Misyoner İddiaları Arşivi

2 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

54. İddia: Doğum ‘işaret’ olduğuna göre doğaüstü olmak zorundadır

Bir işaret, insanın başka bir şeyi anlamasını sağlar. Yeşaya’nın Yehuda kralı Ahaz’a verdiği işarette bir çocuğun doğumu ve büyümesi, iki düşman kralın tehdidiyle bağlantılıdır. Buradaki soru, bir doğumun işaret sayılması için doğaüstü olması gerekip gerekmediğidir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir işaret, insanın başka bir şeyi anlamasını sağlar. Yeşaya’nın Yehuda kralı Ahaz’a verdiği işarette bir çocuğun doğumu ve büyümesi, iki düşman kralın tehdidiyle bağlantılıdır. Buradaki soru, bir doğumun işaret sayılması için doğaüstü olması gerekip gerekmediğidir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeşaya 7:14’teki doğumu Haşem’in verdiği bir işaret olduğu için olağanüstü sayarlar. Ahaz’a derinlerde veya göklerde bir işaret isteme imkanı verilmesini de bu görüşe dayanak gösterirler. Onlara göre Ahaz zamanında bir çocuk doğmuş olsa bile işaret asıl ve daha büyük anlamıyla İsa bakireden doğduğunda gerçekleşmiştir.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem’in Ahaz’a sözü, iki komşu kralın Yeruşalayim’i ele geçirip David’in tahtını değiştiremeyeceğidir. Ardından Ahaz, bu sözün doğruluğunu gösterecek bir işaret istemeye çağrılır. 7:11’de “derinleştir” ve “yükselt” denilmesi Ahaz’a geniş bir seçim alanı verildiğini gösterir. Ahaz işaret istemeyi reddeder. 7:14–16’da verilen işaretin ne olduğunu bundan sonra Haşem’in söylediği cümleler belirler. Yeşaya 7:11–16.

Aram Kralı Retsin ile İsrael Kralı Pekah, Yehuda’ya saldırıp tahta kendi seçtikleri kişiyi geçirmek ister. Haşem bu tasarının gerçekleşmeyeceğini bildirir. Ahaz kendisine sunulan işareti istemeyince David hanedanına seslenilir ve çocuğa İmmanuel, yani “Tanrı bizimle” adı verileceği söylenir. Çocuğun adı güvenceyi taşır; büyümesi ise iki kralın tehdidinin sonuna kadar geçecek süreyi gösterir (Yeşaya 7:1–16).

Yeşaya’nın çocukları da adlarıyla mesaj taşır. Ahaz’la görüşmeye götürülen Şear Yaşuv’un adı “Bir kalıntı dönecek” demektir. Diğer oğlu Maher Şalal Haş Baz’ın adı yaklaşan yağmayı bildirir. Yeşaya’nın kadın peygamberle birleşmesi ve çocuğun doğumu anlatıldıktan sonra, çocuk daha “babam” ve “annem” demeden Şam’ın servetiyle Şomron’un ganimetinin Asur kralına götürüleceği söylenir. Yeşaya kendisinin ve çocuklarının İsrael için işaretler ve belirtiler olduğunu açıklar (Yeşaya 7:3; 8:1–4; 8:18).

İbranice אוֹת (ot), yani “işaret”, bir şeyin başka bir gerçeği göstermesi için kullanılır. Bir yol levhasının değeri metalinden değil, gösterdiği yoldan gelir. Tora sünneti Haşem’le yapılan antlaşmanın işareti olarak adlandırır (Bereşit 17:11). Şabat, Haşem ile İsrael arasında O’nun halkını kutsal kıldığını bildiren bir işarettir (Şemot 31:13). El üzerine konan işaret de Mısır’dan kurtuluşla ilişkilidir. Tefilin, içinde Tora’dan bölümler bulunan ve kola ve başa bağlanan küçük deri kutulardır. Bu emir, Haşem’in yaptığını hatırlatır (Şemot 13:9, 13:16).

Tora’da gökkuşağı da bir אוֹת (ot) olarak tanımlanır. Bulutlarda göründüğünde tufandan sonra verilen antlaşmayı hatırlatır. Gökkuşağı, berit mila ve Şabat aynı şeyi göstermez. Üçünde ortak olan, işaretin Tanrı’nın belirttiği bir söz veya antlaşmayla ilişkilendirilmesidir. Bu kullanım, bir olayı işaret yapan şeyin yalnız doğaüstülük olduğu iddiasını baştan çürütür. Bereşit 9:12–17.

Bir peygamberin davranışı da işaret olabilir. Yeşaya üç yıl çıplak ve yalınayak yürür; Haşem bunu Mısır ve Kuş halklarının Asur tarafından aynı durumda sürgüne götürüleceğinin işareti ve belirtisi olarak gösterir (Yeşaya 20:3–4). Peygamber, gelecekte yaşanacak aşağılanmayı davranışıyla gösterir.

Tanah’ta olağanüstü işaretler de vardır. Moşe’ye verilen işaretlerde asa yılana dönüşür ve hastalanan eli iyileşir (Şemot 4:1–9). Hizkiyahu’ya verilen işarette gölge geri döner (Yeşaya 38:7–8). Şemot 3’te çalının yanıp tükenmediği anlatılır; 12. ayette işaret sözüyle, halkın kurtarıldıktan sonra o dağda Tanrı’ya hizmet edeceği bildirilir. Her örnekte olayın niteliği anlatının kendisinden anlaşılır.

Ahaz’a derinlerde veya yüksekte bir işaret isteme imkanı verilmiştir; o bunu reddeder. Ardından verilecek işareti Haşem bildirir ve çocuğun büyümesini iki kralın sonuna bağlar. Ahaz’a çok farklı türde işaretler isteyebilme olanağı verilmesi, sonradan verilen işaretin gebelik biçimini belirlemez.

Yeşaya, ilan ettiği olayın hangi sürede gerçekleşeceğini çocuğun büyümesine bağlar. Çocuğun doğumu başlangıcı, büyümesi de son sınırı gösterir. İmmanuel adı verilen sözün içeriğini taşır. İki kralın bu süre dolmadan iktidardan düşmesi, adla duyurulan güvencenin o tarihsel durumda karşılık bulduğunu gösterir. Melahim bu iki kralın sonunu kaydeder. Melahim Bet 15:29–30 ve 16:5–9.

Olağanüstü bir doğum da insan babasının bulunmamasıyla aynı şey değildir. Sara ileri yaşında Haşem’in sözüyle Avraam’a bir oğul doğurur (Bereşit 21:1–2). Gölgenin geri dönmesi veya bir ordunun yenilmesi ise başka türlü olaylardır. “İşaret” sözü, bunlardan hangisinin gerçekleşeceğini tek başına söylemez.

İşaretin daha büyük bir anlam taşıdığı iddia edildiğinde bu yeni anlamın metinde nerede bildirildiğine bakılır. Ayet bir çocuğun erken gelişimini Retsin ile Pekah’ın tehdidine bağlar. Matta’nın yüzyıllar sonra anlattığı doğum, 7:16’da ölçülen süreyi yerine getiren ikinci bir olay olarak Yeşaya’da yer almaz. Bir işaretin ilahi olması, ona ayette bildirilmeyen bir gebelik biçimi ekleme hakkı vermez.

Tanah kaynakları: Bereşit 21:1–2; Yeşaya 7:1–16, 8:1–4, 8:18, 20:3–4, 38:7–8; Bereşit 17:11 (İbranice metin); Şemot 31:13 (İbranice metin), 13:9, 13:16, 3:1–12, 4:1–9.

Bu iddianın sayfası

9. İddia: Avraam imanla, Moşe’nin Torası ise işlerle ilgilidir

Avraam, henüz çocuğu yokken Haşem’in kendisine verdiği soy vaadine güvendi. Aynı hayatın ilerleyen dönemlerinde kendisine buyruklar verildi. Moşe’nin Tora’sındaki iman ve itaat ilişkisini anlamak için Avraam’ın güveniyle yaptıklarının nasıl bir arada anlatıldığına bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Avraam, henüz çocuğu yokken Haşem’in kendisine verdiği soy vaadine güvendi. Aynı hayatın ilerleyen dönemlerinde kendisine buyruklar verildi. Moşe’nin Tora’sındaki iman ve itaat ilişkisini anlamak için Avraam’ın güveniyle yaptıklarının nasıl bir arada anlatıldığına bakılır.

Avraam’ın imanı doğruluk sayıldığında henüz sünnet edilmemişti. Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Bereşit 15:6’daki bu sırayı esas alırlar. Bunu, insanın yalnız imanla kabul edildiğine kanıt sayarlar. Moşe’nin Tora’sını ise buyrukları yerine getirmeye dayanan bir düzen olarak görürler. Böylece imanla verilen lütuf ile yapılan iş karşılığında kazanıldığını söyledikleri kabulü birbirinden ayırırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Bereşit 15’te Avraam’a bir oğul ve sayısız torun vaat edilir. Avraam henüz gerçekleşmemiş bu söze güvenir. Raşi’nin okumasında Haşem, Avraam’ın bu güvenini onun doğruluğu olarak kabul eder (Bereşit 15:4–6). Ramban’ın açıklamalarından birinde Avraam, bu vaadin gerçekleşmesini Haşem’in doğruluğuna bağlar. Aynı Avraam, Haşem’in sesini dinlediği, kendisine verilen buyrukları, hükümleri ve öğretileri koruduğu için övülür (26:5). İlkinde Avraam’ın henüz görmediği bir geleceğe güvenmesi, ikincisinde ise güvenle bağlandığı Haşem’in sözünü dinlemesi anlatılır.

Raşi’nin okumasında Avraam’ın güveni sünnet emrinden önce doğruluk sayılır. Sünnet emri ise daha sonra verilmiştir. Henüz verilmemiş bir emri yerine getirmesi beklenemez. Emir verildiğinde ise Avraam’ın kendisi de soyu da onu korumakla yükümlü olur. Sünnetsiz kalan erkeğin antlaşmayı bozmuş sayılacağı açıkça bildirilir (Bereşit 17:9–14). Avraam’ın daha önce gösterdiği güven, kendisine sonradan verilen emri geçersiz kılmaz. Nitekim Bereşit 22:16–18’de vaat, Avraam’ın Haşem’in sesini dinlemesiyle ilişkilendirilir (22:16–18). Avraam Sinay’dan önce yaşamıştır; kendisine verilen buyruklara bağlı kalmıştır.

Avraam’ın ev halkına bırakacağı yol da doğruluk ve adaletle davranarak Haşem’in yolunu korumaktır (Bereşit 18:19). Moşe’nin halktan istediği yaşamda aynı iç bağlılık bulunur. Haşem’in birliği tanınacak, O bütün yürekle sevilecek, sözleri yürekte taşınacak ve çocuklara öğretilecektir (Devarim 6:4–9). O’ndan korkmak, yollarında yürümek, O’nu sevmek, bütün yürekle hizmet etmek ve insanın iyiliği için verilen emirleri korumak birlikte istenir (10:12–13). Tora, insanın yalnız dışarıdan görülen davranışına seslenmez; davranışı doğuran sevgiyi ve bağlılığı da emreder.

“İtaat, imanın sonucudur; kabulün temeli yalnız imandır” denildiğinde de Avraam ile Moşe arasında ileri sürülen ayrım kurulamaz. İtaatin Haşem’e bağlılıktan doğması, Moşe’nin öğrettiği sevgiyle ve yürekten hizmetle zaten uyuşmaktadır. Ayrıca “doğruluk sayılma” ifadesi Tanah’ta yalnız inanca ayrılmış değildir. Pinhas’ın müdahalesiyle salgının durmasının ardından “Bu ona doğruluk sayıldı” denir (Tehilim 106:30–31). Bereşit 15:6’da geçen doğruluk sözü, burada yapılan bir eylem için kullanılır. Devarim 6:25’te de Haşem’in emrettiği buyrukları yerine getirmek doğrulukla ilişkilendirilir. Bu sözden tek başına davranışı dışarıda bırakan bir kabul öğretisi çıkarılamaz.

Yapılan iyiliğe karşılık verilmesi, Haşem’in insana borçlanması anlamına da gelmez. David, Tapınak için yapılan bağışların ardından her şeyin Haşem’den geldiğini, O’na verilenin yine O’nun elinden alındığını söyler (Divre HaYamim Alef 29:14). İyov kitabında Elihu’nun sorusu da aynı ayrımı ortaya koyar: “Doğruysan O’na ne verirsin? Senin elinden ne alır?” (İyov 35:7). İnsan, elindeki imkanlarla iyilik yaptığında Haşem’in bir ihtiyacını karşılamış olmaz. İnsanın yaptığı iyilik değerlidir ve karşılık bulur. Bu, Tanrı’nın ücret ödemek zorunda olan bir işveren gibi insana borçlandığı anlamına gelmez.

Merhamet ile yapılan işe göre karşılık verilmesi, Tehilim’de aynı cümlede birleştirilir: “Merhamet sana aittir; çünkü sen insana yaptığına göre karşılık verirsin” (Tehilim 62:13). Böylece itaate verilen karşılığın merhameti dışladığı varsayımı da ayetin açık sözüyle çürütülür. Avraam’ın güveni emirleri bağlayıcı olmaktan çıkarmamış, Moşe’nin emirleri de Haşem’e sevgiyi dışarıda bırakmamıştır. Birini iman ve lütuf, diğerini yalnız iş ve ücret düzeni olarak sunmak, Tanah’ın her ikisi hakkında söylediklerini ayırıp bozmaktır.

Avraam’ın imanının sünnetten önce doğruluk sayılması, Avraam’ın itaatinin önemsiz olduğunu veya Moşe’nin Tora’sının imandan yoksun bir düzen kurduğunu göstermez. Tanah, Haşem’e güvenmeyi ve O’nun sözünü dinlemeyi aynı bağlılığın içinde anlatır.

Tanah kaynakları: Bereşit 15:4–6 (özgün metin); 17:9–14; 18:19 (özgün metin); 22:16–18; 26:5 (özgün metin); Devarim 6:4–9, 25 (özgün bölüm; 6:4–9); 10:12–13 (özgün metin); Tehilim 106:30–31; 62:13; İyov 35:7; Divre HaYamim Alef 29:14. Tehilim 62:13, bazı çevirilerde 62:12 olarak numaralandırılır. Bereşit 15:6 açıklamaları: Raşi; Ramban.

Bu iddianın sayfası