Misyoner İddiaları Arşivi

29 iddia 3 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

179. İddia: Yeşaya 53’ün haftara okumalarında yer almaması Yahudilerin İsa konusunda vicdan azabını gösterir

Haftara, Şabat ve bayramlarda Tora’nın ardından peygamber kitaplarından okunan bölümdür. Tora’nın Şoftim ve Ki Tetse adlı haftalık bölümlerinin haftaraları Yeşaya’dan seçilir. Bu iki seçki arasındaki acı çeken kul bölümü, yaygın okuma düzeninde okunmaz.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Haftara, Şabat ve bayramlarda Tora’nın ardından peygamber kitaplarından okunan bölümdür. Tora’nın Şoftim ve Ki Tetse adlı haftalık bölümlerinin haftaraları Yeşaya’dan seçilir. Bu iki seçki arasındaki acı çeken kul bölümü, yaygın okuma düzeninde okunmaz.

Bu iddiayı savunan Hristiyanlar, Şoftim’in haftarasının Yeşaya 52’nin ortasında bittiğini ve Ki Tetse’nin haftarasının Yeşaya 54’te başladığını belirtirler. Aradaki Yeşaya 53’ün atlandığını ve ortaçağ Yahudi yorumlarında da yeterince yer bulmadığını söylerler. Onlara göre bu iki durum, Yahudilerin bölümde İsa’yı tanıdıklarını ve bu yüzden vicdan azabı duyduklarını gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Haftara, Tora okumasından sonra peygamberlerden seçilen bölümdür. Haftalık bazı okumalar peraşanın konusunu izler. Noah’ta tufana ilişkin Yeşaya 54:9’un bulunduğu bölüm buna örnektir. Bayramların ayrı okumaları vardır. 9 Av sonrası ise yıkımdan çıkmış Siyon’a verilen teselli sözlerinden yedi parça seçilir. Takvim böylece ayrı görevleri olan okumalar içerir.

Dördüncü teselli haftarası Şoftim’de Yeşaya 51:12–52:12, beşincisi Ki Tetse’de 54:1–10’dur. Arada 52:13–53:12 bulunur. Fakat üçüncü teselli okuması 54:11–55:5’tir ve bu iki okumadan önce gelir. Şulhan Aruh, Orah Hayim 428:8 bu teselli düzenini kaydeder. Dizi kitap sırasını izleseydi Yeşaya 54 önce okunup sonra 51’e geri dönülmezdi. Seçilmeyen başka bölümler de vardır. Hristiyanların kendi öğretileri için başvurduğu Yeşaya 9’daki pasajın bir haftara okumasında yer alması da genel bir gizleme kuralı bulunduğu iddiasına uymaz.

Kumran’daki teselli derlemesi 4Q176’nın korunan parçaları, Yeşaya 40:1–5, 51:22–23, 52:1–2 ve 54:4–10 gibi seçilmiş kesitler içerir. Bu tanık, birbirini izleyen bölümlerin tamamını okumadan Yeşaya’dan teselli ayetleri seçmenin eski bir uygulama olduğunu gösterir. Parçalar, bugünkü yıllık sinagog takviminin o çağdaki tam listesini vermez.

Haftara takvimi, bir şiirin sinagogda seçilmiş haftalık okuma olup olmadığını gösterir. Şiirin Yahudi kaynaklarında nasıl yer aldığını ise metnin kendisi ve yorumları gösterir. Yeşaya 52:13–53:12, Aramice Targum’da başından sonuna aktarılır. Targum, ilk ayette Maşiah adını dahi verir ve ardından İsrael, uluslar ve Maşiah için farklı eylemler anlatır. Şiir, haftalık teselli okumalarının dışında da Yahudi okura açık biçimde ulaşmıştır. (Yeşaya 52:13–53:12).

Yeşaya 52:13–53:12, ulusların bir zamanlar hor gördükleri İsrael hakkında söylediklerini anlatır. Ardından gelen “Ey kısır kadın, sevinçle haykır” sözü, teselliyi doğrudan Siyon’a yöneltir (54:1). Ki Tetse okumasının konusu bu tesellidir. 41:8–9, 44:21 ve 49:3’te İsrael adıyla çağrılan kulun 49:5–6’da halkını toplaması, 53:10’da soyunu görmesi ve 54:1–3’te Siyon’un çocuklarının çoğalması aynı geleceğin parçalarıdır. Raşi, İbn Ezra ve Radak’ın açıkça yorumladığı bir bölümün bu tematik okumada bulunmaması, onu gizlemek için çıkarıldığını ya da bu seçimi yapanların vicdan azabı duyduğunu göstermez.

Tanah kaynakları: Yeşaya 51:12–52:12; 52:13–53:12; 54:1–10; 54:11–55:5; 49:3–6. Okuma düzeni ve yorumlar: Şulhan Aruh, Orah Hayim 428:8; Raşi, İbn Ezra ve Radak, Yeşaya 52:13–53:12.

Bu iddianın sayfası

143. İddia: Yahudilerin İsa’yı reddetmesi onun Maşiah olduğuna işarettir

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Tehilim 22’deki acı tasvirini, ustaların reddettiği taş ve insanların takıldığı sürçme taşı hakkındaki ayetlerle birleştirirler. Bu ayetlerin İsrael’in Maşiah’ı reddedeceğini bildirdiğini söylerler. Yahudilerin İsa’yı kabul etmemesini de onun gerçek Maşiah, yani Mesih olduğunun işareti sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 52:15’te şaşıranlar uluslar ve krallardır. 53:1–4’te “biz” diyenler, bir zamanlar kulu hor gördüklerini ve Haşem’in onu cezalandırdığını sandıklarını anlatır. 53:3 kulu נִבְזֶה וַחֲדַל אִישִׁים אִישׁ מַכְאֹבוֹת וִידוּעַ חֹלִי, “hor görülmüş, insanların dışladığı, acı ve hastalıkla tanışmış biri” diye tanıtır. Bu aşağılanma, kulun adını, David’in soyundan gelip gelmediğini veya İsrael’de hangi görevi üstlendiğini tek başına göstermez. Sonra acının kendi günahlarıyla ilişkisini fark ederler. “Yahudiler İsa’yı reddedecek” iddiası, bu sahnedeki konuşmacıları İsrael’e, sözünü ettikleri kulu da İsa’ya çevirir.

Yeşaya 49:3’te Haşem şu sözlerle kula adını verir: עַבְדִּי־אָתָּה יִשְׂרָאֵל אֲשֶׁר־בְּךָ אֶתְפָּאָר, “Sen kulumsun, İsrael. Sende yüceltileceğim.” 41:8–9 ve 44:21 aynı adı tekrarlar. 49:5–6’da kulun İsrael’in dağılmış üyelerini toplaması da, kendisine daha önce verilen adı silmez. Yeşaya’da İsrael hor görülen taraftır. Bu metin, bir din iddiasına karşı çıkan Yahudileri İsa’nın Maşiah olduğunun tanıkları yapmaz.

Tanah’ın kendi tarihindeki Moşe de halkından itiraz görmüştür (Şemot 2:14; 5:20–21). David’i Şaul öldürmeye çalışmış, ama Şemuel Alef 18:16, İsrael’le Yehuda’nın David’i sevdiğini bildirmiştir. Peygamber Yeremya da kendi halkının sert tepkisiyle karşılaşmıştır (Yeremya 20:1–2). Böyle bir acı, belirli bir insanı Tanrı’nın vadettiği David soyundan kral olarak tanımlayan yalnız o kişiye ait bir işaret değildir.

Devarim 13:1–5, işaret gösteren bir kişinin Tanrı’nın buyruklarından saptırması halinde onun dinlenmemesini emreder. Demek ki bir dini iddianın reddedilmesi, Tora’ya sadakatin gereği de olabilir. Reddedilen kişinin buyruklara ve Maşiah için verilen görevlere uygunluğu gösterilmeden reddedilmeyi doğruluk kanıtı saymak, Tora’nın bizzat emrettiği sınamayı tersine çevirir.

Yeşaya 11:1–12, David soyundan gelecek kralın adalet, barış ve İsrael’i toplama görevlerini; Yeremya 23:5–8 halkın güven içinde yaşayacağını; Yehezkel 37:21–28 bir araya gelmiş İsrael’le kutsal yerin sürekliliğini açıklar. 'İsa reddedildi, o halde vaat edilen kraldır' sonucu, bu görevleri reddedilme öyküsüyle değiştirir. Peygamberlerin verdiği gerçekleşme ölçütleri ayrı ayrı karşılanmalıdır.

Devarim 13:4, Tanrı’nın buyruğundan saptıran kişi için לֹא תִשְׁמַע אֶל־דִּבְרֵי הַנָּבִיא הַהוּא, “O peygamberin sözlerine kulak vermeyeceksin” der. Öğretinin sınanması gerektiği bir yerde bir kişinin reddedilmiş olması, öğretinin doğruluğu için bağımsız kanıt sayılamaz. Yeşaya 11’deki adalet, barış ve İsrael’in toplanması; Yehezkel 37’deki ulusal birlik ve kutsal yerin yeniden kurulması, reddedilme öyküsünden ayrı somut vaatlerdir. Maşiah kimliği ancak bu vaatler ve soy şartı birlikte değerlendirilerek belirlenebilir.

Tehilim 118:22’de “Yapıcıların reddettiği taş köşe başı oldu” denir. Aynı mezmurda konuşan kişi düşmanlarla kuşatılmasını, Tanrı’nın yardımını ve “Ölmeyeceğim, yaşayacağım” sözünü anlatır. Reddedilen taş, mezmurun kurtuluş ve yükseliş dilinin içindedir. İmge, tek başına İsa’yı adlandırmaz. Tehilim 118:17–23.

Yeşaya 8:13–14’te ise İsrael’in iki evi için sürçme taşı olan kişi, önceki ayette kutsal sayılması istenen Haşem Tsevaot, yani Orduların Haşem’idir. Ayette “Maşiah” sözcüğü geçmez. Bu sözü önce Maşiah’a, ardından İsa’ya uygulamak ayetin sözünü ettiği kişiyi iki adımda değiştirir. Bu değiştirme, İsa’nın Maşiah olduğunu gösteren bir delil olamaz. Yeşaya 8:13–14.

Tanah kaynakları: Yeşaya 53:1–4; Yeşaya 49:3–6, 41:8–9 ve 44:21; Devarim 13:2–6; Şemot 2:14; Şemuel Alef 18:16; Yeremya 20:1–2; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

157. İddia: Yeşaya 52:15’teki “serpme” Maşiah’ın kefaret kanıdır

Yeşaya 52:15’te, kulun yükselişini anlatan bölümde yazze adlı bir İbranice fiil bulunur. Bazı çeviriler bunu ‘serpecek’, bazıları ‘şaşırtacak’ diye verir. İki okuma da aynı sahneye bakar. Kulun yükselişini gören krallar şaşkınlıktan susar.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 52:15’te, kulun yükselişini anlatan bölümde yazze adlı bir İbranice fiil bulunur. Bazı çeviriler bunu ‘serpecek’, bazıları ‘şaşırtacak’ diye verir. İki okuma da aynı sahneye bakar. Kulun yükselişini gören krallar şaşkınlıktan susar.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, yazze sözcüğünü ‘serpecek’ diye okur ve kulun ulusları kendi kanıyla serpeceğini söylerler. Bunu Tora’daki kan serpme işlemiyle ve Bamidbar 19’da anlatılan, arınma suyunun serpilmesiyle ilişkilendirirler. Onlara göre peygamber, İsa’nın kanının ulusların günahlarını gidereceğini bildirmiştir.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 52:15 şöyle başlar: כֵּן יַזֶּה גּוֹיִם רַבִּים עָלָיו יִקְפְּצוּ מְלָכִים פִּיהֶם. יַזֶּה (yazze) fiili, נזה (naza), yani “serpmek” köküyle ilişkilidir. Vayikra 4:6 ve 16:14’te aynı kök kan serpme için, Bamidbar 19:18–19’da arınma suyunu serpme için kullanılır. Her iki durumda da neyin serpildiğini metin söyler. Yeşaya’da uluslar anılır, kan veya su adı geçmez. “Kendi kanıyla” sözü, ayette bulunmayan bir nesneyi ve aracı çeviriye ekler.

Ayetin sonu olayın sahnesini verir. Krallar ağızlarını kapatacak, kendilerine anlatılmamış olanı görecek ve duymadıklarını anlayacaktır. “Şaşırtacak” anlamını tercih eden okuma bu sonucu öne çıkarır. “Serpecek” diye çeviren okuma da bir kurbanın kanını, sunağını veya ibadetini ayete ekleme yetkisi vermez. Mika 7:16’da İsrael’in kurtuluşunu gören ulusların utançla ellerini ağızlarına kapatmaları, kralların bu sessizliğine doğrudan bir paraleldir.

Eski yorumlarda eylemin kime yöneldiği farklı açıklanır. Targum, ulusların dağıtılmasını anlatır. İbn Ezra, bir zamanlar İsrael’i dağıtanların bozguna uğratılmasını ve kanlarının dökülmesini anlatır. Ayette Hristiyanların ileri sürdüğü gibi İsa’nın kanının uluslara uygulanması yer almaz. Tora’da gerçek kan hizmetinin maddesi ve yeri açıktır. Yeşaya’nın anlattığı ise İsrael’in yüceltilişini gören ulusların hükmünün tersine dönmesidir.

Tanah kaynakları: Yeşaya 52:13–15 ve 53:1–4; Vayikra 4:6 ve 16:14. Dil açıklaması: Masoretik יַזֶּה biçimi ve “serpmek/şaşırtmak” çeviri alternatifleri. NET çevirisinin dil notu. Targum Yonatan, Yeşaya 52:15 · İbn Ezra, Yeşaya 52:15

Bu iddianın sayfası

68. İddia: Yeşaya 53’teki geçmiş zamanlar gelecekteki İsa’ya engel değildir

Bir peygamber, gelecekte olacak bir olayı gerçekleşmiş gibi anlatabilir. Bir şiirin konuşanları da anlatılan olayın sonundan geriye bakıp daha önce olanları anabilir. Yeşaya 53’te acı ve ardından gelen yükseliş hakkında kullanılan fiilleri bu iki imkan içinde okumak gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir peygamber, gelecekte olacak bir olayı gerçekleşmiş gibi anlatabilir. Bir şiirin konuşanları da anlatılan olayın sonundan geriye bakıp daha önce olanları anabilir. Yeşaya 53’te acı ve ardından gelen yükseliş hakkında kullanılan fiilleri bu iki imkan içinde okumak gerekir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, geleceği gerçekleşmiş gibi anlatan peygamberlik diline dikkat çekerler. Yeşaya 53’teki geçmiş zaman biçimlerinin İsa’nın ileride çekeceği acıları, gelecek zaman biçimlerinin ise ölümünden sonra yüceltilmesini anlattığını söylerler. Bazıları zaman değişimlerini iki ayrı gerçekleşmeyle açıklar. Onlara göre peygamberin sözü önce Kral Hizkiya’da kısmen, sonra İsa’da bütünüyle gerçekleşti.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah’ta geleceğe uzanan bir vaat, gerçekleşmiş gibi ifade edilebilir. Haşem, Bereşit 17:5’te Avraam’a “Seni birçok ulusun babası yaptım” der; hemen ardından ondan uluslar ve krallar çıkacağını vaat eder. “Yaptım” sözü, soyundan çıkacak bütün ulusların o anda dünyada bulunduğu anlamına gelmez. Sforno, bu sözün Avraam’la ilgili başlamış bir sürece de işaret ettiğini açıklar. Bu nedenle geçmiş zamanı andıran bir fiil biçimi, peygamberlik sözünü zorunlu olarak peygamberden önceki bir olaya bağlamaz. Fakat olayın gelecekte gerçekleşebilmesiyle, onu yaşayacak kişinin İsa olması birbirinden ayrı iki iddiadır. Fiilin biçimi bir olayın gelecekte yaşanmasına izin verebilir. Fakat o biçim, olayı kimin yaşayacağını söylemez.

Yeşaya’da zaman, şiirde kimin konuştuğuyla birlikte değişir. 52:13–15’te Haşem kulunun yüceleceğini ve kralların şaşıracağını bildirir. 53:1–9’da uluslar o yüceliş karşısında eski tutumlarına döner. “Biz ona değer vermedik” der, onu Haşem tarafından cezalandırılmış sandıklarını ve yaralarının kendi isyanlarından doğduğunu kabul ederler (53:3–6). Sonra 53:10–12, kulun soyunu göreceği ve ganimeti paylaşacağı hükmünü sunar.

Burada bir gelecek sahnesi ve o sahnenin içinden geçmişe bakan konuşmacılar vardır. Tehilim 126:1–3 de Siyon’un dönüşünü, gerçekleşmiş kurtuluş karşısındaki sevinç ve ulusların şaşkınlığıyla anlatır. Bu şiir dili, farklı zamanların aynı sahnede nasıl bir araya gelebildiğini gösterir. Ancak geçmiş zamanların gelecekte de kullanılabilmesi, ulusların kimi hatırladığını değiştirmez. Yeşaya’nın baştan adıyla tanıttığı kul İsrael’dir.

Geleceği gerçekleşmiş gibi anlatabilmek, her geçmiş fiili geleceğe çevirmek için sınırsız bir izin de vermez. Yeşaya 14:24–25’te Haşem’in düşündüğünün gerçekleşmesiyle tasarladığının ayakta kalması aynı söz içinde yer alır; ardından Asur’un halk üzerindeki baskısının sona ermesi anlatılır. Buradaki “oldu” sözü gelecekte olacak bir şeyi kesinleşmiş gibi anlatabilir. Geçmişte gerçekleşmiş bir olayı hatırlatarak sonraki vaade güven de verebilir. Hangisinin anlatıldığını, sözün ne zaman ve ne hakkında söylendiği belirler. Yeşaya 53’te geçmiş ve gelecek biçimlerini Hizkiya ile İsa arasında bölüştürmek de aynı sorunu taşır. Önce iki ayrı gerçekleşme kabul edilmekte, sonra cümleler bu kabule göre kişilere dağıtılmaktadır. Çekimler, hangi sözün Hizkiya’ya, hangisinin İsa’ya ait olduğunu söylemez.

Kulun adı ve görevi ise kitabın içinde açıkça verilir. Haşem, 41:8–9’da İsrael’e “kulum” diye seslenir; 44:21’de Yaakov ve İsrael için aynı adı kullanır. 49:3–6’da İsrael diye adlandırılan kula Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldırma, İsrael’den sağ kalanları geri getirme ve uluslara ışık olma görevi verilir. Bu görev halkla onu temsil eden kul arasındaki ilişkiyi içerir. Geçmiş zaman tartışması, bu adı ve görevi ortadan kaldıramaz. Aynı şekilde 53:12’deki suçlular için aracılık da sırf gelecekte gerçekleştiği için bir çarmıh anlatısına dönüşmez.

54. bölümde Siyon’un çocukları çoğalır, çadırı genişler ve ıssız şehirleri yeniden doldurulur. Haşem, Siyon’u kısa bir süre terk ettikten sonra halkını büyük merhametle yeniden toplayacağını ve barış antlaşmasının sarsılmayacağını vaat eder. Aşağılanmadan yükselişe uzanan hareket, İsrael’in bu geleceğinde zaten vardır. Hristiyan savı, geçmiş biçimlerin geleceğe açık olmasından İsa’nın kimliğine geçerken bu açık bağlantıların yerine kendi eşleştirmesini koyar. Yeşaya 53’ün gelecekten söz edebilmesi Tanah’ın diline uygundur; bunun İsa’yı kanıtladığı sonucu ise yanlıştır.

Tanah kaynakları: Bereşit 17:4–6; Yeşaya 52:13–53:12; 14:24–25; 41:8–9; 44:21; 49:3–6; 54:1–10; Tehilim 126:1–3.

Bu iddianın sayfası

180. İddia: Yeşaya 53 ortaçağ Yahudi yorumlarında özellikle saklanmıştır

Yeşaya’nın acı çeken kul hakkında söyledikleri 52. bölümün sonunda başlar ve 53. bölümde devam eder. Ortaçağ Yahudi yorumcularının bu bölümü ele alıp almadığı, hangi ayetleri açıkladıklarına bakılarak anlaşılır. Kulun kimliği ise Yeşaya’nın sözlerinden araştırılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya’nın acı çeken kul hakkında söyledikleri 52. bölümün sonunda başlar ve 53. bölümde devam eder. Ortaçağ Yahudi yorumcularının bu bölümü ele alıp almadığı, hangi ayetleri açıkladıklarına bakılarak anlaşılır. Kulun kimliği ise Yeşaya’nın sözlerinden araştırılır.

Bu iddiayı öne süren Hristiyanlar, Yeşaya 53’ün ortaçağ Yahudi yorumlarında belirgin biçimde yer almadığını söylerler. Bölümün İsa’yı anlattığını ileri sürer ve Yahudi yorumcuların bu bağlantıyı okuyucudan saklamak için metni özellikle ele almadığı sonucuna varırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Ortaçağ Yahudi yorumcularının kitapları, Yeşaya 53’ün saklandığı savını doğrudan çürütür. Raşi, Yeşaya 52:13’ten başlayarak kulu İsrael içindeki doğru kişilerle ve 53:1’deki konuşmayı uluslarla ilişkilendirir. Radak, 53:2’de kurak yerden çıkan kökü sürgünde beklenmedik biçimde ayağa kalkan halkla açıklar. İbn Ezra da bölümün ayetlerine açıklama yazar. Yorumcular aynı kelime ve konuşmacı konusunda her yerde aynı okumayı seçmeseler de ayetleri açıkça tartışırlar. Abarbanel daha sonraki yorumunda Hristiyan okumasını da ele alır.

Ramban’ın 13. yüzyılda Maşiah’a uyguladığı ve Hristiyan sonucunu reddettiği açıklama da aynı gelenek içinde korunmuştur. Radak, 42:1’deki kulu Maşiah’a uygularken 52:13’te İsrael’in sürgününü anlatır. Moşe Kohen İbn Crispin’in ve Moşe Alşih’in farklı uygulamaları, tartışmanın saklanmadığını gösterir. Bir ayetin Maşiah’a uygulanması tek başına İsa’ya işaret ettiğini kanıtlamaz. Yeşaya’nın kendi metni İsrael ve Yaakov’a “kulum” der (41:8–9, 44:21, 49:3). 49:5–6’da kulun görevi İsrael’i toplamak, 53:10 ile 54:1–3’teki vaadi ise soyun devamı ve Siyon’un toparlanmasıdır. Kulun kimliği için bu açık adlandırma esastır.

Üstelik İsrael okuması Raşi ile başlamaz. Üçüncü yüzyılda Origenes, Contra Celsum 1.55’te görüştüğü Yahudi muhatabın şiiri uluslar arasına dağılmış Yahudi halkına uyguladığını kaydeder. 52:13–53:12’nin Büyük Yeşaya Parşömeni’nde de korunmuş olması, bölümün Ortaçağ’dan önceki İbranice tanığını verir. Hem elyazması hem açık yorum geleneği ortadadır. Hristiyan iddiası, yorumcuların ayetleri gerçekten yazıp tartıştıkları gerçeğiyle çelişir.

Targum, Yahudi okura şiirin tamamını ve her ayet için Aramice açıklamasını verir. Aramice aktarımın ilk ayetinde kul açıkça Maşiah diye adlandırılır. Sonraki ayetlerde aynı hükümdar İsrael’in sürgünlerini toplar ve Mabet’i yeniden kurar. Böylece metni yayımlayan yorum geleneği hem Maşiah okumasını kaydetmiş hem de ona yüklediği görevleri açık biçimde bildirmiştir. (Yeşaya 52:13–53:12).

Tanah kaynakları: Yeşaya 41:8–9; 44:21; 49:3–6; 52:13–53:12; 54:1–3. Yorum ve tarih kaynakları: Raşi, Yeşaya 53:1–2; Radak, Yeşaya 53:2; İbn Ezra, Yeşaya 52:13–53:12; Ramban’ın Yeşaya 53 açıklaması; Origenes, Contra Celsum 1.55.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler

Ölüdeniz Parşömenleri ve Tora'nın Aktarılması

Ölüdeniz Parşömenleri, proto-Masoretik geleneğin Hristiyanlık öncesi köklerini ve İkinci Bet HaMikdaş dönemindeki metin çeşitliliğini ortaya koymaktadır. 1QIsaᵃ, Yeşayahu 7:14, Yirmeyahu elyazmaları ve Bet HaMikdaş’taki üç Tora tomarı özgün kaynaklarla incelenmektedir.

Sanhedrin 98, "Rabbi evinin cüzzamlısı"

Sanhedrin 98a–b’deki Maşiah anlatılarını birbirinden ayırır; “Rabbi evinin cüzzamlısı” ifadesinin Yeşayahu 53:4’ten türetilen agadik bir ad olduğunu ve metnin İsa’yı veya Hristiyan kefaret öğretisini desteklemediğini gösterir.