Author: Gökhan Duran
-
Kölelik İftirası’na Yanıt: Tora’nın Devrimci Özgürlük Yasaları
“Antik dünyanın köleci düzeninde Tora, zincirleri kıran ilk yasaları ilan etmiştir!” 1. Giriş ve Temel Kavramlar Tora’da kölelik konusu modern okuyucu için genellikle en ... -
Tzaraat: Kişi, Giysi ve Evde Görülen “Leke”nin Çok Katmanlı Anlamı
1- Tzaraat’ın Tanımı ve Sebepleri Tora, Vayikra 13–14’te tzaraat’ı ayrıntılı biçimde tarif eder. Deride, giyside ve evde görülebilecek yeşil ya da kırmızı lekeler, kohen tarafından ... -
Put Yapma Yasağı ve Keruvim
Sinay Dağı’ndaki Yasak İsrael halkı çölde yolculuk ederken, Sinay Dağı’nın eteklerinde toplanır. Gök gürültüsü, şimşekler, kalın bulut ve boru sesleri eşliğinde Tanrı’nın sesi duyulur. İşte bu ... -
Tsipora’nın Sünneti, Kanlı Güveyin Sırrı ve Antlaşmanın Mutlak Bağlayıcılığı
Makalenin sonunda özet video bulunmaktadır. Literal Düzlem / Düz Anlam Şemot/Çıkış 4:24–26’daki bu üç ayet, Moşe’nin Mısır’a dönüş yolculuğu sırasında Tanrı’nın ani bir müdahalesini ... -
Azazel Keçisi Ritüeli
Tora, Sinay’da Tanrı tarafından doğrudan vahyedilmiş, ezeli ve değişmez ilahi hikmetin insanlığa aktarıldığı ilkeler, yasalar ve uygulamalar bütünüdür (Şabat 88a; Avot 1:1). Yahudilik, Tora’nın ... -
Korah’ın İsyanı, Tarihi Bir Olayı mı Anlatıyor?
Makalenin sonunda özet video bulunmaktadır. Tarihin belirli bir döneminde yaşanmış bir olay bizi bugün neden ilgilendirsin? Dışarıdan yüzeysel olarak bakıldığında bir otorite mücadelesi olarak ... -
Moşe Rabbenu, Midyan ve Tora’nın Zamanüstü Mesajı: Katliam mı, Manevi Temizlik mi?
Arka planı Bamidbar 25:1–9’da anlatılan Bamidbar 31:14–18’deki Midyan savaşı, modern okuyucuda “esir katliamı” ve “kadın ganimeti” izlenimi doğurabilir. Oysa Tora’nın bu pasajının amacı, yaşananları ... -
Ay ve Kadın
Kadın ve Ay arasında kurulan sembolik ilişki, hem Yahudi geleneğinde hem de evrensel kültürlerde derin anlamlar taşır. Ay, kendi ışığını üretmez; aldığı ışığı yansıtır. ... -
Ba’al Teşuva mı Daha Yücedir, Yoksa Tsadik mi?
Giriş: İki Yolun Karşılaştırması Yahudi geleneğinde en derin sorulardan biri şudur: Günah işlememiş, saf bir tsadik mi daha yücedir, yoksa günah işleyip dönüş yoluna ... -
Esav’a Neden Edom Denir?
1. Literal / Metinsel Düzlem Bereşit 25:30’da Esav’ın “Edom” adıyla anılması açıkça verilir: “Esav dedi ki: Lütfen şu kırmızı şeyden bana biraz ver… Bu ... -
Yaakov ve Esav
Yaakov ve Esav: Tohu ile Tikun Arasında İnsanlığın İkili Yapısı Giriş: İkizlerin Hikâyesi Bereşit kitabında anlatıldığı üzere Rivka’nın rahminde çifte bir hareketlilik başlar: “Çocuklar ... -
Yahudiliğin Kuramsal Bilgi Devrimi
Makalenin sonunda özet video bulunmaktadır. Her inanç sistemi, hakikati kavrama ve aktarma iddiası taşır. Ancak bu iddialar aynı derecede güvenilir, aynı derecede sınanabilir değildir. ... -
Kime Uyarı Yapılır, Kime Yapılmaz?
Tokhaha, yani “sevgi temelli öğüt, uyarma” mitsvası, Tora’nın en hassas emirlerinden biridir. Vayikra 19:17’de “Komşunu mutlaka uyaracaksın, ama onun üzerine günah yüklenmeyeceksin” buyruğu, hem ... -
İsimlerin Değişmesi – Kader ve Bilinç Eşiği
Giriş Tora’da geçen isim değişimleri, yalnızca bireysel bir kişinin hayat hikâyesindeki küçük bir düzeltme veya kültürel bir tercih değildir. Aksine, bunlar hem kozmik düzenin hem ... -
İlk Doğanların Kurtuluşu (Pidyon HaBen) ve Akeda (Yitshak’ın Bağlanışı)
1. Giriş Yahudi geleneğinde “ilk doğan” (behor) figürü, yalnızca biyolojik bir doğum sırasını ifade etmez; aynı zamanda Tanrı ile insan arasındaki ilişkinin en temel ... -
Avraam ve Yitshak Anlatılarındaki Tekrarların Anlamı
Bereşit kitabında Avraam ve Yitshak’ın hayat öykülerinde göze çarpan dikkat çekici benzerlikler vardır: kıtlık nedeniyle göç, eşlerini kızkardeş olarak tanıtmaları, kuyu anlaşmazlıkları, Avimelek ile ... -
Akudim – Nekudim – Berudim
Giriş Ari (Rav Yitzhak Luria), Etz Hayim’de yaratılışın seyrini yalnızca Tanrı’nın dünyayı var etme sürecinin betimlemesi olarak değil, evrenin yapısına işlenmiş evrensel bir yasa ... -
Melekler: Sonsuz ile Sonlu Arasında Köprü mü, Yoksa İlahi Tercih mi?
1. Giriş: Melekler Hakkında Temel Sorular Melekler, yalnızca dini hikâyelerin figürleri değil; yaratılışın düzenli işlemesini sağlayan varlık katmanları olarak görülür. Şu sorular, bu konunun özünü ... -
Kabala uydurma mı, kabala icat mı edildi?
Soru: Tora’da sırların, saklı öğretinin olduğunu nereden biliyoruz? Yahudi ulusunun en önemli ilkesi, Tora’nın doğru yorumuyla birlikte Moşe tarafından Sinay’da alındığı, Moşe’nin Yeoşua’ya, Yeoşua’nın ... -
-
Yapay Zeka, Küresel Bilinç ve Etik Dönemi
Zohar’ın 6. Binyıl Vizyonunun Ontolojik, Epistemolojik ve Sosyolojik Analizi Özet video makalenin sonunda bulunmaktadır. Zohar’ın Kehaneti ve Yorum Çerçevesi Zohar (Bereşit 117a), İbrani takviminin ... -
Veganlık ve Yahudilik
Yahudilik, aileler ve iyilik etrafında şekillenen kalıcı bir topluluk oluşturarak, acıyı azaltmayı ve birçok alanda iyilik yapmayı amaçlar. Pek çok kişi, bunun farkına vardığı ... -
Sanhedrin 98, “Rabbi evinin cüzzamlısı”
Hristiyan misyonerlerin kendi teolojilerini Yahudiliğin eski kaynaklarında bulabileceğimizi göstermek amacıyla her türlü yola başvurmalarının bir örneği de Talmud’daki Sanhedrin 98 bölümüdür. Bu bölümde rabbiler Maşiah’ın ismi ...
