Misyoner İddiaları Arşivi

10 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

223. İddia: Mezmurlar 51:5 insanın doğuştan günaha eğilimli bir tabiat taşıdığını gösterir

Tehilim 51, David’in kendi suçunu kabul edip Tanrı’dan bağışlanma istediği bir duadır. David günah ve kusurdan söz ederken hayatının anne karnındaki başlangıcına kadar gider. Bu güçlü ifade, aynı duada kendi yaptıkları hakkında söyledikleriyle birlikte okunur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 51, David’in kendi suçunu kabul edip Tanrı’dan bağışlanma istediği bir duadır. David günah ve kusurdan söz ederken hayatının anne karnındaki başlangıcına kadar gider. Bu güçlü ifade, aynı duada kendi yaptıkları hakkında söyledikleriyle birlikte okunur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, David’in suç içinde biçimlendiğini ve annesinin ona günah içinde gebe kaldığını söylemesini, insanın doğuştan günaha yatkın olduğu şeklinde okurlar. Onlara göre insanın bu zayıflığı, günahın giderilmesi için kusursuz bir korban gerektiği düşüncesini destekler.

Tanah’ın Cevabı:

David hayatının başlangıcına kadar inerek insanın günah karşısındaki zayıflığını anlatır. Ancak günaha eğilim, dünyaya gelen bir çocuğun başkasının suçundan sorumlu tutulduğunu göstermez. Mezmur, insanın zayıflığından kusursuz bir insanın ölmesi gerektiği sonucunu da çıkarmaz.

Geleneksel İbranice metinde ayet Tehilim 51:7’dir. Hristiyan çevirilerinde çoğunlukla 51:5 olarak geçer. İbranice cümle şöyledir: הֵן־בְּעָווֹן חוֹלָלְתִּי וּבְחֵטְא יֶחֱמַתְנִי אִמִּי. Yaklaşık anlamı: “İşte, suç içinde biçimlendim; annem bana günah içinde gebe kaldı.”

Ayette Adam’ın kişisel suçunun David’e aktarıldığı söylenmez. Hristiyan yorumunda da özellikle insanın günaha eğilimli tabiatı üzerinde durulur.

Mezmurun başlığı, Natan’ın Bat-Şeva olayından sonra David’e gelişini anar. David kendi suçlarını bildiğini, günahının önünden ayrılmadığını ve Tanrı’nın gözünde kötü olanı yaptığını söyler. Ardından arınmak ister ve “Bende temiz bir yürek yarat, Tanrım” diye dua eder (51:12). David, kendi yaptığını kabul eder ve Tanrı’dan yüreğini temizlemesini ister.

Raşi, ayeti insanın bedensel oluşumu ve bu alanın günaha açıklığı üzerinden açıklar. Radak insanın arzusuna dikkat çeker. İnsanın bu arzuya hakim olmasının değerini de vurgular. Meiri ifadeyi güçlü bir şiirsel anlatım olarak yorumlar. Vayikra Rabba’da da farklı açıklamalar vardır. Bu yorumlar ayetin sözlerini farklı biçimlerde açıklar. Yeni doğan insanların Adam’ın kişisel suçu yüzünden suçlu sayıldığını bildiren ortak bir hüküm ortaya koymazlar.

Doğal bir eğilimle o eğilime uyarak yapılan eylem ayrıdır. Bir insan çabuk öfkelenebilir. Birine zarar vermeden önce o zarardan sorumlu sayılamaz. Bereşit 4:7, Kayin’e günahın kendisine yöneldiğini söylerken ona egemen olma sorumluluğunu da bildirir.

Yehezkel 18:20 kişisel sorumluluğu açıkça ifade eder: בֵּן לֹא־יִשָּׂא בַּעֲוֹן הָאָב, “Oğul babanın suçunu taşımayacak.” Aynı bölüm günahlarından dönen kişinin yaşayacağını söyler (18:21–23). Devarim 24:16 da yargıda herkesin kendi günahı için sorumlu tutulacağını bildirir.

Ataların davranışları sonraki kuşakların hayatını etkileyebilir. Bereşit 3’te anlatılan ölümlülük gibi sonuçlarla, yargıda bir kişinin işlediği suçun çocuğuna yüklenmesi farklı iddialardır. Tehilim 51 ikinci iddiayı kurmaz.

Mezmurun sonunda David, Tanrı’nın kırık bir ruhu ve ezilmiş yüreği hor görmeyeceğini söyler (51:18–19). David’in sözü, Tanrı’ya dönmenin duadaki yerini gösterir. Bet HaMikdaş’taki korbanlarla ilgili hükümlerin kaldırıldığını söylemez. David arınmayı Tanrı’dan ister ve kendi suçunu açıkça kabul eder. Duasında günahsız başka bir insanın onun yerine ölmesini istemez.

Tehilim 51 insanın günah karşısındaki zayıflığını ve David’in kendi suçundan dönüşünü anlatır. Ayetten, Adam’ın hukuki suçunun her bebeğe aktarıldığı veya bu suçun ancak bir insanın ölümüyle kaldırılabileceği sonucu çıkmaz.

Kaynaklar: Tehilim 51, özellikle İbranice numaralandırmada 51:7, 12 ve 18–19; Raşi, Radak ve Meiri, Tehilim 51:7; Vayikra Rabba 14:5; Bereşit 3:17–19, 4:7; Yehezkel 18:20–23; Devarim 24:16.

Bu iddianın sayfası

29. İddia: Mezmurlar 51 sonunda yine kanlı korbanı zorunlu kılar

Tehilim 51, David’in günahını kabul ettiği döneme bağlanan bir duadır. Duada önce günahın giderilmesi istenir, son bölümde ise Siyon’un iyiliği ve Haşem’in kabul edeceği sunular anılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 51, David’in günahını kabul ettiği döneme bağlanan bir duadır. Duada önce günahın giderilmesi istenir, son bölümde ise Siyon’un iyiliği ve Haşem’in kabul edeceği sunular anılır.

Tehilim 51 önce pişman yürekten, sonra Haşem’in kabul edeceği kurbanlardan söz eder. Bu görüşü savunan Hristiyanlar, mezmurun sonundaki sunulardan bağışlanma hakkında bir sonuç çıkarırlar. “O zaman doğruluk sunularından hoşnut olacaksın” sözünü, tövbeden sonra bağışlanmak için kanlı kurban gerektiğine delil sayarlar. David’in hayvan sunmadan bağışlanmasını da onun gelecekteki Maşiah’a iman etmiş olabileceği düşüncesiyle açıklarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Natan, Uriya’nın öldürülmesinin ve onun karısı Bat Şeva’nın alınmasının hesabını sorduğunda David, “Haşem’e karşı günah işledim” dedi. Natan’ın cevabı gecikmedi: “Haşem de günahını kaldırdı; ölmeyeceksin.” David’in evinde yaşanacak ağır olaylar ve çocuğun ölümü de aynı konuşmada dile getirildi. Yapılan kötülüğün sonuçları sürecekti. Buna rağmen günahın kaldırıldığı, gelecekte yapılacak bir işleme bırakılmadan bildirildi. Sonradan bir kurban sunulacağına ilişkin bir şart verilmedi. David itiraf ettiğinde bağışlandığı kendisine söylendi. Yalkut Şimoni, David’in “Günah işledim” sözüyle kendi sorumluluğunu kabul etmesini ve Natan’ın ona verdiği bağışlanma haberini birlikte anlatır. Şemuel Bet 12:9–14, özellikle 12:13

Tehilim 51, Natan’ın David’e gelişini anarak başlar. David, yaptığı kötülüğü gözünün önünden uzaklaştıramaz. Haşem’in merhametine sığınıp suçunun silinmesini, onun kirinden arınmayı ister. “Bende temiz bir yürek yarat, ey Tanrı; içimde sağlam bir ruh yenile” duasıyla değişmesi gereken kişinin kendisi olduğunu kabul eder. Arındığında Haşem’in yollarını başkalarına öğretmeyi ve günah işleyenlerin de O’na dönmesini ister. Uriya’nın kanından doğan suçtan kurtarılması ve dudaklarının Haşem’i övmek için açılması da bu duanın içindedir. Tehilim 51:1–17

David’in “Kurban isteseydin verirdim” sözü buradan gelir. Natan’ın yüzüne söylediği suç, Vayikra’da yanlışlıkla günah işleyenler için belirtilen sununun kapsamına girmez. Başka bazı bilinçli suçlar içinse Tora’da telafi ve kurban birlikte emredilir. Örneğin mal konusunda yalan söyleyip yalan yere yemin eden kişiden aldığı şeyi ek ödemeyle geri vermesi ve koç getirmesi istenir. Bu karşılaştırma, David’in suçunun sıradan günah sunusunun dışında kalmasının, bilinçli işlenen hiçbir suç için sunu bulunmadığı anlamına gelmediğini gösterir. Rabbeinu Yona, David’in Bat Şeva hakkındaki günahının bilinçli olduğunu ve bu yüzden sıradan günah sunusunun kapsamına girmediğini açıklar. David’in duasında bağışlanma istediğini söyler.

David’in duasında sunduğu şey kendi sözleriyle anlatılır: “Tanrı’nın sunuları kırılmış ruhtur; kırılmış ve ezilmiş yüreği, ey Tanrı, hor görmezsin.” Kırılmış yürek, suçunu görüp kendisini haklı çıkarmaktan vazgeçen insanın yüreğidir. David bu dönüşü Tanrı’nın önündeki sunu olarak anlatır; ona kendi duasında bir yer verir. Mişle’de kötünün kurbanının reddedilmesi ve doğruların duasının kabul edilmesi de bu yüzden aynı cümlede yer alır. Tehilim 51:18–19, Vayikra 4:27–28, 5:20–26, Mişle 15:8

Kendi suçu için yakaran David, duanın sonunda Siyon’un iyiliğini ve Yeruşalayim’in duvarlarının kurulmasını ister. “O zaman” sözü, bu dileğin hemen ardından gelir. O zaman doğruluk sunuları, yakılan sunu ve bütünüyle yakılan sunu kabul edilecek, sunağa boğalar getirilecektir. Boğalar, David için henüz tamamlanmamış bir bağışlanmanın bedeli olarak sunulmaz. Siyon’un iyiliğiyle birlikte düşünülen sunak hizmetinin parçasıdırlar. Kişinin kendi günahının bağışlanmasını istemesiyle halkının kutsal hizmeti için dua etmesi aynı mezmurda böylece yer bulur.

Akedat Yitshak, korbanın, yani sununun insanı kırılmış ve Haşem’in önünde alçalmış bir ruha yöneltmesi gerektiğini anlatır. Kutsal hizmetin yapılamadığı durumda bu alçalışın kefaretle ilişkisini ele alır; Siyon’un yeniden kurulmasıyla sunulacak korbanları da aynı ayetlerin devamında açıklar.

Menorat HaMaor’un aktardığı Pesikta açıklamasında David, teşuvasının, yani günahtan dönüşünün kabulüyle oğlu Şelomo’nun Tapınağı ve sunağı kurup korbanları sunmasını birlikte düşünür. Aynı açıklamada başka bir görüş de vardır: teşuva eden kişi, Yeruşalayim’e çıkmış, Tapınağı ve sunağı kurmuş, korbanları sunmuş gibi değerlendirilir.

Vayikra Rabba’da kırılmış yürek, Haşem’in kabul ettiği sunu olarak anlatılır. Sunuya uygun olmayan kusurlu hayvan ile kabul edilen kırılmış yürek karşılaştırılır.

Reşit Hohma’nın aktardığı Zohar açıklaması ise kırılmış ruhu, Tanrı’nın adlarından biri olan Elohim adıyla ve insanın yüreğindeki dönüşümle ilişkilendirir. Sülam açıklamasında da David’in Elohim adıyla yöneldiği sununun kırılmış ruh olduğu belirtilir. Tehilim 51:20–21

Aynı düşünce günlük duada da yaşar. Günlük dualardan Amida’da insan bağışlanma ister; aynı dua içinde Yeruşalayim’in yeniden kurulması ve Tapınak hizmetinin dönmesi için de yakarır. İnsanın o gün Haşem’e yönelmesi ile kutsal hizmetin geleceğini istemesi birbirini tamamlar.

Günahın kan dökülmeden bağışlandığına dair hüküm Tora’da da bulunur. Vayikra’da, belirli günahlardan ötürü iki kuşa bile gücü yetmeyen kişiden un getirmesi istenir. Kohen, yani Tapınak hizmetinde görevli kişi, bunun bir bölümünü sunakta yakar ve kişinin bağışlanacağı söylenir. Aynı sunakta kanlı kurbanların da sunulması, un getiren kişinin yerine bir hayvan kesilmesini gerektirmez. Tora’nın kendisi kansız bir sunuyla bağışlanmayı kabul ettiği için David’in bağışlanmasını Sinay antlaşmasına yabancı bir ayrıcalık saymanın gerekçesi ortadan kalkar. David başka bir duasında, suçunu gizlemeyip Haşem’e itiraf ettiğini ve Haşem’in de suçunu kaldırdığını söyler. Natan’ın David’e bildirdiği bağışlanma da budur. Gerçekleşmiş bu bağışlanmayı İsa’nın ölümüne bağlayan Hristiyan savı, Tanah’ın koymadığı bir şartı baştan doğru kabul eder. Vayikra 5:11–13, Tehilim 32:5

Mezmurun sonunda sunuların kabul edileceğinin söylenmesi, başta istenen bağışlanmanın kan şartına bağlandığını göstermez. David’in anlatısında bağışlanma açıkça ilan edilir. Mezmurun sonundaki ibadet tasviri bu hükme yeni bir şart eklemez.

Rabbinik açıklama: Rabbeinu Yona, Pirkei Avot 1:2; Yalkut Şimoni, Tehilim 51 açıklaması; Menorat HaMaor, Teşuva, Pesikta aktarımı; Akedat Yitshak, 51 ve 57. kapılar; Reşit Hohma, Teşuva Kapısı 3:59, Zohar açıklaması; Sülam, Zohar, Mişpatim 261; Vayikra Rabba 7.

İlgili Kabalat yazıları: “Kan olmadan kefaret olmaz mı?”; “Günah ve Aklanma”; “İsa, Benim Günahlarım İçin mi Öldü?”.

Tanah kaynakları: Tehilim 51:1–21; Tehilim 32:5; Mişle 15:8; Şemuel Bet 12:9–14, özellikle 12:13; Vayikra 4:27–28; Vayikra 5:11–13 ve 20–26 (5:11–13 özgün metni). Tehilim 51’de İbranice metnin numaraları kullanılmıştır; 51:18–21, birçok Hristiyan çevirisinde 51:16–19’dur. Vayikra 5:20–26 da bazı çevirilerde 6:1–7 olarak numaralanır.

Bu iddianın sayfası

33. İddia: David’in günahı gelecekte ölecek Maşiah sayesinde bağışlandı

David, Uriya’nın ölümünden ve Bat Şeva’yı almasından sorumludur. Natan bu suçları David’in önüne koyar. David’in itirafı ve ardından duyduğu hüküm, bağışlanmanın neye bağlandığını görmek için birlikte okunur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

David, Uriya’nın ölümünden ve Bat Şeva’yı almasından sorumludur. Natan bu suçları David’in önüne koyar. David’in itirafı ve ardından duyduğu hüküm, bağışlanmanın neye bağlandığını görmek için birlikte okunur.

David’in tövbe ettiğinde gerçekten bağışlandığı, bu Hristiyan yorumunda da kabul edilir. Onlara göre asıl sebep, İsa’nın gelecekte David’in günahları için ölecek olmasıdır. Haşem bu ölümü önceden bildiği için onun sağlayacağı bağışlanmayı David’e de uygulamıştır. David’in kendi soyundan gelecek Maşiah, yani Mesih hakkındaki vaade güvenmesini ve acıdan söz eden mezmurlarını da bu inancın işaretleri olarak yorumlarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Natan, David’in karşısına elindeki her şeye rağmen yoksulun tek kuzusunu alan zengin adamın hikayesiyle çıkar. David öfkelenip o adamı mahkum ettiğinde, Natan’ın cevabı “O adam sensin” olur. Artık David kendi yaptıklarıyla yüzleşmektedir. “Haşem’e karşı günah işledim” der; Natan da “Haşem de günahını kaldırdı; ölmeyeceksin” diye karşılık verir (Şemuel Bet 12:1–13). David’e verilen haber, Haşem’in onu bağışladığıdır. Bu bağışlanmayı İsa’nın gelecekteki ölümüne bağlayan şart, Hristiyanlığın anlatıya eklediği bir öğretidir.

Yalkut Şimoni, David’in yaptıklarından sonra kurtuluşa ulaşamayacağını söyleyenlerin sözünü aktarır ve Natan’ın verdiği bağışlanma haberini hatırlatır. Talmud da David’i günahından dönmek isteyen bir insan için örnek gösterir. Midraş Tehilim, David’in “Günah işledim” diyerek suçunu kabul etmesini bu dönüşün içinde ele alır. Yalkut Şimoni, Şemuel Bet 148; Avoda Zara 5a; Midraş Tehilim 51:1

David’in duası, insanın suçuyla nasıl yüzleştiğini de gösterir. Tehilim 32:5’te günahını gizlemeyi bırakır, suçunu Haşem’e itiraf eder ve ardından “Sen günahımın suçunu bağışladın” der. İtirafla kişi sakladığı kötülüğü kabul eder ve Haşem’e döner. Bağışlayan da Haşem’dir. David’in anlattığı bağ, kendi itirafı ile Haşem’in affı arasındadır; gelecekteki bir kişinin ölümü bu duada bağışlanmanın şartı olarak yer almaz.

Bağışlanma, Tanah’ta Haşem’in merhametine ve günahkarın dönüşüne bağlanır. Sinay’da Haşem kendisini merhametli, lütufkar, suç, isyan ve günahı bağışlayan olarak tanıtır (Şemot 34:6–7). Yeşaya 43:25’te suçları kendi uğruna sildiğini söyler. İnsana düşen dönüş de açıkça tarif edilir: Kötü yolunu ve düşüncelerini bırakıp Haşem’e dönene merhamet edilir; çünkü O bolca bağışlar (Yeşaya 55:6–7). Yehezkel 18:21–23’te bütün günahlarından dönüp Haşem’in hükümlerini yerine getiren, adalet ve doğrulukla yaşayan kişinin eski suçlarının ona karşı anılmayacağı vaat edilir. David’in bağışlanmasını, Haşem’in Sinay’da kurduğu düzenin dışına çıktığı tek bir istisna saymak bu açık sözleri yok sayar. Merhamet ve dönüş, aynı Tanah’ın öğrettiği bağışlanma yoludur.

David de Tehilim 51’de bu merhamete seslenir. Mezmurun başlığı Natan’ın kendisine gelişini ve Bat Şeva olayını anar. Ardından suçlarının silinmesini, temizlenmeyi ve içinde temiz bir yürek yaratılmasını ister (51:1–5, 12). “Kırılmış ve ezilmiş bir yüreği hor görmezsin” sözü, suçunu kabul edip içtenlikle pişman olan kişinin Haşem’e nasıl yaklaştığını anlatır (51:19). Sonunda Siyon’un iyiliği, Yeruşalayim’in surlarının yapılması ve sunakta doğru sunular getirilmesi istenir (51:20–21). Böylece tövbe, dua ve emredilen sunular aynı bağlılığın içinde yer alır. Buradaki sunular boğalardır; David’in soyundan gelecek bir kişinin ölümüyle değiştirilmezler. Natan’ın David’i bağışlanmış ilan etmesi de bu son dileğin gerçekleşmesine bağlanmış değildir.

Bağışlanmanın gerçekliği, David’in yaşayacağı ağır sonuçları da ortadan kaldırmaz. Natan, evinden kılıcın ayrılmayacağını ve ailesinin içinden felaket doğacağını söyler; bağışlanma sözünün ardından çocuğun öleceğini de haber verir (Şemuel Bet 12:10–14). Çocuk hastalanınca David onun yaşaması için oruç tutar ve dua eder. David, Haşem’in merhamet edip çocuğu yaşatmasını umduğunu söyler (12:15–23). Bağışlanma çoktan ilan edilmişken acılar ve merhamet arayışı sürer. Çocuğun ölümü, David’in suçunun doğurduğu felaketler arasında bildirilir; anlatıda ona günah sunusu denmez. Uriya’nın ölümü ve ailede açılan yaralar, David bağışlandığında geçmişten silinmiş olmaz.

Zohar, David’in bağışlanmasını Yom Kippur’la ilişkilendirir ve Natan’ın “Ölmeyeceksin” sözünü, Duma adlı görevlinin elinde ölmeyeceği şeklinde açıklar. Zohar, Duma’yı ölümden sonraki yargı yeri olan Gehinom’dan sorumlu bir melek olarak anlatır.

Sulam açıklaması, Bat Şeva ile ilgili bu yorumu Uriya’nın ölümü meselesinden ayrıca ayırır. Bu, olayın içsel bir yorumudur; Natan’ın sözünü gelecekte başka bir insanın ölümüyle açıklamaz. Zohar, Giriş 8b

David’in soyuna verilen vaat, bu olaylara başka bir ölüm şartı eklemez. Şemuel Bet 7:12–16’da onun ardından gelecek soy, Haşem’in adına yapılacak ev ve hanedanının sürekliliği anlatılır. Bu vaadi bilmek ile soyundan gelecek günahsız bir kişinin David’in suçu için öleceğine inanmak ayrı şeylerdir. Hatta vaat, ardından gelecek kişinin yanlış yapması halinde nasıl terbiye edileceğine de yer verir (7:14–15). David’in vaat edilen hanedana güvenmesinden, onun gelecekte bir insanın kanı sayesinde bağışlanacağını bildiği sonucu çıkarılamaz; hanedan vaadi böyle bir bağışlanma öğretisi içermez.

Tehilim 32:5’te David kendi günahını itiraf eder ve bağışlanır. Tehilim 69:6’da da kendi suçlarının Tanrı’dan gizli olmadığını söyler. Tehilim 22’de ise düşmanlarla kuşatılan konuşmacı kurtuluşu için Haşem’e şükreder. Yeşaya 53:4–6’da sözü alanlar, Haşem’in İsrael’e verdiği cezayı seyrettiklerini sanmış olan uluslardır. Sonunda o acının kendi zulümleriyle bağlantısını görürler. David’in itirafı, düşmanın yol açtığı sıkıntı ve ulusların itirafı bu metinlerde ayrı olaylardır. Hiçbiri Natan’ın verdiği bağışlanma haberini gelecekte ölecek bir Maşiah’a bağlamaz.

Gelecekteki ölümün geçmişteki günahlar için de etkili olduğu söylendiğinde, David anlatısından öğrenilen yeni bir bilgi verilmiş olmaz; anlatı, Hristiyan öğretisine göre yeniden açıklanmış olur. Bu öğretinin doğru olduğu baştan kabul edilmeden David’in bağışlanması ona kanıt gösterilemez. Natan’ın açık hükmü, David’in Haşem tarafından bağışlandığıdır. Tanah’ın tövbe edene verdiği bu güvenceyi, gelecekteki bir insan ölümüne bağlıymış gibi sunmak metne şart eklemektir.

Natan, David suçunu kabul ettiğinde Haşem’in onun günahını kaldırdığını bildirir. Gelecekteki bir ölümün geçmişe etkili olduğu kabulü, bu anlatının ortaya koyduğu bir neden değildir. İsa’nın ölümünü bağışlanmanın temeli saymak, Natan’ın hükmüne metinde bulunmayan bir şart ekler.

Tanah kaynakları: Şemuel Bet 12:1–14 ve 12:15–23; 7:12–16; Tehilim 32:5; 51:1–5, 12, 18–21; 22:20–26; 69:6; Şemot 34:6–7; Yehezkel 18:21–23; Yeşaya 43:25, 53 ve 55:6–7. Tehilim 51’in numaraları İbranice metne göredir; bazı çevirilerde iki ayet geriden gelir.

Bu iddianın sayfası

67. İddia: Aşam (suç ve telafi korbanı) kelimesi, gerçek bir insan kurbanı bulunduğunu kanıtlar

Tora’da suç işleyen bir kişi, bazı durumlarda verdiği zararı karşılamak için ödeme yapar. Bazı durumlarda da kutsal hizmet için bir sunu getirir. İbranice aşam sözcüğü bu iki işle ilgili olarak kullanılabildiği için Yeşaya 53:10’daki anlamı cümlenin içinde belirlenir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tora’da suç işleyen bir kişi, bazı durumlarda verdiği zararı karşılamak için ödeme yapar. Bazı durumlarda da kutsal hizmet için bir sunu getirir. İbranice aşam sözcüğü bu iki işle ilgili olarak kullanılabildiği için Yeşaya 53:10’daki anlamı cümlenin içinde belirlenir.

Yeşaya 53:10’u İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, aşam kelimesini “suç sunusu” diye okur ve kulun kendisinin günahları gidermek için sunulduğunu söylerler. Onlara göre bu sunu İsa’nın ölümüdür. Tora’da suç sunusu olarak getirilen koçun erkek olmasıyla İsa’nın erkek olması arasında da bağ kurarlar. Eski törenin ayrıntılarının çarmıhta daha yüksek bir karşılık bulduğunu savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

אָשָׁם (aşam) sözcüğü ile aynı sözcüğün kullanıldığı işlemler birbirinden ayrılmalıdır. Bereşit 26:10’da Avimeleh, Yitshak’ın karısına dokunulmuş olsaydı halkın üzerine gelebilecek suçluluğu bu sözcükle anlatır. Bamidbar 5:7–8’de suçunu itiraf eden kişi asıl bedeli ve beşte birini geri öder. 8. ayet hak sahibine ulaşılamayan durumda ödemenin kohene verilmesini ve kefaret koçunu ayrı ayrı düzenler. Şemuel Alef 6:3–8’de Filistliler kutsal sandığı geri gönderirken telafi karşılığı olarak altın çıban ve fare biçimleri de gönderir. Üç durumda da kelime suçla ve onun karşılığıyla ilgilidir, ama yapılan işlemler aynı değildir.

Vayikra’daki suç sunusu ise ayrıntılı bir emirle tanımlanır. 5:15–16’da kutsal şeylere karşı işlenen belirli bir suç için değeri belirlenmiş kusursuz bir koç getirilir; zarar karşılanır ve beşte biri de eklenir. 7:1–7 sununun kesileceği yeri, kanın sunağa uygulanmasını, yakılacak kısımları ve kohenlerin payını belirler. Bu emirdeki koç erkektir. Hristiyan savında İsa’nın erkek olmasıyla bu özellik arasında bağ kurulur. Fakat erkek olmak, bu hayvanın özelliklerinden yalnız biridir. Aynı hüküm onun koç olmasını ve belirlenmiş işlemlerle sunulmasını da gerektirir. Roma’nın idam ettiği bir insanı koça benzetmek, sunu için gereken işlemlerin yapıldığını göstermez.

Hristiyan yorum buna, eski sununun bütün ayrıntılarının yeniden gerçekleşmesi gerekmediği cevabını verir. Eski törenin İsa’nın ölümünü önceden anlattığı ve onda tamamlandığı savunulur. Böylece koçun erkek oluşu gerçek bir işaret, hayvan oluşu ise benzetme olarak alınır. Bu ayrımı aşam sözcüğü yapmaz; erkek olmak gibi bir özellik öne çıkarılıp koç olmak gibi bir özellik benzetmeye dönüştürülür. Bu seçim, kelimenin kendi anlamından gelmez.

Tanah bir insanın iç dünyasını da sunu diliyle anlatabilir. Tehilim 51:19’da, “Tanrı’nın kurbanları kırık bir ruhtur; kırık ve ezilmiş yüreği, ey Tanrı, hor görmezsin” denir. Pişmanlık gerçek, sunu benzetmesi de güçlüdür. Yürek sunakta kesilecek bir hayvan haline gelmez. Aynı şiirin sonunda sunakta sunulacak boğalardan ayrıca söz edilmesi, içten dönüş ile gerçek sununun birlikte korunabildiğini gösterir.

Yeşaya 53:10’da “eğer canını aşam olarak koyarsa” şartını, “soyunu görecek, günleri uzayacak” vaadi izler. İbranice fiil hem “sen koyarsan” hem “o koyarsa” biçiminde okunabilir. İlk okumada can sunu olarak konur, ikinci okumada ise “canı bir suç sunusu ortaya koyarsa” anlamı mümkündür. İfadede Vayikra’daki koç, sunak ve kan hizmeti gibi bir kurbanın hangi türden olduğunu belirleyen unsurlar bulunmaz. Şiirin devamı, İsrael’in sürgünden sonra çocuklarıyla birlikte yeniden güç kazanmasını anlatır (Yeşaya 54:1–3).

İbn Ezra, bu cümleyi kişinin suçunu kabul edip önüne koyması olarak açıklar. Berahot 5a ise ayetteki aşam benzetmesini, insanın çektiği acıyı bilinçle kabul etmesiyle ilişkilendirir. Talmud’daki bu açıklama, korbanla benzerlik kurar; insana sunakta bir korban işlemi uygulanmasını anlatmaz.

Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklamalarından Targum Yonatan, 52:13’te kulu Maşiah olarak açıklar. Buna karşılık 53:10’da halkın kalanlarının arınacağını, Maşiahlarının krallığını göreceğini ve Tora’yı yerine getirenlerin başarılı olacağını anlatır. Maşiah yorumu, aşam kelimesini İsa’nın insan sunusu olarak öldürülmesine bağlamayı gerektirmez.

Kulun başkalarıyla ilişkisi, 53:12’de suçlular için aracılık etmesiyle de anlatılır. Moşe’nin Altın Buzağı’dan sonra halkı için yaptıkları, böyle bir aracılığın Tanah’taki somut örneğidir. Halk bağışlanmayacaksa kendi adının da kitaptan silinmesini diler. Haşem ise “Bana karşı kim günah işlediyse onu kitabımdan sileceğim” diye cevap verir (Şemot 32:30–33). Moşe halkı için kendisini ortaya koyarken halkın günahını işlemiş sayılmaz. Dua, başkasının yükünü üstlenme ve bir sunu olarak anılma, bir insanın bedeninin Tora’daki suç sunuları arasına eklendiği anlamını taşımaz.

Bağışlanma için verilen hükümler de açıktır. Yehezkel 18:21–23’te günahlarından dönüp doğru yaşayan kişinin geçmiş suçlarının artık anılmayacağı söylenir. Vayikra 5:11–13’te ise kuş almaya gücü yetmeyen kişi, belirtilen günahları için un sunar ve bağışlanır. Bu sunuda onun adına öldürülen bir canlı bulunmaz. Her bağışlanmanın zorunlu temelini İsa’nın kanında aramak, bu ayetlerin verdiği şartlara yeni bir şart ekler. Yeşaya’nın kullandığı aşam, suç ve telafiyle bağ kuran bir sözcüktür; İsa’nın ölümü olmadan kimsenin bağışlanamayacağını emreden bir Tora hükmü değildir.

Tanah kaynakları: Yeşaya 53:10–12; Bamidbar 5:7–8 (Sefaria); Bereşit 26:10; Şemuel Alef 6:3–5; Vayikra 5:11–19 (Sefaria 5:14–19); Vayikra 7:1–7 (Sefaria); Tehilim 51:18–21; Şemot 32:30–33; Yehezkel 18:21–23. Bava Kama 110a

Bu iddianın sayfası

133. İddia: Doğuştan günahlı insan doğası kusursuz bir insan kurbanını zorunlu kılar

Tanah, insanın kötülüğe eğilimi olduğunu söyler ve günah işleyen kişiye dönüş yolunu gösterir. Kötülüğe yatkın olmak, bir suç işlemiş olmak ve o suçun bağışlanması için ne yapılması gerektiği üç ayrı konudur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah, insanın kötülüğe eğilimi olduğunu söyler ve günah işleyen kişiye dönüş yolunu gösterir. Kötülüğe yatkın olmak, bir suç işlemiş olmak ve o suçun bağışlanması için ne yapılması gerektiği üç ayrı konudur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, insanın doğuştan günahlı olduğunu söylerler. Bu kabulden, Haşem’in insanı bağışlaması için günahsız ve kusursuz bir insanın kurban olarak öldürülmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Bereşit 6:5 ve 8:21, insanın kötülüğe yatkınlığını; Yeremya 17:9 insan yüreğinin aldatıcılığını anlatır. Tehilim 51:7 (bazı Hristiyan baskılarında 51:5), insanın günahla mücadelesinin ne kadar erken başladığını ağır bir dille dile getirir. Bu ayetler, her bebeğin başkasının suçuyla doğduğu veya affın ancak günahsız bir insan öldürülürse mümkün olduğu hükmünü vermez.

Bereşit 8:21’de כִּי יֵצֶר לֵב הָאָדָם רַע מִנְּעֻרָיו, “Çünkü insan yüreğinin eğilimi gençliğinden beri kötülüğe yönelir” denir. Mi-ne'urav (מִנְּעֻרָיו) “gençliğinden beri” ifadesidir; her yeni doğanın bir başkasının işlediği günahtan sorumlu olduğunu belirten bir hüküm değildir. Yetser (יֵצֶר) insanın eğilimlerini ve zihninde kurduğu düşünceleri anlatır. Aynı pasajda Tanrı’nın bir daha bütün canlıları aynı şekilde yok etmeyeceği güvencesi bulunur. Kötülüğe eğilimin açıklanmasıyla bu eğilimin zorunlu olarak masum bir insanın kurban edilmesini gerektirdiği önermesi arasında ayette bir bağ kurulmaz.

Yehezkel 18:20, kişisel günahın sorumluluğunu günah işleyene verir. 18:21–23, günahından dönenin yaşayacağını bildirir. Devarim 30:11–14, Tanrı’nın buyruğunun uygulanabilir olduğunu açıklar. Hoşea 14:2–5 ve Yeşaya 55:6–7, insanı Tanrı’ya dönüş ve bağışlanmaya çağırır. Yona 3:5–10, Ninova’nın bu dönüşle cezadan kurtuluşunu anlatır.

Yehezkel 18:2–4’te “Babalar koruk üzüm yedi, çocukların dişleri kamaştı” sözü reddedilir. Koruk, henüz olgunlaşmamış ekşi üzümdür. Benzetme, babanın suçunun çocuğa yüklenmesini anlatır. Devarim 12:31 ve Yeremya 7:31’in doğrudan konusu çocukların putlara yakılmasıdır. Bu iki hükmün kapsamı genişletilmeden de Tanah’ta bir insanın zorunlu hatat, yani günah sunusu olarak öldürülmesini emreden bir hüküm bulunmadığı görülür.

Bereşit 4:7’de Tanrı Kayin’e günahın ona yöneldiğini, fakat onun günaha egemen olması gerektiğini söyler. Kötülüğe yatkın olmak, insanın kötülük yapmaya mecbur olduğunu veya doğuştan bir başkasının suçunu taşıdığını göstermez. Tanrı’nın gösterdiği karşılık, insanın seçimini düzeltmesi ve doğruyu yapmasıdır; henüz verilmemiş bir insan kurbanı hükmünü beklemesi değildir.

Vayikra 5:11–13’te yoksul kişinin kansız un sunusuyla bağışlanacağı yazılıdır; Vayikra 1–7’de insan günah kurbanı olarak sayılmaz. Bereşit 22:11–13’te Yitshak’ın öldürülmesi durdurulur. Hristiyanların insanın kötü eğilimini zorunlu insan kurbanı öğretisine dönüştürmeleri, Tora’nın verdiği dönüş ve bağışlanma yolunu değiştirir.

Yehezkel 18:21’de kötülüğünden dönen insanın Tanrı’nın buyruklarına uyarak yaşayacağı açıkça bildirilirken Vayikra 5:13’te belirli günahlar için וְכִפֶּר עָלָיו הַכֹּהֵן ... וְנִסְלַח לוֹ, “Kohen onun için kapara yapacak ... ve o bağışlanacaktır” denir. Kapara, burada günahın giderilmesiyle ilgili sunu hizmetini anlatır. Aynı bölümde ince unla getirilebilen günah sunusu da düzenlenmiştir. Böylece insanın ahlaki zaafının varlığı, Tanrı’nın belirlediği teşuva, yani günahtan dönme ve bağışlanma hükümlerini geçersiz kılmadığı gibi, Tora’da yer almayan zorunlu insan korbanı öğretisini de doğurmamaktadır.

Tehilim 51, David’in kendi günahını itiraf ettiği ve Tanrı’dan temiz bir yürek istediği duadır. Günahla ilgili güçlü doğum ifadesi bu itirafın içindedir. Mezmur, Adam’ın kişisel suçunun her bebeğe aktarıldığını veya bağışlanmanın bir insanın ölümüne bağlı olduğunu söylemez. Tehilim 51:5–12.

İddiada İyov 14:1, 4; 15:14 ve 25:4 de insanın temizliğiyle ilgili sözler için kullanılır. Bunlar İyov kitabındaki farklı konuşmacıların tartışmasının parçalarıdır. Sözler insanın kırılganlığı ve Tanrı karşısındaki konumu hakkında sorular içerir; bir insanın günah sunusu olarak öldürülmesini emretmez. İyov 14:1–4, 15:14, 25:4.

Tanah kaynakları: Bereşit 8:21, 6:5 ve 4:7; Yehezkel 18:1–23; Vayikra 5:11–13 ve 1–7; Devarim 30:11–14; Hoşea 14:2–5; Yeşaya 55:6–7; Yona 3:5–10; Yeremya 17:9; Tehilim 51:7 (Masoretik; bazı Hristiyan baskılarında 51:5).

Bu iddianın sayfası

35. İddia: “Dudaklarımızın boğalarını sunacağız” ifadesi kanlı korbanı gizlice zorunlu kılar

Hoşea, İsrael’e Haşem’e dönüşte söyleyeceği duayı öğretir. Bu duada boğalardan söz edilmesi, sunu diliyle dua arasında nasıl bir bağ kurulduğu sorusunu doğurur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Hoşea, İsrael’e Haşem’e dönüşte söyleyeceği duayı öğretir. Bu duada boğalardan söz edilmesi, sunu diliyle dua arasında nasıl bir bağ kurulduğu sorusunu doğurur.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Hoşea’nın “dudaklarımızın boğaları” sözünü hayvan sunularıyla ilişkilendirirler. Onlara göre ayet, duanın kan dökülmeden kabul edildiğini göstermez ve tövbe edenin duası bir kurbana dayanır. Boğaları İsa’nın kusursuz sunusuna işaret sayar ve duanın ancak onun kanı sayesinde kabul edildiğini ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Hoşea, İsrael’e Haşem’in önüne neyle çıkacağını söyler: “Yanınıza sözler alın ve Haşem’e dönün.” Söylenecek sözleri de verir: Bütün suçun kaldırılması ve iyiliğin kabul edilmesi istenecektir. “Dudaklarımızla boğaların karşılığını sunalım” ifadesi bu duanın içindedir (Hoşea 14:3). Boğalar, sunu dilini duaya taşır. Buradan duanın ancak başka birinin kanı sayesinde kabul edileceği sonucuna geçmek, peygamberin sözlerine yeni bir şart eklemektir.

İbranice cümlede פָרִים (parim, boğalar) ve שְׂפָתֵינוּ (sefatenu, dudaklarımız) yan yana gelir. Ayetin başındaki “sözler alın” ve “O’na söyleyin” bu ilişkinin yönünü gösterir: İsrael Haşem’e sözlerle döner; sununun dili, bu dönüşün değerini anlatır. Tanah’ta dua başka yerde de aynı biçimde sunuyla ilişkilendirilir. Tehilim 141:2’de duanın Haşem’in önünde tütsü gibi, ellerin kaldırılmasının akşam sunusu gibi kabul edilmesi istenir. Dua ve yakarış, kutsal hizmetin diliyle Haşem’e sunulur. Hoşea’daki dudaklar da böylece bağışlanma isteyen kişinin gerçek ibadetinin parçasıdır.

Yoma 86b, Hoşea’nın bu sözlerini teşuvayla ilişkilendirir: İnsan sözlerle Haşem’e döner; bu dönüş, sanki boğalar sunmuş gibi değerlendirilir. Şelah da aynı ifadeyi, kişinin günahını Haşem’in önünde itiraf etmesi ve bağışlanma dilemesiyle birlikte ele alır. Yoma 86b; Şelah, Şene Luhot HaBerit

Maor VaŞemeş, Hoşea konuştuğunda Tapınak ayakta olduğu halde neden sözlerden bahsettiğini sorar. Verdiği cevap, peygamberin doğru dönüşün yolunu göstermesidir: İnsan suçunu Haşem’in önünde dile getirir, bağışlanma ister ve yaşamını düzeltmeye yönelir. Maor VaŞemeş, Şuva İsrael

Sözlere davranış değişikliği eşlik eder. İsrael, kendisini kurtaracağını sandığı Asur’a ve savaş atlarına güvenmekten vazgeçer; ellerinin yaptığı putlara artık “Tanrımız” demeyeceğini söyler. Haşem’in cevabı da bu dönüşe gelir: “Dönekliğini iyileştireceğim, onları gönülden seveceğim; çünkü öfkem ondan döndü” (Hoşea 14:4–5). Dua, suçun kabulünü ve yeni bir yaşam yönünü dile getirir.

Hristiyan yorum, Tora’da itiraftan sonra sunu getirilmesinin de emredildiğini hatırlatır. Vayikra 5:5–6’da, bölümde sayılan suçlardan biri işlendiğinde hem itiraf hem de belirlenen sunu istenir. O durumda sunuyu getirmek kişinin görevidir. Hoşea’nın duası bu buyruğu silmez; belirli bir durumda emredilen sunu da Haşem’in bütün duaları ancak bir insanın gelecekteki ölümü sayesinde kabul ettiği anlamına gelmez. Vayikra’daki belirli görevi bütün bağışlanmalar için İsa’nın ölümü şartına dönüştürmek, buyruğun kapsamını ve içeriğini değiştirmektir.

Bazı Hristiyan çeviriler, Hoşea’daki ifadeyi dudaklarla verilmiş adak sözlerinin boğalar sunularak yerine getirilmesi şeklinde aktarır. Bu çeviride de İsa’nın kanından söz edilmez. Boğa sunmayı vaat etmek, bütün duaların ancak gelecekte bir insan öldüğünde kabul edileceğini söylemez. Üstelik İbranice cümlede doğrudan söylenen “adaklarımız” değil, “dudaklarımız”dır; boğa ve dudak arasındaki ilişkiyi açıklamak için çeviride eklenen bir sözcük, İsa’nın kanına güvenme şartına kanıt olamaz. Ayetin açık emirleri Haşem’e dönmek, O’na söz söylemek ve suçun kaldırılmasını istemektir.

Sunu ile içten dönüşün birbirini dışlamadığı Tehilim 51:19–21’de daha da belirgindir. Önce kırılmış ruh ve ezilmiş yürek, Haşem’in hor görmeyeceği sunular olarak anılır; ardından Yeruşalayim’in iyiliği ve sunakta boğalar sunulması istenir. Aynı dua hem içten pişmanlığa sunu değeri verir hem de gerçek sunuların yerini korur. Hoşea’nın çağrısı da ilk Tapınak dönemine aittir; kitabın başında peygamberlik ettiği krallar sayılır (Hoşea 1:1). Dolayısıyla sözlerin ve dönüşün değeri, yalnız Tapınak yıkılınca başvurulacak geçici bir çözümden ibaret değildir.

“Boğalar” sözcüğü kurbanla ilişkiyi gösterir; bu ilişki İsa’nın kimliğini, onun ölümünün zorunluluğunu veya dua edenin onun kanına inanması gerektiğini vermez. Bunların her biri Hristiyan öğretisinden alınarak ayete eklenir. Hoşea’da emredilen, suçu bırakıp sözlerle Haşem’e dönmektir. Haşem’in buna verdiği iyileştirme ve sevgi vaadini, metinde bulunmayan bir insan kanı şartına bağlamak peygamberin öğretisini değiştirmektir.

Boğaların anılması, sözlerin sunu diliyle ifade edildiğini veya bazı çevirilerde adak sunusuyla ilişkilendirildiğini gösterir. Bu iki okumada da duanın kabulü için mutlaka kan dökülmesi veya İsa’nın ölümüne inanılması gerektiği söylenmez.

Tanah kaynakları: Hoşea 14:2–5 ve 1:1; Tehilim 141:2; 51:19–21; Vayikra 5:5–6. Hoşea 14:3, bazı çevirilerde 14:2 olarak numaralanır.

Bu iddianın sayfası

41. İddia: Tehilim 40 kusursuz Maşiah’ın konuşmasıdır

Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40, bir sıkıntıdan kurtulan insanın şükrüyle başlar. Konuşan kişi Haşem’in isteğini yerine getirme arzusunu dile getirir, sonra yeniden yardım ister. Kimin konuştuğunu anlamak için mezmurun bu bölümlerini birlikte okumak gerekir.

Tehilim 40’ı İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, mezmurda konuşan kişinin kusursuz Maşiah, yani Mesih olduğunu söylerler. Onlara göre İsa, Haşem’in isteğini yapmak için geldi ve kendisi için hazırlanan bedeni insanların günahları uğruna sundu. Hayvan kurbanlarını bu son kurbana hazırlık sayarlar. İsa gelince o kurbanların görevinin tamamlandığını savunurlar. David’in sözlerinin kendi yaşadıklarından doğmuş olabileceğini de kabul ederler, ancak bu sözlerin asıl ve eksiksiz karşılığını İsa’da bulduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 40’ın başlığı mezmuru David’e bağlar. David, Haşem’in kendisini ağır bir sıkıntıdan kurtardığını anlatır. Ardından O’nun isteğini yapmaktan hoşlandığını, Tora’nın içinde olduğunu söyler. Aynı mezmurun ilerleyen bölümünde ise kendi suçlarından söz ederek yeniden yardım ister. Bu sözler, sıkıntı yaşayan, Haşem’e bağlanan ve kendi hatalarıyla yüzleşen bir insanın duasıdır.

David, Haşem’in onu bir çukurdan ve balçıktan çıkardığını, ayaklarını kayanın üzerine koyduğunu ve ağzına yeni bir şarkı verdiğini söyler. Bu kurtuluştan sonra şöyle konuşur: “Kurban ve sunu istemedin; bana kulaklar açtın; yakmalık sunu ve günah sunusu talep etmedin.” Sonra ekler: “İşte geldim... Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir.” David’in karşılığı, Haşem’in sözünü dinlemek ve O’nun isteğini yerine getirmektir. Tehilim 40:1–9

Menahem ben Saruk, Mahberet adlı eserinde kulakların açılmasını Tanrı’nın sözlerini işitmek ve yerine getirmekle ilişkilendirir. Ona göre “İşte geldim” diyen kişi, kitapta yazılı olanı yapmaya hazır olduğunu söyler.

Ohr HaMeir ise Raşi’nin kulakları Tora sözlerini işitmekle ilişkilendiren açıklamasını aktarır; ardından insanın günlük konuşmalarda bile kendisine yol gösterecek bir öğüt duyabilmesini anlatır. Mahberet, zevah; Ohr HaMeir

Şemuel’in Kral Şaul’a söylediği söz, itaat ile kurban arasındaki ilişkiyi açıklar. Şaul, Haşem’in emrine aykırı olarak sağ bırakılan hayvanları kurban etmekten söz eder. Şemuel ona, “Söz dinlemek kurbandan iyidir” der. Kurban sunmak, çiğnenen buyruğun yerine geçmez. Şemuel Alef 15:20–23

Tehilim 51’de de benzer bir anlatım vardır. David önce kırılmış ve pişmanlık duyan yüreğin değerinden söz eder. Ardından Haşem’in doğru sunulmuş kurbanlardan hoşnut olacağını ve sunağa boğalar getirileceğini söyler. İki ifade aynı duada yer alır: İnsan Haşem’e döner ve O’nun buyurduğu hizmeti yerine getirir. Tehilim 51:18–21

Tehilim 40’taki “Kitap tomarında benim hakkımda yazılmıştır” sözü de hemen ardından gelen Tora bağlılığıyla birlikte durur. Tora, kraldan kendisi için bir nüsha yazmasını, onu her gün okumasını ve emirlerini uygulamasını ister. Mezmur, tomarın hangi bölümünden söz ettiğini belirtmez; konuşan kişinin Tora’yı yerine getirme isteğini açıkça söyler. Yeremya da İsrael’e verilecek antlaşmada Tora’nın halkın içine konacağını ve yüreğine yazılacağını bildirir. Devarim 17:18–20; Yeremya 31:33

Yahudi kaynaklarında David’in bu sözleri farklı yönlerden ele alınır. Menorat HaMaor, “İsteğini yapmaktan hoşnutum” sözünü mitsvaları Tanrı’nın isteğini yerine getirme niyetiyle yapmak için kullanır. Pesikta de-Rav Kahana ise “Tora’n içimdedir” sözünü David’in yiyeceğinden gerekli payları ayırmasına bağlar. Şem HaGedolim de başka bir yorumda kitap tomarını David’in Mezmurlarıyla ilişkilendirir. Menorat HaMaor; Pesikta de-Rav Kahana 10:2; Şem HaGedolim

Hristiyan yorumunda kulakların açılması, Şemot’ta efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağının delinmesiyle de ilişkilendirilir. İki ayette kulak ve bağlılık vardır; kullanılan fiiller ise farklıdır. Mezmurdaki כָּרִיתָ (karita) “kazdın” veya “açtın” anlamına gelir. Kölenin kulağını delmek için Şemot’ta וְרָצַע (ve-ratsa) kullanılır. Köle, efendisini ve ailesini sevdiği için onun yanında yaşamayı ve çalışmayı seçer. Tehilim 40:7; Şemot 21:5–6

Mezmurun İbranicesinde אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי (oznayim karita li), yani “bana kulaklar açtın” yazılıdır. Grekçe metin geleneğinde ise “Bana bir beden hazırladın” biçimi bulunur. İbraniler 10:5 de bu biçimi kullanır.

Hristiyan açıklaması, kulakları itaat eden bedenin bir parçası olarak görür ve bedenin ölüm pahasına itaat için hazırlandığını söyler. Fakat bir bedenin hazırlanması ile onun bütün insanların günahları için kurban edilmesi arasında ayrı bir adım vardır. Mezmur, konuşanın ne yapmak istediğini kendisi söyler: Haşem’in isteğini yerine getirmek ve Tora’sını içinde taşımak.

Bu sözlerden birkaç ayet sonra aynı kişi şöyle der: “Suçlarım beni yakaladı.” Bunların başındaki saçlardan fazla olduğunu, yüreğinin gücünü yitirdiğini söyler. Kendisini öldürmek isteyenler karşısında Haşem’den yardım ister. Hristiyan yorumunda bu suçlar, konuşanın kendi yaptıkları yerine başkaları için üstlendiği suçlar olarak açıklanır. Mezmurun söylediği ise עֲוֹנוֹתַי (avonotay), yani “suçlarım”dır. Tehilim 40:13–14

Bat Ayin, bu ifadeyi insanın kendi kusurlarını göremeyecek duruma düşmesiyle ilişkilendirir. Ohr HaMeir de günahların insanın Tora’nın ışığını görmesine engel oluşunu anlatırken aynı sözü kullanır. Bat Ayin; Ohr HaMeir

Tehilim 40’ta David, “suçlarım” der. Yeşaya 53:4–6’da ise “hastalıklarımız”, “isyanlarımız” ve “suçlarımız” diyenler kuldan üçüncü kişi olarak söz eder. Bir önceki sahnede uluslar ve krallar, İsrael’in yükselmesi karşısında şaşırmıştır (Yeşaya 52:15). Şimdi suç kendilerine, ondan doğan acı ise kula aittir. Bu iki ayrı konuşmayı tek kişinin sözleri saymak, David’in kendi suçunu başkalarından aldığı bir yüke dönüştürür. Mezmurun İbranicesi buna izin vermez.

Mezmurun başındaki çukur ve balçık da kurtarılmanın güçlü bir anlatımıdır. Tehilim 69’da suya ve balçığa batmak, yardım isteyen insanın yaşadığı sıkıntıyı anlatır. Şemot Rabba, Tehilim 40’taki çukuru Mısır’la, balçığı kölelerin çalıştığı harçla, yeni şarkıyı da denizin geçilmesinden sonraki şarkıyla ilişkilendirir. Aggadat Bereşit ise David’in yaşadığı sıkıntıların ardından kurtulup şarkı söylemesini anlatırken aynı mezmura başvurur. Tehilim 69:2–4; Şemot Rabba 23:12; Aggadat Bereşit 60:1

David, kurtarıldığı için Haşem’e şükreder; O’nun isteğini yapmayı arzular ve suçlarıyla karşılaştığında yine O’ndan yardım ister. Mezmuru günahsız bir insanın kurban edilmesi ve Tora’nın kurban hükümlerinin kaldırılması olarak okumak, David’in duasına kendi sözlerinde bulunmayan bir anlam yükler.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:1–18; 51:18–21; 69:2–4; Şemuel Alef 15:20–23; Devarim 17:18–20; Şemot 21:5–6; Yeremya 31:33; Yeşaya 53:4–6. İbranice metin karşılaştırması: Devarim 17:18–20. Ayet numaraları Masoretik metne göredir. Tehilim 40:7, 9, 13 ve 18, birçok Hristiyan baskısında sırasıyla 40:6, 8, 12 ve 17 olarak numaralanır.

Bu iddianın sayfası

42. İddia: “Korban istemedin” cümlesi hayvan korbanlarının sona ereceğini bildirir

Tehilim 40’ta kurban hakkında söylenen sözün hemen yanında, Haşem’in isteğini yerine getirme arzusu anlatılır. Burada asıl soru, mezmurun kurbanla itaat arasında nasıl bir ilişki kurduğudur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40’ta kurban hakkında söylenen sözün hemen yanında, Haşem’in isteğini yerine getirme arzusu anlatılır. Burada asıl soru, mezmurun kurbanla itaat arasında nasıl bir ilişki kurduğudur.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Tehilim 40’taki “Kurban istemedin” sözünden hayvan kurbanlarının geçici bir görev taşıdığı sonucunu çıkarırlar. Onlara göre Haşem bu sunuları bir hazırlık olarak emretti ve İsa’nın kusursuz kurbanıyla bu dönem sona erdi. Haşem’in asıl istediği tam itaatin ve günahlar için kalıcı bağışlanmanın, İsa’nın kendisini sunmasıyla gerçekleştiğini söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem’in emrettiği kurbanı sunmak da O’na itaatin bir parçasıdır. Ancak insan bir emri çiğneyip bunun yerine kurban getirerek söz dinlemiş sayılamaz. Tehilim 40’ta kurban ile itaat arasındaki ilişki böyle kurulur: Kulaklar Haşem’in sözünü işitmeye açılır ve insan O’nun isteğini yapmaya yönelir.

Tehilim 40:7–9’da “Kurban ve sunu istemedin; bana kulaklar açtın” denir. David ardından “Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir” der. İki cümlede aynı İbranice kök kullanılır: חָפַצְתָּ (hafatsta), “istedin” ve חָפָצְתִּי (hafatsti), “istedim” veya “hoşnut oldum”. David, kendisine verilen kulaklarla Haşem’in sözünü dinlemek ve O’nun istediğini yapmak ister.

Aynı kök, Şemuel Alef 15:22’de de yer alır. Şaul, Amalek hakkındaki emri tam yerine getirmemiş ve hayvanların en iyilerini bırakmıştır. Bunların Haşem’e sunulacağını söyleyince Şemuel ona şu soruyu yöneltir: Haşem kurbanlardan, kendi sözünün dinlenmesi kadar hoşnut olur mu? Cevabı açıktır: “Söz dinlemek kurbandan iyidir.” Şaul’un getirmek istediği sunu, yerine getirmediği emrin yerini tutmaz.

Menahem ben Saruk, Mahberet’te iki metin arasındaki bağı kurar. Tehilim 40’ta açılan kulakları Tanrı’nın sözlerini dinlemek ve uygulamakla ilişkilendirir. David’in “İşte geldim” sözünü de kitapta yazılı emirleri yerine getirme isteği olarak açıklar. Mahberet, zevah

Tehilim 51:18–21’de de David günahı için tövbe ederken kurbandan önce kırılmış bir yürekten söz eder. Siyon’un iyiliğini ve Yeruşalayim’in duvarlarının kurulmasını diler. Ardından Haşem’in doğru sunulmuş kurbanlardan hoşnut olacağını ve sunağa boğalar getirileceğini söyler. Tövbe ile kurban aynı duada yer alır.

Yeşaya 1:11–17’de Haşem, elleri kana bulanmış insanların kurbanlarını, tütsülerini ve bayram toplantılarını reddeder. Çok dua etseler de onları dinlemeyeceğini söyler. Ardından ne yapmaları gerektiğini açıklar: Kötülüğü bırakmalı, adaleti aramalı, yetimin ve dulun hakkını savunmalıdırlar. Aynı kitapta Haşem’e bağlanan ve Şabat’ı koruyan yabancıların sunularının kabul edileceği bildirilir. Tapınak da bütün halklar için dua evi olarak anılır. Yeşaya 56:6–7

Tiferet Şlomo, Tehilim 40 ve Yeşaya 1’i birlikte ele alır. Günah işlemeye devam edip sonradan kurban getirmeyi yeterli sayan kişiyi anlatır; kurbanın, insanın dönüşünün yerine geçemeyeceğini söyler. Tiferet Şlomo

Hoşea 6:4–7’de Haşem, İsrael ve Yehuda’nın bağlılığını çabucak dağılan sabah sisine benzetir. Onlardan sadık sevgi ve Tanrı bilgisi ister. Menorat HaMaor da bu sözleri, iyilik yapmanın değerini anlatırken kullanır. Menorat HaMaor

Mika 6:6–8’de insan Haşem’e ne sunması gerektiğini sorar. Bir buzağıdan binlerce koça, yağ ırmaklarına ve sonunda ilk doğan çocuğuna kadar uzanan bir dizi sayar. Peygamberin cevabı açıktır: Adil davranmak, iyiliği sevmek ve Tanrı’yla alçakgönüllülük içinde yürümek. Akedat Yitshak, bu sözleri çocuğun öldürülmesi yerine insanın Tanrı’ya bağlılığı ve doğru davranışıyla ilişkilendirir. Akedat Yitshak

Tanah gelecekte arınmış bir halkın ibadetini anlatırken de sunuları korur. Malaki 3:1–4’te Levi oğulları arındırılır ve doğru biçimde sunu getiren kişiler haline gelir; Yehuda ile Yeruşalayim’in sunusu geçmiş günlerde olduğu gibi Haşem’e hoş gelir. Yeremya 33:17–22’de David’in soyuna ilişkin vaatle birlikte, yakmalık sunu ve diğer kurbanları getiren Levi kohenlerinin, yani Tapınakta görevli din adamlarının sürekliliği de güvenceye alınır.

Yalkut Şimoni, Tapınak yıkıldıktan sonra Yeremya’nın sözleri üzerine sorulan bir soruyu aktarır. Cevapta, kohenlerin ve Levililerin kurban hükümlerini öğrenmesi, sunu getirmiş gibi değerlendirilmeleriyle ilişkilendirilir. Yalkut Şimoni, Yeremya, 321:5

Yehezkel 44:23–24, kohenlerin halka kutsalla sıradanı ve temizle kirliyi ayırmayı öğreteceğini söyler. Kohenler Haşem’in hükümlerine göre yargılayacak, bayramlarını ve Şabatlarını koruyacaktır. Yehezkel 45:15–25’te ise halk adına kefaret, yani arınma sağlamak için sunular getirilir. Tapınağın arındırılması için kanın nereye sürüleceği, bayramlarda hangi hayvanların sunulacağı anlatılır. Önder, kendisi ve halk için bir günah sunusu getirir.

Hristiyan açıklamalarından biri, gelecekte hayvan sunulacağını kabul eder; bunların İsa’nın ölümünü hatırlatacağını söyler. Başka bir açıklama, sunuları yalnız Tapınağın törensel arınmasıyla ilişkilendirir. Yehezkel ise hem İsrael adına arınmadan hem Tapınağın temizlenmesinden söz eder. Peygamberin tarif ettiği hizmette hayvanlar yeniden sunulur. Bu sunuların Tapınağın ve halkın arınmasındaki işlevi de belirtilir.

Yehezkel 43:10–12’de Tapınağın biçimi ve hükümleri halka gösterilecek, yazılacak ve uygulanacaktır. Sonraki bölümler, Şabat hizmetinden sunulacak hayvanlara kadar bu hükümleri açıklar.

Arvei Nahal, kurban sunulamadığı dönemde kurbanlarla ilgili Tora hükümlerini öğrenmeyi ve onları yerine getirme isteğini korumayı anlatır. Eser, Haşem’in sunuların fiilen getirilmesini de emrettiğini belirtir. Arvei Nahal

Tehilim 40’ın İbranicesinde “kulaklar”, Grekçe metin geleneğinde ve İbraniler 10:5’te ise “beden” yer alır. Mezmur, devamında kişinin Haşem’in isteğini yapma arzusunu ve Tora’ya bağlılığını anlatır. Aynı kişi birkaç ayet sonra “Suçlarım beni yakaladı” diyerek yardım ister. Hristiyan yorumunda bunlar başkalarından üstlenilen suçlar olarak açıklanır.

Haşem kurban emrettiğinde onu getirmek itaattir. Tehilim 40, insanın bu itaati yüreğinde de taşımasını anlatır: “Tanrım, isteğini yerine getirmekten hoşnutum; Tora’n içimdedir.” Tanah, hem bu bağlılığı hem de gelecekteki sunuları anlatır. Hayvan kurbanlarının yerini insan kurbanının aldığı iddiası, mezmurun söylediğiyle ve peygamberlerin verdiği hükümlerle uyuşmaz.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:7–13; Tehilim 51:18–21; Şemuel Alef 15:22 (bağlam: 15:20–23); Yeşaya 1:11–17; Yeşaya 56:6–7; Hoşea 6:4–7; Mika 6:6–8; Malaki 3:1–4; Yeremya 33:17–22; Yehezkel 43:10–12; Yehezkel 44:23–24; Yehezkel 45:15–25. Ayet numaraları Masoretik metne göredir; Tehilim 40:7–9 ile 51:18–21, birçok Hristiyan baskısında 40:6–8 ile 51:16–19’dur.

Bu iddianın sayfası

12. İddia: Ya Tora’nın her ayrıntısını kusursuz yerine getirmek ya da İsa’yı kabul etmek gerekir

Bir insan başkasının malını aldığında, verdiği zarar ile Haşem’e karşı işlediği günah birlikte ele alınır. Tora, kişiye hem zararı nasıl gidereceğini hem de bağışlanma için nasıl döneceğini öğretir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir insan başkasının malını aldığında, verdiği zarar ile Haşem’e karşı işlediği günah birlikte ele alınır. Tora, kişiye hem zararı nasıl gidereceğini hem de bağışlanma için nasıl döneceğini öğretir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar Tora’nın kutsal olduğunu kabul ederler. Bir emri çiğneyen kişinin yasanın bütünü karşısında suçlu duruma düştüğünü söylerler. Bunun sonucunda insanın ya bütün emirleri hayatı boyunca kusursuzca yerine getirmesi ya da kurtuluş için İsa’yı kabul etmesi gerektiğini ileri sürerler. Onlara göre tövbe eden kişi de ancak İsa onun yerine öldüğü için bağışlanır.

Tanah’ın Cevabı:

Bir zarar verildiğinde, önce yapılanın kabul edilmesi, ardından mümkün olan yerde zararın giderilmesi gerekir. Tora’nın öğrettiği dönüş böyle başlar. Bağışlanma hükümleri, yanlış yapıp doğru yaşama dönmek isteyenlere verilmiştir.

Günahın ciddiyeti ile bağışlanma kapısının açıklığı aynı Tora’da yer alır. Devarim 27:26’da Tora’nın sözlerini uygulamayan kişi lanetlenirken, Vayikra 5:5–13’te belirtilen günahlardan birini işleyen kişinin suçunu itiraf etmesi, gücüne uygun sunuyu getirmesi ve bağışlanması anlatılır. Aynı bölümde başkasının malını alıp yalan yere yemin eden kişinin, aldığı şeyi geri vermesi, üzerine değerinin beşte birini eklemesi ve emredilen sunuyu getirmesi istenir; ardından onun da bağışlanacağı söylenir (Vayikra 5:20–26; bazı çevirilerde 6:1–7). Suç için uyarı verilirken suçlunun nasıl döneceği de aynı Tora’da belirtilir. Laneti okuyup bağışlanma hükümlerini dışarıda bırakmak, Tora’nın bir bölümünü öteki bölümüne karşı kullanmaktır.

Yehezkel, bu dönüşün insanın hayatında neyi değiştirdiğini açıklar. Kötü kişi günahlarını bırakır, Haşem’in hükümlerine uyar, adalet ve doğrulukla davranır; önceki suçları artık ona karşı anılmaz ve yaşayacağı vaat edilir (Yehezkel 18:21–23). Geçmişte yapılanlar tarihten silinmez. Değişen, insanın tuttuğu yol ve Haşem’in geçmiş suçları hakkında verdiği hükümdür. Bu nedenle “bir kez günah işledin, artık Tora yoluyla dönemeyeceksin” sonucu peygamberin sözüne doğrudan aykırıdır. Bağışlanmayı ayrıca İsa’nın ölümüne bağlayan şart da bu vaade sonradan eklenmiştir. Yesod HaTeşuva’nın dördüncü bölümünde de aynı ayet, geçmişteki günahlarının büyüklüğü yüzünden dönüşünün artık yararsız olacağını düşünen insana cevap olarak aktarılır.

İnsanın yanılabileceği, Şelomo’nun duasında açıkça dile getirilir. Duadaki “Günah işlemeyen insan yoktur” sözünü, sürgüne düşenlerin suçlarını kabul edip bütün yürekleriyle dönmeleri ve bağışlanmaları için ettiği dua izler (Melahim Alef 8:46–50). Kohelet 7:20’de de yeryüzünde iyilik yapıp hiç günah işlemeyen doğru bir insanın bulunmadığı söylenir. Doğru insanın varlığı kabul edilirken onun hiç yanılmadığı varsayılmaz. Tehilim, Haşem’in insana bir babanın çocuklarına duyduğu merhametle yaklaştığını ve insanın topraktan yaratıldığını bildiğini anlatır. Aynı merhamet, O’nun antlaşmasını koruyan ve buyruklarını uygulayanlarla ilişkilendirilir (Tehilim 103:13–18). Haşem’in insanın kırılganlığını bilmesi, ona yeniden bağlılık gösterebileceği bir yol açar.

Kralın kusuru ile halkın gösterdiği güven ayrı ayrı değerlendirilir. Birinin kusuru yüzünden ötekinin güveni silinmez. Aviyam’ın yüreğinin Haşem’e tam bağlı olmadığı Melahim Alef 15:3’te kaydedilirken, onun dönemindeki Yehuda halkının Haşem’e güvendiği için savaşta üstün geldiği Divre HaYamim Bet 13:18’de yer alır. Böylece kralın yüreği hakkında verilen hükümle halkın o gün gösterdiği güven birbirinden ayrılır.

David’in günahı da gizlenmez; suçunu itiraf ettiğinde Natan ona Haşem’in günahını kaldırdığını söyler (Şemuel Bet 12:13). Tehilim 32:5’teki itiraf ve bağışlanma duası, 51:12’de temiz yürek ve doğru ruh isteğiyle, 51:19’da ise pişmanlıkla kırılmış yüreğin hor görülmeyeceği sözüyle derinleşir. İstenen değişim, kişinin içinden başlayıp davranışına uzanır. Menorat HaMaor’un tövbe açıklamasında Tehilim 32:5, günahı gizlemeyi bırakıp itiraf etmenin örneğidir. İtiraf, yapılanı doğru diye savunmaktan vazgeçmenin sözle ifadesidir.

Aynı dönüş, günahları yüzünden sürgüne düşmüş İsrael için de vaat edilmiştir. Halk Haşem’e dönecek, O’nun sesini dinleyecek ve ülkesine yeniden toplanacaktır. Dönüşün ardından yerine getirilecek emirler, Moşe’nin o gün verdiği ve Tora kitabında yazılı olan emirlerdir (Devarim 30:1–10). Bölümün devamında buyruğun insana yakın olduğu söylenir. Kişi onu yerine getirebilsin diye buyruk ağzında ve yüreğindedir (30:11–14). Sürgüne yol açan günahın ardından, halka yine Tora’nın emirlerini yerine getirme yolu açılmıştır. Yom Kippur, yani Kefaret Günü de günah işleyen halkın antlaşma içindeki arınma günüdür (Vayikra 16:29–31). Günahın ardından dönüş emredilmesiyle günahın ardından arınma vaat edilmesi aynı amaca hizmet eder.

Bir yol haritası yanlış dönülen yerden ana yola nasıl ulaşılacağını da gösterebilir. Tora’daki dönüş hükümleri böyle bir yol açar. İlk yanlışın ardından Tora’nın artık hiçbir çözüm sunmadığını söylemek, bu hükümleri haritadan silmek olur.

Bu yüzden bağışlanma arayan kişi Haşem’in öğrettiği yola döner. Başka ilahlara yönelten bir çağrı, gerçekleşen işaretlerle desteklense bile reddedilecektir; Haşem’e bağlı kalmak ve O’nun emirlerini korumak istenir (Devarim 13:2–6). İnsanın günah işlemiş olması bu ölçüyü kaldırmaz. “Suçları hesaba katsaydın, kim ayakta kalabilirdi?” sorusunun Tanah’taki cevabı “Bağışlama Sendedir” sözüdür (Tehilim 130:3–4). Haşem günahkara “Dönün, kötü yollarınızdan dönün; neden ölesiniz, İsrael Evi?” diye seslenir (Yehezkel 33:11). İsa’yı kabul etmeyi bağışlanmanın zorunlu şartı yapmak, Haşem’in açtığı bu dönüş yoluna Tanah’ta bulunmayan bir şart koymaktır.

Tanah, bütün hayatı boyunca hiç hata yapmamış olmayı bağışlanmanın şartı haline getirmez. Suçu kabul eden, zararı gideren ve yolunu değiştiren insana açık bir dönüş yolu verir. Kusursuzluk ile İsa’ya iman arasında kurulan ikilem bu yolu yok sayar.

Tanah kaynakları: Vayikra 5:5–13, 20–26 (son bölüm bazı çevirilerde 6:1–7); 16:29–31; Devarim 27:26, 30:1–14, 13:2–6; Yehezkel 18:21–23, 33:11; Melahim Alef 8:46–50, 15:3; Divre HaYamim Bet 13:18; Şemuel Bet 12:13; Kohelet 7:20; Tehilim 32:5, 51:12, 51:19, 103:13–18, 130:3–4. Tora ayetlerinin özgün metinleri: Vayikra 5:5–13; Devarim 30:1–10.

Açıklamalarda anılan eserler: Yesod HaTeşuva, 4. bölüm; Menorat HaMaor, Teşuva bölümü, Tehilim 32:5 açıklaması.

Bu iddianın sayfası

209. İddia: Mezmurlar 40’taki “kulaklarımı kazdın” köle kulağına gönderme yapar ve kusursuz insan korbanını gösterir

Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 40’ta dua eden kişi Tanrı’ya “Kulaklarımı kazdın” der. Şemot 21’de ise efendisinin yanında kalmayı seçen bir kölenin kulağı delinir. Her iki metinde de kulaktan söz edilir. Bunun nasıl bir davranışı anlattığını, kullanılan fiil ve sözün yer aldığı bölüm gösterir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, mezmurdaki “Kulaklarımı kazdın” sözünü Şemot’taki kulağı delinen köleye bağlarlar. Efendisine bağlı kalmayı seçen kölenin Maşiah’ın Tanrı’ya kusursuzca itaat edeceğini gösterdiğini söylerler. Onlara göre mezmur, İsa’nın insanların günahları için kendisini korban olarak sunacağını da bildirir.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 40 ile Şemot 21, kulaktan söz ederken iki ayrı İbranice fiil kullanır. Mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini işitip uygulamayla ilgili sözlerin hemen öncesinde gelir. Şemot’ta ise efendisinin yanında kalmayı seçen kölenin kulağı bir araçla delinir.

Geleneksel İbranice metnin, yani Masoretik metnin numaralandırmasıyla Tehilim 40:7’de, bazı Hristiyan çevirilerinde 40:6’da, אָזְנַיִם כָּרִיתָ לִּי, “Benim için kulaklar açtın” denir. Karita, כרה kökünden gelir ve kazmak veya oymak anlamıyla ilişkilidir.

Şemot 21:6’da וְרָצַע אֲדֹנָיו אֶת־אָזְנוֹ בַּמַּרְצֵעַ, “Efendisi onun kulağını bizle delecek” denir. Buradaki delme fiili רצע kökündendir. Biz, bu örnekte kulağa delik açmak için kullanılan sivri uçlu araçtır. Ortak “kulak” sözcüğü, iki sahnenin aynı işi anlattığını göstermez.

Tehilim 40:8–9’da konuşan kişi Tanrı’nın isteğini yapmaktan hoşnut olduğunu ve Tora’nın kendi içinde, yani düşüncesinde ve isteğinde yer ettiğini söyler: לַעֲשׂוֹת־רְצוֹנְךָ אֱלֹהַי חָפָצְתִּי וְתוֹרָתְךָ בְּתוֹךְ מֵעָי. Raşi ve Radak kulağın açılmasını Tanrı’nın sözünü işitme ve O’na itaatle ilişkilendirir. Yeşaya 50:5’te de kulağın açılması ve başkaldırmama birlikte anlatılır.

Aynı mezmurun 40:13 ayetinde konuşan kişi הִשִּׂיגוּנִי עֲוֹנֹתַי, “Günahlarım beni yakaladı” der ve bunların başındaki saçlardan çok olduğunu söyler. Tanrı’nın isteğini yapmayı istemesiyle kendi günahlarını kabul etmesi aynı duada yer alır. Mezmurun tamamından hayatı boyunca hiç günah işlememiş bir insanın konuştuğu sonucu çıkarılamaz.

Şemuel Alef 15:22, Tanrı’nın sesini dinlemenin korbandan daha iyi olduğunu söyler. Bu, Tora’nın emrettiği bütün korbanları geçersiz kılan bir hüküm değildir. Ayet, bir korban sunmanın Tanrı’nın buyruğunu dinlemenin yerini tutmayacağını vurgular. Korbanlar yerine ileride bir insanın öldürülmesini emretmez.

İbraniler 10:5, eski Yunanca çevirideki σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι, “Bana bir beden hazırladın” ifadesini kullanır. Masoretik İbranicede ise “benim için kulaklar açtın” yazılıdır. İbraniler, beden ve korban hakkındaki yorumunu bu Yunanca söz üzerine kurar. İbranice mezmurda kulakların açılması, Tanrı’nın isteğini dinlemek ve uygulamakla ilgilidir. Üstelik konuşan kişi kendi günahlarını açıkça kabul eder. Bu mezmur, İsa’nın günahsız bir insan olarak korban sunulacağını haber vermez.

Tanah kaynakları: Tehilim 40:7–13; Şemot 21:6; Yeşaya 50:5; Şemuel Alef 15:22; Tehilim 51:18–19. Yorumlar: Raşi ve Radak, Tehilim 40:7. Karşılaştırılan Hristiyan kaynakları: İbraniler 10:5–10.

Bu iddianın sayfası