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem David’e şöyle der: “Günlerin dolup atalarınla yattığında, senden sonra kendi bedeninden çıkacak soyunu ortaya çıkaracağım ve onun krallığını sağlamlaştıracağım.” “Atalarınla yatmak”, burada ölmek anlamına gelir. Ölümü anılan kişi David’dir. Ondan sonra ortaya çıkarılan kişi ise onun soyundandır (Şemuel Bet 7:12–16). Ayet, bu kişinin önce ölüp sonra dirileceğini söylemez.

Devamında David’in soyundan gelecek kişinin Haşem’in adına bir ev yapacağı bildirilir. Divre HaYamim Alef 22:9–10 bu kişinin adını verir: Şelomo. Haşem onun için “O Bana oğul olacak, Ben de ona baba olacağım” der. Divre HaYamim Alef 28:5–6 da David’in oğulları arasından Şelomo’nun seçildiğini ve Tapınağı yapacağını söyler. Tapınağın yapımı ve açılışı Melahim Alef 6–8’de anlatılır; Şelomo kendisinin tahta çıkmasını ve evi yapmasını verilen sözün gerçekleşmesi olarak açıklar (8:17–20).

Şelomo kral olmak için ölümü beklemez. David henüz hayattayken onun emriyle meshedilir; yani üzerine yağ sürülerek kral olarak görevlendirilir. Ardından babasının tahtına oturur (Melahim Alef 1:32–40). David’in ardından soyunun krallığı sürdürmesi, Şelomo’nun ölümden dirilmesini gerektirmemiştir.

İbranice metindeki וַהֲקִימֹתִי אֶת־זַרְעֲךָ אַחֲרֶיךָ (vahakimoti et zaraha ahareha), “senden sonra soyunu ortaya çıkaracağım” der. Aynı kökten gelen fiil, Şemuel Alef 2:35’te sadık bir kohenin, Devarim 18:18’de ise bir peygamberin ortaya çıkarılması için kullanılır. İki yerde de bir göreve getirilecek kişi anlatılır.

Eski Grekçe çeviri Septuaginta, üç ayette de anistemi fiilini kullanır: Şemuel Bet 7:12’de “soyunu ortaya çıkaracağım”, Şemuel Alef 2:35’te “sadık bir kohen çıkaracağım”, Devarim 18:18’de “bir peygamber çıkaracağım” der. Bu fiil başka bağlamlarda ölümden diriltmeyi de anlatabilir. Aynı fiilin her kullanımı birinin öldüğü anlamına gelmez. Peygamber ve kohen örneklerinde bir kişinin göreve getirilmesi anlatılır. David’e verilen sözde de fiilin ne anlama geldiğini, kimin öldüğü ve kimin onun ardından göreve geldiği belirler. Grekçe Şemuel Bet 7; Şemuel Alef 2; Devarim 18

David’e verilen söz Şelomo’nun ömrüyle sınırlı değildir. David, Haşem’in ailesinin uzak geleceğinden söz ettiğini anlar (Şemuel Bet 7:19). On altıncı ayette güvence verilenler onun evi, krallığı ve tahtıdır; buradaki “ev”, David’in krallığı sürdürecek ailesi, yani hanedanıdır. Divre HaYamim Alef 17:11–14 de gelecek soyun David’in oğullarından olacağını söyler.

Gelecekteki kral vaadi Yeremya 23:5–8’de David için çıkarılacak doğru bir Dal ile anlatılır: Kral adaletle yönetecek, Yehuda kurtulacak, İsrael güven içinde yaşayacak ve sürgündekiler ülkelerine dönecektir. Yeşaya 11:1–5 de Yişay’ın kökünden çıkacak, Haşem’in ruhuyla adaletli hüküm verecek bir filizden söz eder. Vaadin gelecekteki David kralına uzanması, onun önce ölüp sonra dirileceğini göstermez.

Şemuel Bet 7:14’te Haşem’in oğula baba olacağı söylenirken, aynı oğlun suç işlediğinde terbiye edileceği de belirtilir. Divre HaYamim bu baba-oğul sözünü Şelomo’yla ilişkilendirir. Burada Tanrı’dan biyolojik doğum veya günahsız bir kişinin başkaları adına ölümü anlatılmaz.

Aynı vaadin Divre HaYamim’deki anlatımı, David’den sonra çıkacak kişinin “oğullarından biri” olduğunu açıklar. Ardından o oğlun evi inşa edeceği ve tahtının sağlamlaştırılacağı bildirilir. Tehilim 2’de oğulluk sözü de kralın Siyon’da görevlendirilmesiyle birlikte gelir. Hem Şelomo’nun adıyla açıklanan vaat hem mezmurdaki kralın Siyon’a yerleştirilmesi, oğulluk dilini David soyunun krallığına bağlar. (Divre HaYamim Alef 17:11–14).

Tehilim 16, Tanrı’ya sığınma duasıdır. Dua eden kişi korunmaktan, ölüler diyarına, yani ölülerin bulunduğu yere bırakılmamaktan ve kendisine yaşam yolunun gösterilmesinden söz eder. Bu sözlere İsa’nın dirilişi anlamını vermek, Şemuel Bet 7’deki fiilin kendi bağlamında diriliş bildirdiğini kanıtlamaz.

David’e verilen söz, onun ardından soyundan bir kralın ortaya çıkarılması ve hanedanının sürmesidir. Şelomo’nun tahta çıkışı bu sözün tarihsel karşılığıdır. İbranice ve Grekçe fiillerin başka anlamları bulunması, bu ayeti İsa’nın ölümden dirilişine dönüştürmez.

Tanah kaynakları: Şemuel Bet 7:12–16 ve 7:19; Divre HaYamim Alef 22:9–10, 28:5–6, 17:11–14; Melahim Alef 1:32–40 ve 6–8; Şemuel Alef 2:35; Devarim 18:18; Yeremya 23:5–8; Yeşaya 11:1–5; Tehilim 16.

Bu iddianın sayfası