Misyoner İddiaları Arşivi

5 iddia 1 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

175. İddia: Mezmurlar 118 Maşiah için “Hoşanna” söyleneceğini bildirir

Tehilim 118’in sonunda art arda iki söz yer alır. Önce “Lütfen kurtar” diye dua edilir, ardından “Haşem’in adıyla gelen” kişi kutsanır. İlk sözün kime söylendiği ve ikinci sözle kimin karşılandığı, ayetlerin ne anlattığını belirler.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 118’in sonunda art arda iki söz yer alır. Önce “Lütfen kurtar” diye dua edilir, ardından “Haşem’in adıyla gelen” kişi kutsanır. İlk sözün kime söylendiği ve ikinci sözle kimin karşılandığı, ayetlerin ne anlattığını belirler.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Matta ve Markos’ta İsa Yeruşalayim’e girerken kalabalığın “Hoşanna” diye seslenmesini ve “Haşem’in adıyla gelen kutsansın” demesini Tehilim 118’e bağlarlar. Onlara göre mezmur, İsa’nın Maşiah olarak karşılanacağı bu girişi önceden bildirmiştir.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 118:25’teki hoşia na, “Lütfen kurtar” demektir. Mezmur bu yakarışı doğrudan Tanrı’ya yöneltir: “Ey Haşem, lütfen kurtar; ey Haşem, lütfen başarı ver.” 26. ayette ise Haşem’in adıyla gelen kişi kutsanır. Bunlar bir kurtuluş duası ve ardından gelen bir kutsamadır.

25. ayetin İbranicesi אָנָּא יְהוָה הוֹשִׁיעָה נָּא אָנָּא יְהוָה הַצְלִיחָה נָּא şeklindedir. “Hoşanna” olarak bilinen söz, הוֹשִׁיעָה נָּא, yani hoşia na ifadesinden gelir. İbranice söz, Tanrı’dan kurtuluş istemek için kullanılır. İsa’nın adı olarak kullanılmaz.

Sonraki ayet בָּרוּךְ הַבָּא בְּשֵׁם יְהוָה בֵּרַכְנוּכֶם מִבֵּית יְהוָה der: “Haşem’in adıyla gelene kutsama olsun; sizi Haşem’in evinden kutsuyoruz.” Raşi bunu Bet HaMikdaş’a, yani Yeruşalayim’deki kutsal tapınağa ilk ürünlerini getirenlerin ve bayram için gelenlerin karşılanmasıyla ilişkilendirir.

Yakarışın iki yarısında da Haşem’in adı tekrar edilir. İlkinde kurtuluş, ikincisinde başarı istenir. Ardından Tapınak’tan verilen berekette kullanılan בֵּרַכְנוּכֶם, “sizi kutsadık” sözü çoğuldur. Bu söz, ilahinin Tapınak’a gelenleri karşılayan bölümüne aittir. Duayı yönelten kişi kurtuluşu Haşem’den ister ve Tanrı’nın adıyla gelenler O’nun evinden bereketle karşılanır. (Tehilim 118:21–27).

Mezmurun önceki bölümünde konuşan kişi sıkıntı içinde Tanrı’ya yakarır; kurtulduğu için şükreder ve “Ölmeyeceğim, yaşayacağım” der (118:5–21). Son bölümde kurtuluş duası, kutsama ve Tanrı’ya övgü yer alır. Mezmur, İsrael’in Tanrı’ya övgü için okuduğu Hallel duasının da parçasıdır. Talmud’un Sukka 38b bölümü bu sözlerin Hallel sırasında nasıl okunduğunu ele alır.

Yahudi yorumlarında mezmur David ve Maşiah ile de ilişkilendirilmiştir. Talmud’un Pesahim 119a bölümü, 25–26. ayetlerin sözlerini David’in kardeşleri, Yişay ve Şemuel arasında paylaştıran bir açıklama aktarır. Bu okumalar yakarışı ve kutsamayı başka kişilerle ilişkilendirir. Mezmur kendi sözleriyle İsa’nın adını veya onun Yeruşalayim’e girişini vermez.

Matta 21:9 ve Markos 11:9–10, Yeruşalayim’e giriş anlatısında bu mezmurun sözlerini kullanır. Bir anlatıda tanınan bir duanın tekrarlanması, duanın ilk olarak yalnız o olay için yazıldığını göstermez. Tehilim 118’de kurtuluş için Tanrı’ya seslenilir ve gelen kişi kutsanır. Matta ve Markos’ta bir kalabalığın bu sözleri söylemesi, mezmurun önceden İsa’nın Yeruşalayim’e girişini bildirdiğini kanıtlamaz.

Tanah kaynağı: Tehilim 118:5–29, özellikle 118:25–26. Yorumlar: Raşi, Tehilim 118:26; Sukka 38b; Pesahim 119a. Karşılaştırılan Hristiyan kaynakları: Matta 21:9; Markos 11:9–10.

Bu iddianın sayfası

74. İddia: “Yapıcıların reddettiği taş” İsa’dır

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 118:22’de ustaların reddettiği ve köşenin başı olan taşı Maşiah, yani Mesih olarak okurlar. Onlara göre İsrael’in önderleri İsa’yı reddetti, Tanrı ise onu diriltip yüceltti. Bereşit 49, Daniel 2, Zekeriya 3 ve Yeşaya’daki taş benzetmelerini de aynı Maşiah’a bağlarlar. Bu ayetler birlikte okunduğunda reddedilen taşın İsa olduğunun anlaşıldığını savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 118’de insanların değersiz saydığı şey, Haşem’in sağladığı kurtuluşla onurlu bir yere yükselir: “Yapıcıların reddettiği taş köşenin başı oldu” (118:22). Yapıcılar taşı işe yaramaz görmüş, fakat o taş yapıda başlıca yeri almıştır. Benzetmenin gücü, insanın verdiği hükmün Haşem’in hükmü karşısında boşa çıkmasındadır. Hemen öncesinde kurtuluş için şükredilir; ardından “Bu Haşem’den oldu” denir ve sevince çağrılır. İsa’nın adı bu benzetmeye sonradan yerleştirilir. Matta 21:42 ve Elçilerin İşleri 4:11’de yapılan uygulama, Hristiyan iddiasının kendisidir; Tanah’ın bu kimliği önceden belirlediğinin ayrı bir kanıtı olarak kullanılamaz.

Talmud’un Pesahim 119a bölümü, bu ilahinin sözlerini David ve ailesiyle ilişkilendirir: Şükür sözünü David’in, reddedilen taş sözünü babası Yişay’ın, sonraki övgüyü kardeşlerinin söylediği anlatılır. Bu açıklamada taşın yükselişi David’in seçilmesiyle birlikte düşünülür.

Tehilim 118’de kullanılan רֹאשׁ פִּנָּה, yapının köşesinde baş yeri alan taşı anlatır. Aynı kelimeler Yeşaya 28:16’daki “sağlam temel” ifadesini içermez. Mezmurun imgesi, değersiz görülen birinin Haşem’in yardımıyla en önemli yere gelmesidir. Şemuel, Yişay’ın büyük oğullarını birer birer gördüğünde aradığı kralı aralarında bulmadı. Ailenin başlangıçta çağırmadığı, sürünün başındaki David getirildiğinde Haşem onun meshedilmesini buyurdu. Targum’un taş benzetmesini David’le ilişkilendirmesi, bu seçilişin sırasını izler. (Şemuel Alef 16:6–13).

Şiirdeki kurtuluşun nasıl gerçekleştiği de açıktır. Konuşan, “Ölmeyeceğim; yaşayacağım ve Haşem’in yaptıklarını anlatacağım” der. Sonraki ayet bunu daha da belirginleştirir: “Haşem beni ağır biçimde terbiye etti, fakat ölüme teslim etmedi” (118:17–18). Ardından doğruluk kapılarından girip şükretmek ister. Burada ölümün eline bırakılmamış bir hayat için sevinilir. Bu sözleri önce öldürülme, sonra dirilme şeklinde açıklamak, “ölüme teslim etmedi” ifadesini “ölüme teslim etti ve sonra geri getirdi” haline çevirir. İsa’nın dirilişine ilişkin inanç, bu değişikliği mezmurun kendi anlamı yapmaz.

Şükrana çağrılanlar İsrael, Aharon evi ve Haşem’den korkanlardır. Kuşatma anlatısında ise “Bütün uluslar beni kuşattı” sözü ve düşman çemberinin yarılması yer alır (118:1–4, 10–12). Kurtuluş İsrael’in ibadet hayatının içindedir; şiir Haşem’in evi, bayram sevinci ve sunakla devam eder (118:26–27). Bu bağlamdan bütün Yahudi halkını taşı reddeden yapıcılarla özdeşleştiren bir hüküm üretilemez. Sav daha dar tutulup yapıcıların yalnız İsa’ya karşı çıkan önderler olduğu söylendiğinde de onların kimliğini mezmurdan göstermek gerekir. Metin kuşatan ulusları adlandırır, fakat yapıcıları belirli bir dönemin Yahudi önderleri diye tanıtmaz. Birinin önderler tarafından reddedilmiş olması, onun Haşem tarafından seçildiğini kanıtlamaz; yanlış kişilerin de reddedilmesi mümkündür.

Bu eksik kimlik bilgisi, başka kitaplardaki her taş sözcüğünü aynı kişinin adı sayarak tamamlanamaz. Taş, içinde bulunduğu anlatıya göre sağlam bir dayanağı, yapının önemli bir parçasını veya yolda karşılaşılan engeli anlatabilir. Yeşaya 8:13–14’te kutsal sayılması istenen Haşem’dir; İsrael’in iki evi, yani İsrael ve Yehuda için çarpma taşı ve tökezleme kayası olacak olan da aynı öznedir. Yeşaya 28:16–17’de ise Haşem Siyon’a güvenilir bir temel taşı koyar ve adaletle doğruluğu ölçü yapar. Birinde Haşem taşa benzetilir, diğerinde taşı koyan O’dur.

Bereşit 49:22–26’da Yosef’e verilen bereket anlatılır. “İsrael’in taşı” sözü de ona güç veren Yaakov’un Kudretlisi’nin ve babasının Tanrısı’nın anıldığı bu bölümde geçer. Bu kullanımların her birine dışarıdan İsa adı konulduğunda, ortak sözcükten yararlanılmış olur; ortak bir kişi kanıtlanmış olmaz. Haşem’e ait bir benzetmenin İsa’ya temsil yoluyla uygulandığı veya İsa’nın Tanrısal kimliğini gösterdiği savı da önce bu bağı kanıtlamak zorundadır. Bağı baştan kabul edip ayeti onun doğrulaması saymak, aynı iddiayı iki kez kullanmaktır.

Taşın krallıkla ilişkilendirildiği yerlerde de benzetmenin açıklaması göz ardı edilemez. Daniel 2:34–45’te insan eli değmeden kopan taş heykeli parçalar; Daniel bunun, göklerin Tanrısı’nın kuracağı ve yok olmayacak krallıkla ilişkisini açıklar. Midraş Tanhuma, Daniel’deki taşı Kral Maşiah’a da uygular. Bu yorumda kral krallığı temsil eder; yine de bütün taş ayetleri aynı kişinin hayatını anlatmaz. Bu görümde verilen bilgi, önceki krallıkları sona erdirecek ve yıkılmayacak bir krallıktır.

Zekeriya 3:8–9’da da getirilecek kul, “Filiz” diye anılır; ardından kohen, yani kutsal hizmette görevli Yehoşua’nın önüne konulmuş taş tanıtılır. İki imge yan yana bulunduğu için taşın doğrudan o kulun başka adı olduğu söylenemez. Devam eden görümde Zerubavel’in elleriyle Tapınağın temelinin atılması ve yine onun elleriyle tamamlanması anlatılır (4:6–10). Buradaki yapı ve yeniden kuruluş bağını silip yalnız taş sözcüğünü almak, taşın anlatıdaki görevini kaybettirir.

Bir kişinin önce küçümsenip sonra yükselmesi, gelecekteki kralın kimliğini tek başına belirlemez. Tanah’ın bu kral için verdiği görevler somuttur. Yeşaya 11:1–12’de Yişay’ın, yani David’in babasının kökünden çıkacak yönetici adaletle hükmeder; İsrael’in dağılmışları toplanır ve yeryüzü Haşem bilgisiyle dolar. Yeremya 23:5–8’de David için yetiştirilecek doğru kralın günlerinde Yehuda kurtulur, İsrael güven içinde yaşar ve halk ülkesine getirilir. Reddedilmiş olmak bu işleri gerçekleştirmek değildir. Bunların ileride yapılacağını söylemek de reddedilme olayını gerçekleşmiş krallık kanıtı yapmaz. Tehilim 118’in taşını İsa diye tanımlayan sav, Tanah’ın açıkça verdiği görevleri bir benzetmeyle değiştirdiği için yanlıştır.

Tanah kaynakları: Tehilim 118:1–24 ve 118:25–29; Bereşit 49:22–26; Daniel 2:34–45; Zekeriya 3:8–9 ve 4:6–10; Yeşaya 8:13–14, 28:16–17 ve 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

143. İddia: Yahudilerin İsa’yı reddetmesi onun Maşiah olduğuna işarettir

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Tehilim 22’deki acı tasvirini, ustaların reddettiği taş ve insanların takıldığı sürçme taşı hakkındaki ayetlerle birleştirirler. Bu ayetlerin İsrael’in Maşiah’ı reddedeceğini bildirdiğini söylerler. Yahudilerin İsa’yı kabul etmemesini de onun gerçek Maşiah, yani Mesih olduğunun işareti sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 52:15’te şaşıranlar uluslar ve krallardır. 53:1–4’te “biz” diyenler, bir zamanlar kulu hor gördüklerini ve Haşem’in onu cezalandırdığını sandıklarını anlatır. 53:3 kulu נִבְזֶה וַחֲדַל אִישִׁים אִישׁ מַכְאֹבוֹת וִידוּעַ חֹלִי, “hor görülmüş, insanların dışladığı, acı ve hastalıkla tanışmış biri” diye tanıtır. Bu aşağılanma, kulun adını, David’in soyundan gelip gelmediğini veya İsrael’de hangi görevi üstlendiğini tek başına göstermez. Sonra acının kendi günahlarıyla ilişkisini fark ederler. “Yahudiler İsa’yı reddedecek” iddiası, bu sahnedeki konuşmacıları İsrael’e, sözünü ettikleri kulu da İsa’ya çevirir.

Yeşaya 49:3’te Haşem şu sözlerle kula adını verir: עַבְדִּי־אָתָּה יִשְׂרָאֵל אֲשֶׁר־בְּךָ אֶתְפָּאָר, “Sen kulumsun, İsrael. Sende yüceltileceğim.” 41:8–9 ve 44:21 aynı adı tekrarlar. 49:5–6’da kulun İsrael’in dağılmış üyelerini toplaması da, kendisine daha önce verilen adı silmez. Yeşaya’da İsrael hor görülen taraftır. Bu metin, bir din iddiasına karşı çıkan Yahudileri İsa’nın Maşiah olduğunun tanıkları yapmaz.

Tanah’ın kendi tarihindeki Moşe de halkından itiraz görmüştür (Şemot 2:14; 5:20–21). David’i Şaul öldürmeye çalışmış, ama Şemuel Alef 18:16, İsrael’le Yehuda’nın David’i sevdiğini bildirmiştir. Peygamber Yeremya da kendi halkının sert tepkisiyle karşılaşmıştır (Yeremya 20:1–2). Böyle bir acı, belirli bir insanı Tanrı’nın vadettiği David soyundan kral olarak tanımlayan yalnız o kişiye ait bir işaret değildir.

Devarim 13:1–5, işaret gösteren bir kişinin Tanrı’nın buyruklarından saptırması halinde onun dinlenmemesini emreder. Demek ki bir dini iddianın reddedilmesi, Tora’ya sadakatin gereği de olabilir. Reddedilen kişinin buyruklara ve Maşiah için verilen görevlere uygunluğu gösterilmeden reddedilmeyi doğruluk kanıtı saymak, Tora’nın bizzat emrettiği sınamayı tersine çevirir.

Yeşaya 11:1–12, David soyundan gelecek kralın adalet, barış ve İsrael’i toplama görevlerini; Yeremya 23:5–8 halkın güven içinde yaşayacağını; Yehezkel 37:21–28 bir araya gelmiş İsrael’le kutsal yerin sürekliliğini açıklar. 'İsa reddedildi, o halde vaat edilen kraldır' sonucu, bu görevleri reddedilme öyküsüyle değiştirir. Peygamberlerin verdiği gerçekleşme ölçütleri ayrı ayrı karşılanmalıdır.

Devarim 13:4, Tanrı’nın buyruğundan saptıran kişi için לֹא תִשְׁמַע אֶל־דִּבְרֵי הַנָּבִיא הַהוּא, “O peygamberin sözlerine kulak vermeyeceksin” der. Öğretinin sınanması gerektiği bir yerde bir kişinin reddedilmiş olması, öğretinin doğruluğu için bağımsız kanıt sayılamaz. Yeşaya 11’deki adalet, barış ve İsrael’in toplanması; Yehezkel 37’deki ulusal birlik ve kutsal yerin yeniden kurulması, reddedilme öyküsünden ayrı somut vaatlerdir. Maşiah kimliği ancak bu vaatler ve soy şartı birlikte değerlendirilerek belirlenebilir.

Tehilim 118:22’de “Yapıcıların reddettiği taş köşe başı oldu” denir. Aynı mezmurda konuşan kişi düşmanlarla kuşatılmasını, Tanrı’nın yardımını ve “Ölmeyeceğim, yaşayacağım” sözünü anlatır. Reddedilen taş, mezmurun kurtuluş ve yükseliş dilinin içindedir. İmge, tek başına İsa’yı adlandırmaz. Tehilim 118:17–23.

Yeşaya 8:13–14’te ise İsrael’in iki evi için sürçme taşı olan kişi, önceki ayette kutsal sayılması istenen Haşem Tsevaot, yani Orduların Haşem’idir. Ayette “Maşiah” sözcüğü geçmez. Bu sözü önce Maşiah’a, ardından İsa’ya uygulamak ayetin sözünü ettiği kişiyi iki adımda değiştirir. Bu değiştirme, İsa’nın Maşiah olduğunu gösteren bir delil olamaz. Yeşaya 8:13–14.

Tanah kaynakları: Yeşaya 53:1–4; Yeşaya 49:3–6, 41:8–9 ve 44:21; Devarim 13:2–6; Şemot 2:14; Şemuel Alef 18:16; Yeremya 20:1–2; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

144. İddia: Başka hiçbir aday Yahudiler tarafından İsa kadar reddedilmediğine göre İsa en güçlü Maşiah adayıdır

Bir kişinin bir çağda veya bir toplulukta reddedildiğini göstermekle, onun tarihte herkesten daha fazla reddedildiğini kanıtlamak ayrı işlerdir. Bu karşılaştırma yapılabilse bile, reddedilmenin Maşiah’ı tanımak için bir ölçü olup olmadığına Tanah’ın sözleriyle karar verilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir kişinin bir çağda veya bir toplulukta reddedildiğini göstermekle, onun tarihte herkesten daha fazla reddedildiğini kanıtlamak ayrı işlerdir. Bu karşılaştırma yapılabilse bile, reddedilmenin Maşiah’ı tanımak için bir ölçü olup olmadığına Tanah’ın sözleriyle karar verilir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, başka hiçbir Maşiah, yani Mesih adayının bütün Yahudiler tarafından İsa kadar sürekli reddedilmediğini ileri sürerler. Onlara göre bu uzun ve yaygın reddedilme İsa’nın Maşiah olduğuna işaret eder ve onu öteki adayların önüne geçirir.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah, Maşiah’ı “en çok reddedilen kişi” diye tanımlamaz. Yeremya 23:5–8 onun David soyundan gelip adil krallık kuracağını, Yehuda’yı kurtaracağını ve İsrael’i güven içinde yaşatacağını bildirir. Yeşaya 11:1–12, şiddetin sona ermesini ve İsrael’in toplanmasını; Yehezkel 37:21–28, halkın birleşmesini ve kutsal yerin yeniden kurulmasını anlatır.

“En çok reddedilmek” diye bir ölçü de verilmez. Hangi dönemde, kaç kişi tarafından veya hangi toplulukta reddedildiği belirsiz bir karşılaştırma, Tanrı’nın kimlik şartı olamaz. Moşe’ye itiraz edildi, Yosef kardeşlerince reddedildi, David Şaul tarafından kovalandı. Bu yüzden reddedilme tek kişiye ait değildir.

Tanah’ın hükümdarlık vaadi reddedilmenin miktarıyla değil, yöneticinin kimliği ve göreviyle kurulmuştur. Yeremya 23:5’te וַהֲקִמֹתִי לְדָוִד צֶמַח צַדִּיק וּמָלַךְ מֶלֶךְ וְהִשְׂכִּיל וְעָשָׂה מִשְׁפָּט וּצְדָקָה בָּאָרֶץ denir: “David için doğru bir Dal çıkaracağım; kral olarak yönetip ülkede adalet ve doğruluk gerçekleştirecek.” Ve-malak melekh (וּמָלַךְ מֶלֶךְ) fiili yönetimi, ve-asa mişpat u-tsedaka (וְעָשָׂה מִשְׁפָּט וּצְדָקָה) adil hüküm ve davranışı anlatır. Peygamber bir kişinin tarih boyunca gördüğü itirazların sayılmasını veya en çok eleştirilen kişinin kral olmasını emretmemektedir.

Hristiyanların İsa’nın başka adaylardan daha fazla reddedildiğini ileri sürmeleri, Maşiah’ın hangi peygamberlik görevini yerine getirdiğini göstermiyor. Gelecek kralın kimliği karşılaştığı itirazların sayısıyla değil, Tanah’ın verdiği görevlerle belirlenir.

Şemuel Alef 18:16, Şaul tarafından tehdit edilen David’in İsrael ve Yehuda halkınca sevildiğini ayrıca bildirir. Bir kişinin belirli bir kişi ya da grup tarafından reddedilmesi ile bütün bir halkın onu reddetmesi farklı tarihsel iddialardır. Bunlar da kendi başlarına Maşiah şartı sayılmaz. Aynı şekilde “tarihte en çok reddedilen” sözünü sınamak için hangi yılların, hangi toplulukların ve hangi tepkilerin sayılacağını belirtmek gerekir. Bunlar belirlenmedikçe tarihsel bir karşılaştırma yapılamaz.

Tehilim 118:22’de reddedilen taşın köşe başı olması anlatılır. Şiirde reddedilmenin ardından yükselme vardır. Bir kişinin reddedilmesiyle ayette anlatılan onurlu konuma gerçekten yükselmesi ayrı konulardır. İtirazların çokluğu kralın getireceği adaletin, toplanmanın ve güvenliğin yerine konamaz. Tehilim 118:21–23.

Tanah kaynakları: Yeremya 23:5–8; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28; Şemuel Alef 18:16; Şemot 2:14; Bereşit 37–45.

Bu iddianın sayfası

162. İddia: Yeşaya 8:14’teki tökezleme taşı İsa’dır

Yeşaya 8’de İsrael’in iki evi için bir tökezleme taşı anlatılır. Tökezlemek, ayağın bir şeye takılıp dengenin bozulmasıdır. Peygamber bu görüntüyü bir benzetme olarak kullanır. Taşın kimi anlattığını, hemen önce kimin adının geçtiğine bakarak anlayabiliriz.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 8’de İsrael’in iki evi için bir tökezleme taşı anlatılır. Tökezlemek, ayağın bir şeye takılıp dengenin bozulmasıdır. Peygamber bu görüntüyü bir benzetme olarak kullanır. Taşın kimi anlattığını, hemen önce kimin adının geçtiğine bakarak anlayabiliriz.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 8:14’te İsrael’in tökezleyeceği taşı Maşiah, yani Mesih olarak okurlar ve bu kişinin İsa olduğunu söylerler. Bazı Hristiyan yorumları, ayeti İsa’nın Tanrı olduğu iddiasına da dayanak gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 8:13–14’te tökezleme taşıyla anlatılan açıkça Tanrı’dır. Önce halka Haşem Tsevaot’u, yani Orduların Haşem’ini kutsal sayması söylenir; hemen ardından O’nun iki İsrael evi için tökezleme taşı ve sürçme kayası olacağı bildirilir. Metin burada İsa’yı veya Maşiah’ı adlandırmaz.

13. ayette אֶת־יְהוָה צְבָאוֹת אֹתוֹ תַקְדִּישׁוּ וְהוּא מוֹרַאֲכֶם וְהוּא מַעֲרִצְכֶם denir: “Haşem Tsevaot’u kutsal sayın; korkunuz ve çekineceğiniz O olsun.” 14. ayet, bir önceki ayette adı verilen Haşem’i anlatmayı sürdürür: וְהָיָה לְמִקְדָּשׁ וּלְאֶבֶן נֶגֶף וּלְצוּר מִכְשׁוֹל לִשְׁנֵי בָתֵּי יִשְׂרָאֵל. Tanrı bir kutsal yer olarak betimlenir. İsrael’in iki evi için ise bir tökezleme taşıdır.

Tanah başka yerlerde de Haşem’i kayaya benzetir. Devarim 32:4, 15 ve 18’de Tanrı “Kaya” diye anılır. Tehilim 18:3’te de O, konuşan kişinin kayası ve kurtarıcısıdır. Yeşaya’nın Tanrı’yı taş ve kaya imgeleriyle anlatması, insan bedenine girecek yeni bir kişiyi tanıttığı anlamına gelmez.

Tehilim 118:22’deki רֹאשׁ פִּנָּה, taşın yapıda hangi yere geldiğini bildirir. Yeşaya 8:14’teki אֶבֶן נֶגֶף ise yolda çarpılan bir taşı anlatır. Biri yapıcıların değersiz görüp ayırdığı bir parçanın baş yere yükselmesini, öteki karşısına çıkanların tökezlemesini resmeder. Yeşaya, iki İsrael evinin tökezlediği taşın kim olduğunu 13. ayette Haşem Tsevaot’un adını vererek belirler. (Yeşaya 8:11–15).

Bölüm, Yeşaya’nın yaşadığı dönemdeki korkular ve siyasi baskılar karşısında Tanrı’ya güvenme çağrısıdır (8:11–13). 8:15’te tökezleyenlerin karşılaşacağı yargı, 8:18’de ise peygamberin ve çocuklarının İsrael’de birer işaret olduğu anlatılır. Raşi ve Radak da pasajı kendi dönemindeki olaylarla ilişkilendirir; ayrıntıları açıklayışları birbirinden farklıdır.

Tehilim 118:22’de yapıcıların reddettiği taşın köşe başı olması, Yeşaya 28:16’da ise Siyon’a konulan temel taşı anlatılır. Bunlar ayrı bağlamlardaki taş benzetmeleridir. Aynı kelimenin kullanılması, her ayetin aynı kişiden söz ettiğini göstermez. Yeşaya 8:13–14’te imgenin öznesi zaten adlandırılmıştır.

Romalılar 9:32–33 ve I. Petrus 2:8, taş imgesini daha sonraki Hristiyan metinlerinde kullanır. Bu uygulama, Yeşaya’nın kendi cümlesinde Tanrı yerine İsa’nın adının bulunduğu anlamına gelmez. Bir kişinin reddedilmesi de onun Maşiah veya Tanrı olduğunu kanıtlamaz.

Tanah kaynakları: Yeşaya 8:11–18; Devarim 32:4, 15, 18; Tehilim 18:3; Yeşaya 28:16; Tehilim 118:22. Karşılaştırılan Hristiyan kaynakları: Romalılar 9:32–33; I. Petrus 2:8.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler