Misyoner İddiaları Arşivi

70 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

217. İddia: Eliyahu’nun iki hizmet dönemi İsa’nın iki gelişini önceden haber verir

Melahim kitabı, peygamber Eliyahu’nun İsrael’de putperestliğe karşı çıktığını ve daha sonra göğe alındığını anlatır. Malaki ise Tanrı’nın onu gelecekte tekrar göndereceğini söyler. Gelecekte kimin gönderileceği ve hangi işi yapacağı Malaki’de açıkça belirtilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Melahim kitabı, peygamber Eliyahu’nun İsrael’de putperestliğe karşı çıktığını ve daha sonra göğe alındığını anlatır. Malaki ise Tanrı’nın onu gelecekte tekrar göndereceğini söyler. Gelecekte kimin gönderileceği ve hangi işi yapacağı Malaki’de açıkça belirtilir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Eliyahu’nun ilk döneminde İsrael’in günahlarını kınamasını, zulüm görmesini ve göğe alınmasını bir arada değerlendirirler. Eliyahu gelecekte gönderildiğinde İsrael’in onu kabul edeceğini söylerler. Onlara göre bu sıra İsa’nın önce reddedileceğini ve ikinci gelişinde kabul edileceğini gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Tanah, Eliyahu’nun gelecekte yeniden gönderileceğini gerçekten söyler. Malaki’nin sözünde peygamberin adı ve görevi verilir. Bu yüzden hangi kişinin geleceği, iki yaşam öyküsü arasında benzerlik kurularak belirlenmez.

II Melahim 2:11, Eliyahu’nun kasırga içinde göğe alındığını anlatır. Malaki 3:23’te Tanrı onun adını açıkça vererek şöyle der: “İşte, Tanrı’nın büyük ve korkunç günü gelmeden önce size navi Eliyahu’yu gönderiyorum.” Buradaki navi, peygamber demektir. Hristiyan çevirilerinde bu ayet Malaki 4:5 olarak numaralanır.

Bir sonraki ayet Eliyahu’nun görevini söyler. Babaların yüreğini çocuklara, çocukların yüreğini babalara döndürecektir. Bu söz aile içinde yeniden yakınlık kurulmasını anlatır. Bundan hemen önce ise “Kulum Moşe’nin Tora’sını hatırlayın” emri bulunur ve Sinay’da verilen hükümler anılır (Malaki 3:22–24). Geleceğe ilişkin bu sözler, halkı Tora’dan uzaklaştıran bir görev tarif etmez.

Eliyahu’nun ilk döneminde ona karşı çıkanlar da sözüne kulak verenler de vardır. İzevel onu öldürmekle tehdit eder ve Eliyahu halkın antlaşmayı terk etmesinden yakınır.

Fakat Karmel’de ateş düştüğünde halk yüzüstü yere kapanıp “Tanrı, O Tanrı’dır” diye karşılık verir. Tanrı ayrıca Baal’a diz çökmemiş yedi bin kişinin kaldığını söyler (I Melahim 18:17–40; 19:1–18). Antlaşmayı terk edenlerin yanında, Eliyahu’nun çağrısına cevap verenler ve baştan beri Baal’a boyun eğmeyenler de vardır.

Mişna Eduyot 8:7, Eliyahu’nun dünyada barış sağlama görevini öne çıkarır. Eruvin 43b ile Rambam’ın Mişne Tora, Melahim 12:2’deki açıklaması da Eliyahu’nun gelecek rolünü Maşiah’ın rolünden ayrı ele alır. Bu rabbinik açıklamalar Eliyahu’nun gelecekteki görevini ele alır. Malaki’de adı verilen peygamberin yerine başka bir kişiyi koymaz.

Pesah, İsrael’in Mısır’dan çıkışının anıldığı bayramdır. Bayramın gecesinde yapılan Seder yemeğinde çıkış öyküsü belirli bir düzen içinde anlatılır; Eliyahu’ya ilişkin beklenti de bu geleneğin parçasıdır. Beklenen kişi, Malaki’nin adını verdiği Eliyahu’dur. Bu gelenekten İsa’nın ikinci gelişinin kabul edildiği sonucu çıkarılamaz.

Maşiah’a ilişkin ayetler ise David soyundan kralın adaletini, İsrael’in toplanmasını, halkın birliğini ve Tanrı bilgisinin yayılmasını anlatır (Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28). Malaki, Eliyahu’yu David soyundan gelen bu kral olarak adlandırmaz. Eliyahu’nun görevi ile kralın görevi ayrı ayrı açıklanır.

Tanah, Eliyahu’nun yeniden gönderileceğini adıyla ve göreviyle bildirir. Malaki’nin söylediği, Eliyahu’nun Tanrı’nın büyük gününden önce gönderileceğidir. İsa’nın önce ölüp sonra dirileceği ve yüzyıllar sonra dönüp görevini tamamlayacağı bu ayetlerden çıkarılamaz.

Kaynaklar: II Melahim 2:11; Malaki 3:22–24; I Melahim 18:17–40, 19:1–18; Mişna Eduyot 8:7; Eruvin 43b; Rambam, Mişne Tora, Melahim 12:2; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

232. İddia: Şilo ve Yehuda’nın asası, İsa’da gerçekleşecek kalıcı krallığı bildirir

Bereşit 49’da Yaakov, Yehuda’nın yönetim gücünü bir asayla anlatır. Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Yehuda’nın bağımsız krallığının ne zaman sona erdiği ve bu ayetteki asanın neyi anlattığı iki ayrı sorudur.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bereşit 49’da Yaakov, Yehuda’nın yönetim gücünü bir asayla anlatır. Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Yehuda’nın bağımsız krallığının ne zaman sona erdiği ve bu ayetteki asanın neyi anlattığı iki ayrı sorudur.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, asayı hiç kesilmeden süren bir krallık olarak değil, Yehuda’ya ait yönetim hakkı olarak okurlar. Yehezkel 21’deki tahtın devrilmesiyle hakkın sahibine verilmesi arasındaki süreyi, krallığın geçici olarak ortadan kalkmasıyla açıklarlar. Şilo’nun Maşiah olduğunu ve krallık vaadinin İsa’da gerçekleşeceğini ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Şilo’nun Maşiah ile ilişkilendirilmesi eski Yahudi yorumlarında da bulunur. Fakat Şilo’nun Maşiah olarak yorumlanması, onun İsa olduğunun veya ayetin İsa’nın geliş tarihini verdiğinin kanıtı değildir.

Bereşit 49:10’da şöyle denir: לֹא־יָסוּר שֵׁבֶט מִיהוּדָה וּמְחֹקֵק מִבֵּין רַגְלָיו עַד כִּי־יָבֹא שִׁילֹה וְלוֹ יִקְּהַת עַמִּים. Ayet, asanın Yehuda’dan ayrılmamasından, Şilo’nun gelişinden ve halkların ona bağlılığından söz eder. Tora’nın Aramice çevirilerinden Onkelos bunu Maşiah’ın gelişi ve krallığın ona ait olmasıyla ilişkilendirir. Şilo ifadesi hakkında başka dilsel açıklamalar da vardır.

Yehuda’nın son kralı Birinci Tapınak döneminin sonunda tahttan indirildi. Asa o anda Yehuda’dan ayrılmış olsaydı, bu okumaya göre Şilo’nun İsa’dan yüzyıllar önce gelmesi gerekirdi.

Bu itiraza karşı, asanın, Yehuda’nın başında her zaman bağımsız bir kral bulunacağı anlamına gelemeyeceği, Yehuda’ya ait krallık ilkesinin gelecekte Maşiah’ta gerçekleşeceği savunulur. Buna göre son kralın devrilişi, İsa’nın ne zamana kadar gelmiş olması gerektiğini belirleyen bir tarih sayılmaz.

II Melahim 25, Babil’in Yehuda krallığını yıkışını ve sürgünü anlatır. “Asa” kesintisiz bağımsız krallık demekse bu siyasi kesinti İsa’dan çok önce yaşanmıştır. Asa, daha geniş bir yönetim hakkı veya otorite çizgisi anlamında yorumlanırsa, bağımsız krallığın kesildiği tarihten otomatik olarak bir Maşiah son tarihi çıkarılamaz.

Sanhedrin 5a, asayı Babil’deki sürgün önderleriyle, ayetteki diğer yönetim ifadesini İsrael ülkesindeki önderlerle ilişkilendirir. Raşi de bu yorumdan yararlanır. Bu rabbinik açıklama, Yehuda’yla ilişkili otoritenin ülke bağımsız bir krallık olmadan da sürebildiğini gösterir. Bu yorum İsa’yı ayetteki kişi olarak tanımlamaz.

Hristiyan yorumun kullandığı Yehezkel 21:30–32’de, Hristiyan numaralandırmasında 21:25–27, yönetimin devrilmesinden ve hakkın sahibi gelince ona verilmesinden söz edilir. Bu bölüm, bir dönem fiili krallığın bulunmaması ile gelecekte hükümdarlığın vaat edilmesini birlikte anlatır. Yehezkel, İsa’yı o hak sahibi olarak adlandırmaz.

Bereşit 49:10’daki İbranice ad sözcüğü “kadar” demektir. Bu sözcük her bağlamda, belirtilen noktadan sonra önceki durumun tersine döneceği anlamına gelmez. Bereşit 28:15’te Tanrı Yaakov’a vaadini yerine getirinceye kadar onu bırakmayacağını söyler. Bu sözden Tanrı’nın, vaadi yerine getirdikten sonra Yaakov’u terk edeceği sonucu çıkmaz. Dolayısıyla 49:10 yalnız bu sözcükten hareketle basit bir son tarih hesabına dönüştürülemez.

Ayetin sonundaki halkların bağlılığı da önemlidir. Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28, David soyundan yönetimle birlikte adaleti, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. İsa’nın yaşamı sırasında David krallığı kurulmamış ve bu vaat edilen sonuçlar gerçekleşmemiştir. Bunları daha sonraki bir ikinci gelişe bağlamak, Bereşit 49:10’un verdiği bir takvim değildir.

Bereşit krallık vaadini Yehuda’ya bağlar. İsa’nın o kral olduğunu göstermek için, aynı krallıkla ilgili olarak peygamberlerin bildirdiği olayların onun zamanında gerçekleştiğini göstermek gerekir. Şilo’ya Maşiah anlamı vermek, onun İsa olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Kaynaklar: Bereşit 49:8–12, 28:15; Targum Onkelos ve Raşi, Bereşit 49:10; Sanhedrin 5a; II Melahim 25; Yehezkel 21:30–32; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

233. İddia: Pavlus’un görümü dışında da İsa’nın Maşiah olduğuna dair metinsel kanıt vardır

Elçilerin İşleri, Pavlus’un Şam yolunda olağan dışı bir görüntü yaşadığını anlatır. Aynı kitap Pavlus ve Apollos’un bazı insanlara kutsal metinleri açıklayıp onları ikna ettiğinden de söz eder. Bir insanı neyin ikna ettiği ve öne sürdüğü yorumun metne uyup uymadığı ayrı sorulardır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Elçilerin İşleri, Pavlus’un Şam yolunda olağan dışı bir görüntü yaşadığını anlatır. Aynı kitap Pavlus ve Apollos’un bazı insanlara kutsal metinleri açıklayıp onları ikna ettiğinden de söz eder. Bir insanı neyin ikna ettiği ve öne sürdüğü yorumun metne uyup uymadığı ayrı sorulardır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, bir kişinin İsa’ya inanmak için Pavlus’la aynı deneyimi yaşamasının gerekmediğini söylerler. Elçilerin İşleri’nde kimi Yahudilerin Pavlus ve Apollos’un metinler üzerinden yaptığı açıklamalara inandığını belirtirler. Onlara göre bu olaylar, İsa’nın Maşiah olduğunu göstermek için görüm dışında da metinsel kanıt bulunduğunu gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Pavlus’un yaşadığı söylenen deneyimden, İsa’ya inanan herkesin aynı deneyimi yaşaması gerektiği sonucu çıkmaz. Elçilerin İşleri gerçekten bazı kişilerin metinler üzerine yapılan konuşmalarla ikna olduğunu anlatır. Bir yoruma inanan kişilerin bulunması, yorumun Tanah’ın ne söylediğini doğru yansıttığını kendi başına göstermez.

Elçilerin İşleri 17:1–4, Pavlus’un sinagogda Kutsal Yazılar üzerinden tartıştığını ve bazı dinleyicilerin inandığını söyler. 18:24–28’de Apollos’un da İsa’nın Maşiah olduğunu metinlere dayanarak savunduğu anlatılır.

Pavlus’un mektupları, Hristiyan inancının erken dönemde nasıl aktarıldığına tanıklık eder. Örneğin Birinci Korintliler 15:3–8, Pavlus’un devraldığını söylediği diriliş anlatısını bildirir. Tanah’ın verdiği kimlik ölçütü başka bir veridir. Yehezkel, İsrael’in kendi toprağında tek bir halk olarak toplanmasını ve David soyundan tek bir kralın yönetimini vaat eder. Erken bir inanç aktarımının tarihlenmesi, peygamberin tarif ettiği bu olayların yaşandığını göstermez. (Yehezkel 37:21–28).

Bunlar Hristiyan kitabının kendi anlatısı içindeki bilgilerdir. Bir konuşmacının başarılı olduğunun söylenmesi, kullandığı her ayetin doğru yorumlandığını ayrıca göstermez. Bir ayetin anlamı, dinleyicilerin sayısıyla veya konuşmacının başarısıyla belirlenmez.

Pavlus’un özel deneyimi Elçilerin İşleri 9, 22 ve 26’da anlatılır. Bir kişinin böyle bir olay yaşadığını bildirmesi, neden inandığını açıklayabilir. Fakat deneyimden çıkarılan öğretinin doğruluğu, deneyimin kendisiyle kanıtlanmaz.

Devarim 13:2–6, başka ilahlara çağıran kişinin duyurduğu işaret veya olağanüstü olay gerçekleştiğinde de o kişinin çağrısına uyulmamasını emreder. Devarim 18:20–22 de Tanrı adına konuştuğunu söyleyen kişinin sözlerinin sınanmasını ister. Olağanüstü bir iddia, Tanrı’nın daha önce verdiği ölçülerin yerine geçmez.

Şemot 19:9’da Tanrı, halkın O’nun Moşe ile konuşmasını işiteceğini söyler. Devarim 4:10–14 ve 33–35, İsrael’e Sinay’daki ortak tanıklığını ve aldığı buyrukları hatırlatır. Rambam da Mişne Tora, Tora’nın Temelleri 8:1–2’de Moşe’ye duyulan güveni Sinay’daki tanıklıkla açıklar. Tek bir kişinin sonradan anlattığı deneyim, Sinay’da halkın birlikte tanık olduğu antlaşmanın yerine geçmez.

Bu Hristiyan yorumunda Pavlus’un önceki bağlılığının çok güçlü olduğu ve bu yüzden onu sarsmak için olağanüstü bir olay gerektiği ileri sürülür. Bu, onun düşüncesinin neden değiştiğine dair bir açıklamadır. Bu açıklama, Pavlus’un neden fikir değiştirmiş olabileceğiyle ilgilidir. Onun inanmaya başladığı şeyin doğru olduğunu göstermez.

Maşiah’a ilişkin vaatler Şemuel Bet 7:12–16, Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28’de David soyundan yönetim, adalet, İsrael’in toplanması ve güvenlik gibi sonuçlarla anlatılır. Pavlus’un deneyimi ve bir konuşmaya inananların sayısı, bu vaatlerin gerçekleştiğini göstermez.

Özel görüm yaşamadan da bir inanca katılmak mümkündür. İsa’nın Maşiah olduğu iddiası, Tanah’ın ne söylediğine ve vaat edilen olayların gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılarak sınanır. Elçilerin İşleri, kullanılan yorumların Tanah’ta doğrulandığını sırf bazı dinleyiciler ikna oldu diye göstermez.

Kaynaklar: Devarim 13:2–6, 18:20–22 ve 4:2, 10–14, 33–35; Şemot 19:9; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28; Rambam, Mişne Tora, Tora’nın Temelleri 8:1–2. Karşılaştırılan Hristiyan metni: Elçilerin İşleri 9, 17:1–4, 18:24–28, 22 ve 26.

Bu iddianın sayfası

241. İddia: Zekeriya 12:10 hakkındaki rabbinik yorumlar İsa’nın Maşiah olduğunu kanıtlar

Zekeriya 12, Yeruşalayim’e karşı toplanan ulusları ve bunun ardından tutulan yası anlatır. Yasla ilgili ayette önce “Bana” denir, sonra “onun için” yas tutulacağından söz edilir. Yahudi yorumcular bu ifadelerin kime işaret ettiğini farklı biçimlerde açıklarlar.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Zekeriya 12, Yeruşalayim’e karşı toplanan ulusları ve bunun ardından tutulan yası anlatır. Yasla ilgili ayette önce “Bana” denir, sonra “onun için” yas tutulacağından söz edilir. Yahudi yorumcular bu ifadelerin kime işaret ettiğini farklı biçimlerde açıklarlar.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Raşi, Radak ve İbn Ezra’nın delinen kişiyi Maşiah’la ilişkilendirdiğini söylerler. Talmud’da da Maşiah’la ilgili bir yorumun yer almasını bu okumanın desteği sayarlar. Buradan hem ayetin hem de anılan Yahudi kaynaklarının İsa’nın Maşiah olduğunu gösterdiği sonucunu çıkarırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Zekeriya 12:10’un Maşiah ile ilişkilendirildiği bir rabbinik yorum gerçekten vardır. Talmud’un Sukka 52a bölümü, ayetteki yasın açıklamalarından birinde öldürülen Maşiah ben Yosef’ten, yani Yosef’le ilişkilendirilen Maşiah’tan söz eder. İbn Ezra da bu yorumu kullanır. Fakat bir ayetin Maşiah ben Yosef ile ilişkilendirilmesi, o kişinin Nasıralı İsa olduğunun gösterildiği anlamına gelmez.

Zekeriya 12, Yeruşalayim’e karşı toplanan ulusları, Yehuda’nın savunulmasını ve ardından gelen büyük yası anlatır. 12:10’da וְהִבִּיטוּ אֵלַי אֵת אֲשֶׁר־דָּקָרוּ וְסָפְדוּ עָלָיו sözleri yer alır.

Cümlede elai, “Bana”, ardından alav, “onun için” denir. “Bana” konuşanı, “onun için” ise hakkında konuşulan kişiyi gösterir. Bu yüzden kime bakıldığı ve kimin için ağlandığı ayrı ayrı açıklanmalıdır. Bu geçiş tek başına “Tanrı insan bedeninde delindi” hükmünü vermez.

Raşi’nin açıklamasında, ulusların öldürdüğü İsraelliler için yas tutulması yer alır. Ardından bilgelerin Sukka’da ayeti öldürülen Maşiah ben Yosef hakkında yorumladığını ayrıca belirtir. Raşi’nin kendi açıklaması İsrael’den öldürülenler üzerinedir. Maşiah ben Yosef açıklamasını ise bilgelerden aktarır.

Zekeriya 12:11, Yeruşalayim’deki büyük yası Megiddo ovasındaki Hadad Rimon yasına benzetir. Krallar kitabında Yoşiya, Megiddo’da Firavun Neho ile karşılaşır ve orada öldürülür. Divre HaYamim’de de Yehuda ile Yeruşalayim’in Yoşiya için yas tuttuğu anlatılır. Peygamberin ölçü aldığı olay, ulusun savaşta kaybettiği önder için tuttuğu gerçek yastır. Sukka’daki Maşiah ben Yosef okuması da gelecekteki savaştan söz eden bu bağlamda yer alır. (Divre HaYamim Bet 35:20–25).

Radak önce savaşta İsrael’den öldürülen kişiyle ilgili yas üzerinde durur. Sonra bilgelerin Maşiah ben Yosef yorumunu aktarır ve bu açıklamanın ayette neden daha açık ifade edilmediğini sorar. İbn Ezra ise Maşiah ben Yosef’in savaşta öldürülmesi yorumunu daha doğrudan kullanır. Bu nedenle üç yorumcuya da tek ve aynı açıklamayı yüklemek doğru değildir.

Sukka 52a’da yasın nedeni hakkında iki görüş bulunur: חַד אָמַר עַל מָשִׁיחַ בֶּן יוֹסֵף שֶׁנֶּהֱרַג וְחַד אָמַר עַל יֵצֶר הָרַע שֶׁנֶּהֱרַג. Bir görüş öldürülen Maşiah ben Yosef’i, diğeri insanı kötülüğe iten eğilimin yok edilmesini anlatır. Bu, ayetin rabbinik yorumundaki iki açıklamadır.

Maşiah ben Yosef ile Maşiah ben David, bu rabbinik gelenekte ayrı figürler olarak ele alınır. İbn Ezra’nın savaşta öldürülen Maşiah ben Yosef’ten söz etmesi, birinci yüzyılda çarmıha gerilen İsa’yı adlandırdığı anlamına gelmez. Bu iki kişinin aynı olduğu iddiası ayrıca kanıt gerektirir.

Yuhanna 19:37, Zekeriya’daki sözleri İsa’nın ölümüne uygular. Yuhanna’nın yazdığı anlatı, Zekeriya’nın sözlerini başka bir olay için kullanır. Zekeriya’nın İbranice metni veya anılan rabbinik kaynaklar, Nasıralı İsa adını vermez.

Tanah’ta David soyundan kralın adaleti, İsrael’in toplanması ve halkın güvenliği Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28’de anlatılır. Bir kişinin öldürülmesi bu sonuçların gerçekleştiğini tek başına göstermez.

Zekeriya 12:10’un Maşiah ben Yosef’e bağlandığı gerçek bir yorum vardır. Yorumun sözünü ettiği kişi Maşiah ben Yosef’tir. Zekeriya’nın sözleri ve bu açıklamalar, o kişinin İsa olduğunu veya Tanrı’nın insan bedeninde delindiğini göstermez.

Kaynaklar: Zekeriya 12:2–13:1; Raşi, Radak ve İbn Ezra, Zekeriya 12:10; Sukka 52a; Yeşaya 11; Yeremya 23; Yehezkel 37. Karşılaştırılan Hristiyan metni: Yuhanna 19:37.

Bu iddianın sayfası

242. İddia: Rabbinik “iki Maşiah” öğretisi tek Maşiah’ın iki gelişini kanıtlar

Rabbinik metinlerde iki kişi, Maşiah ben Yosef ve Maşiah ben David, ayrı adlarla anılır. Bunlardan birinin öldürülmesi üzerine yas tutulduğu, diğerinin ise bu ölümü gördüğünde Tanrı’dan yaşam istediği anlatılır. Bu sahne, her birinin öykü içinde nasıl bir rolü olduğunu gösterir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Rabbinik metinlerde iki kişi, Maşiah ben Yosef ve Maşiah ben David, ayrı adlarla anılır. Bunlardan birinin öldürülmesi üzerine yas tutulduğu, diğerinin ise bu ölümü gördüğünde Tanrı’dan yaşam istediği anlatılır. Bu sahne, her birinin öykü içinde nasıl bir rolü olduğunu gösterir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Talmud’un ve erken Yahudi kaynaklarının acı çekip ölen bir Maşiah ile hüküm süren başka bir Maşiah’tan söz etmesini, bütün peygamberliklerin tek gelişe sığdırılamadığının kabulü olarak okurlar. Onlara göre bu iki rol, aynı Maşiah’ın önce acı çekip ölmesi, sonra hükümdar olarak ikinci kez gelmesiyle açıklanır.

Tanah’ın Cevabı:

Rabbinik gelenekte Maşiah ben Yosef ve Maşiah ben David adlı iki figür gerçekten vardır. Fakat iki ayrı figürden söz etmek, aynı kişinin iki kez geleceğini söylemek değildir. Sukka’daki anlatı, her birinin ne yaptığını ve birinin ötekinin ölümüne nasıl karşılık verdiğini gösterir.

Sukka 52a, Zekeriya 12’deki yasın nedeni üzerine iki görüş aktarır. Bir görüşe göre yas, מָשִׁיחַ בֶּן יוֹסֵף שֶׁנֶּהֱרַג, “öldürülen Maşiah ben Yosef” içindir. Diğer görüşe göre yas, insanı kötülüğe iten eğilimin yok edilmesiyle ilgilidir. Gemara, yani Talmud’daki tartışma, aynı ayet için bu iki yorumu aktarır.

Zekeriya 12:11, Yeruşalayim’de tutulacak yası Megiddo ovasındaki Hadad Rimon yasına benzetir. Bu benzetme, ulusal yası bir savaşta kaybedilen önder için tutulan yasla ilişkilendiren Yahudi okumasını açıklar. Sukka 52a’nın bir görüşünde Maşiah ben Yosef öldürülen kişidir. Maşiah ben David ise bu ölümü gördükten sonra Haşem’den kendisi için hayat diler. Bu olayda birinin ölümü, diğerinin dileğini doğurur. (Zekeriya 12:10–14).

Aynı tartışmada Maşiah ben David de yer alır. Onun yaptığı şey, öteki Maşiah’ın başına gelenlerden ayrıdır. Maşiah ben Yosef’in öldürüldüğünü görünce kendisi için Tanrı’dan yaşam ister. Bu sahnede biri diğerini görür ve onun ölümünden sonra konuşur. Metin bu iki adı, ölüp daha sonra başka bir adla dönen tek kişinin iki dönemi olarak açıklamaz.

“Maşiah ben Yosef” adı Tanah’ta açık bir peygamberlik unvanı olarak geçmez. İki figüre ilişkin anlatım, rabbinik yorum ve gelecekle ilgili gelenekler içinde gelişmiştir. Rabbinik bir kaynakta iki kişiden söz edilmesi, Tanah’ın Nasıralı İsa’nın iki kez geleceğini bildirdiğini göstermez.

Sanhedrin 98a farklı bir soruyu ele alır. Daniel 7:13’teki bulutlarla geliş ile Zekeriya 9:9’daki eşeğe binmiş kralı İsrael’in durumuna göre açıklar. Halk layıksa geliş bulutlarla olur. Layık değilse kral eşeğe binmiş olarak gelir. Burada koşullara bağlı iki açıklama vardır. “Önce eşekle gelecek, ölecek ve yüzyıllar sonra bulutlarla dönecek” biçiminde bir sıra verilmez.

Hristiyan yorum, iki figürün farklı görevlerini tek bir kişinin iki döneminde birleştirir. Görevlerin bazı yönleri karşılaştırılabilir. Bunları aynı kişiye vermek için metnin de aynı kişiden söz etmesi gerekir. Bu eşitleme Sukka’nın kendi söylediği şey değildir.

Tanah, David soyundan kral hakkında belirli vaatler verir. Yeşaya 11:1–12 ve Yeremya 23:5–8 adaletli yönetimi, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. Yehezkel 37:21–28 halkın birleşmesi ve kutsal yerle ilgili vaatleri içerir. Bu sonuçlar, bir başka figürün ölümünden söz eden rabbinik yorumla kendiliğinden gerçekleşmiş olmaz.

Sukka 52a, Maşiah ben Yosef ile Maşiah ben David’i ayrı kişiler olarak anlatır. Biri öldürüldüğünde öteki bu ölümü görür ve Tanrı’ya seslenir. Kaynak, İsa’nın önce gelip öldüğünü ve yüzyıllar sonra kral olarak döneceğini öğretmez.

Kaynaklar: Sukka 52a; Sanhedrin 98a; Zekeriya 9:9–10, 12:10–14; Daniel 7:13–14, 18, 27; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

243. İddia: Gid’on’un reddedilmesi ve ölümden kurtulması İsa’nın reddedilip dirilmesini haber verir

Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Gid’on’un ailesinin ve şehir halkının ona karşı çıkmasını, onu öldürmek isteyenlerden babasının müdahalesiyle kurtulmasını İsa’nın hikayesine benzetirler. Onlara göre bu olay, İsa’nın reddedileceğini ve öldükten sonra Babası tarafından diriltileceğini önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Gid’on gerçekten ölümle tehdit edildi ve babası onu savundu. Yoaş’ın müdahalesi sırasında Gid’on hayattadır. Bundan sonra da yaşamını sürdürür. Şoftim’de Gid’on’un bu olayda öldüğü veya dirildiği söylenmez.

Şoftim 6:25–27’de Tanrı, Gid’on’a babasının Baal sunağını yıkmasını ve yanındaki Aşera’yı kesmesini buyurur. Gid’on bunu yapar. Şehrin adamları ne olduğunu öğrenince babası Yoaş’a הוֹצֵא אֶת־בִּנְךָ וְיָמֹת, “Oğlunu çıkar, ölsün” der (6:30). Ölüm tehdidi açıktır.

Yoaş kalabalığa karşılık verir. Baal tanrıysa, sunağı yıkıldığı için kendi davasını kendisi görmelidir. Bunun ardından Gid’on’a Yerubbaal adı verilir (6:31–32). İddianın bir parçası, Gid’on’un tehditten nasıl kurtulduğunun yazılmadığıdır. Şoftim ise hem babasının araya girdiğini hem de kalabalığa ne söylediğini kaydeder. Gid’on’un öldürülüp yeniden yaşama döndüğünü anlatmaz.

Gid’on yaşamaya devam eder. Tanrı’nın çağrısıyla Midyan’a karşı mücadele eder ve Şoftim 7’de zafer kazanır. Halk daha sonra kendisine ve soyuna yöneticilik teklif ettiğinde “Sizi Tanrı yönetecek” diye cevap verir (8:22–23). Şoftim 8:32, Gid’on’un yaşlılıkta öldüğünü ve babası Yoaş’ın mezarına gömüldüğünü söyler. Bu ölümün ardından da bir diriliş anlatılmaz.

Tehdit edilen ve daha sonra kurtulan tek kişi Gid’on değildir. Yeremya’nın öldürülmek istenmesi, David’in Şaul’dan kaçması ve Eliyahu’nun İzevel’in tehdidiyle karşılaşması başka örneklerdir (Yeremya 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3). Birden fazla kişinin ölümle tehdit edilmesi, bu anlatıların hepsini gelecekte aynı kişinin ölüp dirileceğine ilişkin birer haber yapmaz.

Tanah, Midyan karşısındaki kurtuluşu başka bir yerde açıkça karşılaştırma olarak kullanır. Yeşaya 9:3, baskının “Midyan gününde olduğu gibi” kırılacağını söyler. Yeşaya’nın “Midyan günü”ne benzettiği olay, düşman baskısının sona ermesidir. Ayette Gid’on’un ölmesi ve dirilmesi hakkında bir söz yoktur.

Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28, David soyundan adaletli yöneticiyi, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. Gid’on’un ölüm tehdidinden kurtulması, bu vaatlerin İsa’da gerçekleştiğini göstermez.

Gid’on o gün öldürülmemiş, yaşamını sürdürmüş ve yıllar sonra yaşlanarak ölmüştür. Şoftim’deki bu olay, ölümden dirilişi anlatan bir kehanet değildir.

Kaynaklar: Şoftim 6:25–32, 7:1–25, 8:22–23, 32; Yeşaya 9:3, 11:1–12; Yeremya 23:5–8, 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

244. İddia: Yiftah’ın Tov ülkesinde sürgünde yaşaması İsa’nın gökte beklemesini sembolize eder

Şoftim kitabında Yiftah, kardeşleri tarafından aile mirasından uzaklaştırılınca Tov adlı bölgeye gider. Gilad’ın ileri gelenleri savaş tehlikesi ortaya çıktığında onu geri çağırır. İbranice tov sözcüğü “iyi” anlamına da gelir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabında Yiftah, kardeşleri tarafından aile mirasından uzaklaştırılınca Tov adlı bölgeye gider. Gilad’ın ileri gelenleri savaş tehlikesi ortaya çıktığında onu geri çağırır. İbranice tov sözcüğü “iyi” anlamına da gelir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tov adının “iyi” anlamından yola çıkarak Yiftah’ın yaşadığı bölgeyi göğün simgesi sayarlar. Yiftah’ın reddedildikten sonra orada yaşamasını da İsa’nın, insanlar onu reddettikten sonra gökte beklemesinin önceden gösterilmiş bir örneği olarak okurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tov İbranicede “iyi” demektir. Şoftim 11’de Erets Tov, yani Tov ülkesi, Yiftah’ın gidip yerleştiği bölgenin adıdır. Bir yer adının sözlük anlamı, o yerin göğü temsil ettiğini tek başına göstermez.

Şoftim 11:1–3, Yiftah’ın kardeşleri tarafından aile mirasından uzaklaştırıldığını anlatır. Yiftah onların önünden kaçar ve בְּאֶרֶץ טוֹב, “Tov ülkesinde” yaşar. Başka kişiler de onun çevresinde toplanır. Yiftah orada yaşayan bir savaşçı olarak anlatılır. Bu olay sırasında öldüğü veya göğe çıktığı söylenmez.

Tov adı başka bir tarihsel bağlamda da geçer. Şemuel Bet 10:6 ve 10:8’de İş-Tov savaşçıları anılır. Şoftim’de yerin adı “iyi” sözcüğüyle bağlantılı olsa da peygamber bu bölgeyi gök veya ilahi alem olarak açıklamaz.

Ammonlular Gilad’a karşı savaştığında ileri gelenler Yiftah’ı Tov’dan almaya gider. Yiftah onlara daha önce kendisini neden kovduklarını sorar. Daha sonra anlaşırlar ve halk Yiftah’ı önderi ve komutanı yapar (Şoftim 11:5–11). Yiftah aynı hayat içinde uzaklaştırılmış ve daha sonra geri çağrılmıştır. Ölümden sonra başka bir alemden dönmez.

Bu anlatıda, bir topluluğun sıkıntı anında daha önce dışladığı öndere ihtiyaç duyması vardır. Başka bir öyküde de bir topluluk daha önce geri çevirdiği bir kişiye ihtiyaç duyabilir. Bu benzerlik tek başına gelecekte kimin geleceğini veya kaç kez geleceğini göstermez.

Öykünün devamında Yiftah, Ammon kralıyla toprak meselesini tartışır, savaşır ve ağır sonuçları olan bir adakta bulunur (11:12–40). Şoftim 12:7, altı yıl şofet olarak halka önderlik ettikten sonra öldüğünü ve gömüldüğünü bildirir. Bu ölümün ardından geri geldiği söylenmez.

David soyundan gelecek yöneticiye ilişkin vaatler ise Yeşaya 11:1–12 ve Yeremya 23:5–8’de adalet, halkın toplanması ve güvenlikle anlatılır. Yiftah’ın Tov’dan çağrılması, bu vaatlerin İsa’da gerçekleştiğini göstermez.

Tov bir yer adıdır. Yiftah orada yaşamış ve Giladlılar kendisini çağırınca dönmüştür. Bu geri dönüş Yiftah’ın yaşamı içinde, Giladlıların çağrısıyla gerçekleşir. Tov adının “iyi” anlamına gelmesi, İsa’nın gökte beklediğini veya ikinci kez geleceğini göstermez.

Kaynaklar: Şoftim 11:1–40, 12:7; Şemuel Bet 10:6, 8; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

247. İddia: Devora’ya yeterli destek verilmemesi İsrael’in İsa’yı reddedeceğini önceden gösterir

Şoftim’de Devora, İsrael’in davalarına bakan bir yargıç ve peygamberdir. Barak’la birlikte İsrael’i Sisera’nın baskısından kurtarmak için harekete geçer. Zaferin ardından söylenen ilahi, hangi kabilelerin savaşa katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu anlatır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim’de Devora, İsrael’in davalarına bakan bir yargıç ve peygamberdir. Barak’la birlikte İsrael’i Sisera’nın baskısından kurtarmak için harekete geçer. Zaferin ardından söylenen ilahi, hangi kabilelerin savaşa katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu anlatır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, İsrael’deki bazı kabilelerin Devora’nın mücadelesine katılmamasını halkın önderine yeterince destek vermemesi olarak okurlar. Bu durumu İsa’nın İsrael tarafından reddedilmesiyle ilişkilendirirler. Onlara göre Devora’nın bazı kabilelerden destek görmemesi, İsa’nın reddedileceğini önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Devora’nın ilahisi, bütün kabilelerin savaşa aynı biçimde katılmadığını açıkça söyler. Bazıları geri dururken bazıları hayatını tehlikeye atmıştır. Fakat bu durum, İsrael’in tamamının Devora’yı reddettiğini veya onun öyküsünün İsa hakkında bir kehanet olduğunu göstermez.

Şoftim 4:4–5’te Devora, navi, yani peygamber ve İsrael’in yargıcı olarak tanıtılır. Halk, davaları için onun yanına gelir. Halkın davalarını Devora’ya getirmesi, onu yargıç olarak tanıdığını gösterir.

Devora, Barak’ı Tanrı’nın buyruğu doğrultusunda Sisera’nın ordusuna karşı savaşa çağırır. Barak onun kendisiyle gelmesini ister; Devora da kabul eder (4:6–9). Mücadelenin konusu, Yavin ve komutanı Sisera’nın baskısından kurtuluştur.

Zaferin ardından Devora ile Barak ilahi söyler. İlahi, önderlerin öne çıkmasını ve halkın gönüllü olmasını över (5:2, 9). Ardından kabilelerin ne yaptığını anlatır. Reuven kararsız kalır. Gilad, Yarden Irmağı’nın ötesinde kalır. İlahide Dan ve Aşer’in neden savaşa katılmadığı da sorulur (5:15–17).

Zevulun ve Naftali hayatlarını tehlikeye attıkları için övülür (5:18). Efrayim, Binyamin ve başka gruplar da katılanlar arasında anılır (5:14). Şarkının hem eleştirdiği hem övdüğü kişiler İsrael’in içindedir. Yalnızca geri duran kabileler anılırsa Devora’nın yanında savaşanlar ve ilahide neden övüldükleri gözden kaçar.

Bazı grupların ortak bir mücadeleye katılmaması, tarihte yalnız bu olaya özgü değildir. Bir savaşta kimi insanların geri durması ve kimilerinin öne çıkması, gelecekte başka bir kişiyi tanımak için yeterli bir işaret değildir.

Şoftim 4–5’te Devora’nın ölüp dirilmesi veya daha sonraki bir çağda yeniden gelmesi anlatılmaz. Bölüm, Devora ve Barak’ın önderliğinde Sisera’ya karşı kazanılan zaferi ve kabilelerin bu mücadeledeki tutumunu anlatır.

Yeşaya 11:1–12 ve Yeremya 23:5–8’de David soyundan yönetici, adalet ve İsrael’in toplanmasıyla birlikte açıklanır. Devora’nın savaşına bazı kabilelerin katılmaması, bu vaatlerin İsa’da yerine geldiğini göstermez.

Şoftim, Devora’nın çağrısına hangi kabilelerin katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu söyler. Bu anlatıdan bütün İsrael’in Devora’yı reddettiği veya bu savaşın İsa’nın reddedileceğini haber verdiği sonucu çıkmaz.

Kaynaklar: Şoftim 4:4–9, 5:2, 9, 14–18; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

190. İddia: Lucian’ın çarmıha gerilmiş adama tapanlardan söz etmesi İsa’yı doğrular

Yunan yazar Lukianos, Peregrinos adlı bir adamın yaşamını anlatırken onun Hristiyanlarla ilişkisine de değinir. Bu bölümde Hristiyanların Filistin’de çarmıha gerilmiş birine bağlılık gösterdiği yazılıdır. Yazarın bu kişiyi nasıl tanımladığı ve bilgisini nereden aldığı ayrı sorulardır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yunan yazar Lukianos, Peregrinos adlı bir adamın yaşamını anlatırken onun Hristiyanlarla ilişkisine de değinir. Bu bölümde Hristiyanların Filistin’de çarmıha gerilmiş birine bağlılık gösterdiği yazılıdır. Yazarın bu kişiyi nasıl tanımladığı ve bilgisini nereden aldığı ayrı sorulardır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Lukianos’un sözünü ettiği çarmıha gerilmiş kişinin İsa olduğunu söylerler. Lukianos Hristiyan topluluğunun dışından bir yazar olduğu için bu satırları İsa’nın yaşadığına ve çarmıhta öldüğüne dışarıdan bir tanıklık sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

İkinci yüzyıl yazarı Samosatalı Lukianos, Peregrinos’un Ölümü adlı eserinde Hristiyanların Filistin’de çarmıha gerilmiş birine bağlılık gösterdiğini yazar. Bu eski kayıt, Hristiyan hareketine mensup olmayan bir yazarın, Hristiyanların topluluğun kurucusu hakkında neye inandığını bildiğini gösterir.

Lukianos’un Yunanca ifadesi τὸν ἄνθρωπον τὸν ἐν τῇ Παλαιστίνῃ ἀνασκολοπισθέντα, “Filistin’de çarmıha gerilmiş insan” anlamındadır. Hristiyanların onu öğretici ve kurucu bir figür olarak gördüğünü de anlatır. İsa adını vermese de bağlam, Hristiyanların benimsediği kişiye işaret eder.

Eserin merkezinde Peregrinos’un yaşamı yer alır. Lukianos, Peregrinos’un Hristiyanlarla ilişkisini ve onlardan gördüğü ilgiyi alaycı bir dille anlatır. Bu anlatım, dönemin Hristiyanları hakkında tarihsel bilgi verebilir. Eserde mahkemenin tuttuğu bir kayıt veya İsa’nın yaşam öyküsü bulunmaz. Lukianos’un kurucu hakkındaki bilgisini hangi kaynaktan aldığı da açık değildir.

Lukianos, çarmıha gerilmeyi kendi gözleriyle gördüğünü söylemez. Pilatus’un adı, ölüm tarihi, boş mezar ve diriliş bu anlatıda yer almaz. İkinci yüzyılda Hristiyanların neye inandığını ve dışarıdan nasıl görüldüğünü bildirir. Bir topluluğun bağlılığı ve fedakarlığı, inandığı her iddianın doğruluğunu tek başına göstermez.

Tanah, Maşiah hakkında belirli vaatler verir. Yeşaya 11:1–12 adalet, İsrael’in toplanması ve Tanrı bilgisinin yayılmasını anlatır. Yehezkel 37:21–28 halkın birleşmesini ve kutsal yerin yeniden aralarında bulunmasını bildirir. Devarim 13:2–6 ise gerçekleşen bir işaretin bile başka ilahlara yönelten öğretiyi doğrulamayacağını söyler. Lukianos’un kaydı bu vaatlerin gerçekleştiğini bildirmez. Hristiyanların neye inandığını yazması, çarmıh olayını kendi başına doğrulayan bağımsız bir görgü tanıklığı sağlamaz.

Yunan kaynağı: Samosatalı Lukianos, Peregrinos’un Ölümü 11–13, çeviri ve Yunanca metin. Tanah: Devarim 13:2–6; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

246. İddia: Şimşon’un mucizevi doğumu ve kardeşlerince teslim edilmesi İsa’yı önceden gösterir

Şoftim kitabında bir melek, Manoah’ın o zamana kadar çocuğu olmamış eşine bir oğul doğuracağını bildirir. Bu çocuk Şimşon’dur. Yıllar sonra Yehuda’dan gelen kişiler Şimşon’u Filistlilere teslim eder. Şimşon’un o gün başına gelenler, daha sonra Gazze’de nasıl öldüğünden ayrı bir olaydır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabında bir melek, Manoah’ın o zamana kadar çocuğu olmamış eşine bir oğul doğuracağını bildirir. Bu çocuk Şimşon’dur. Yıllar sonra Yehuda’dan gelen kişiler Şimşon’u Filistlilere teslim eder. Şimşon’un o gün başına gelenler, daha sonra Gazze’de nasıl öldüğünden ayrı bir olaydır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tanrı’nın Şimşon’un annesine çocuk vermesini İsa’nın doğumuyla ilişkilendirirler. Şimşon’un kendi halkı tarafından düşmana teslim edilmesini İsa’nın reddedilmesine, son savaşından sonra kardeşlerinin bedenini almasını da onun sonradan kabul edilmesine benzetirler. Onlara göre Şimşon’un yaşamındaki bu üç olay, İsa’nın başına gelecekleri önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Şimşon’un doğumunun önceden haber verilmesi ve Yehuda’dan kişilerin onu Filistlilere teslim etmesi Şoftim’de gerçekten anlatılır. Doğum, teslim ve gömülme ayrı ayrı anlatılır. Bunların İsa’nın yaşamını önceden gösterdiğini söylemek için her sahnede gerçekten ne olduğuna bakılır.

Şoftim 13:2–3’e göre Manoah’ın eşi kısırdı. Tanrı’nın meleği ona bir oğul doğuracağını bildirdi. Kadının Manoah adlı eşi vardır. Metin onun bakire olduğunu veya çocuğun insan babası bulunmadığını söylemez. Ayetin duyurduğu olay, o zamana kadar çocuğu olmamış Manoah’ın eşinin çocuk sahibi olmasıdır. Çocuğun babasız doğduğu sonucunu bu duyurudan çıkarmak için metinde ayrıca bir dayanak gerekir.

Sara, Rivka, Rahel ve Hanna’nın çocuk sahibi oluşunda da daha önce yaşanan kısırlık ve ilahi yardım anlatılır (Bereşit 18:9–14; 25:21; 30:22–24; Şemuel Alef 1:5–20). Şimşon’un doğumu bildirilirken görevi de açıklanır. İsrael’i Filistlilerin elinden kurtarmaya başlayacaktır (Şoftim 13:5).

Şoftim 13, doğum öncesindeki durumu açık bir sırayla verir. Kadın Manoah’ın eşidir ve o zamana kadar hiç doğurmamıştır. Melek, bir oğul doğuracağını bildirdikten sonra onun yiyip içmesiyle ilgili hükümleri ve çocuğun doğumdan itibaren üstleneceği görevi açıklar. Kadın daha sonra bir oğul doğurur ve ona Şimşon adını verir. Aynı bölümün sonunda Haşem’in çocuğu bereketlediği söylenir. Olağanüstü olan, kısır bir kadına çocuğun önceden bildirilmesi ve ona verilen görevdir. Şoftim 13:2–5, 24–25.

Yeşaya 7–8’de de bir doğumun önceden bildirilmesi çocuğun bir mesaj taşımasını sağlar. Yeşaya 8, kadın peygamberin gebeliğinden önce Yeşaya’nın onunla birleştiğini açıkça anlatır. Böylece Tanah, ilahi işaret olarak verilen bir doğum ile anne ve babanın bulunmasını aynı anlatıda birleştirir. Şimşon’un doğumunun önceden bildirilmesi de onu Matta’daki gebelik iddiasının habercisi yapmaz. Yeşaya 8:1–4, 18.

Şoftim 15:9–13’te Yehuda’dan üç bin kişi Şimşon’a gelir. Şimşon, kendisini öldürmeyeceklerine dair güvence aldıktan sonra bağlanmayı kabul eder. Onlar da onu Filistlilere götürür. Bu, kendi halkından kişilerce düşmana teslim edilme sahnesidir. Şimşon teslim edildikten sonra bağlarını koparır, Filistlilerle savaşır ve yaşamaya devam eder (15:14–20). Bu olayda ölüm ve diriliş gerçekleşmez.

Şimşon’un ölümü daha sonra Gazze’de olur. Son gücüyle yapının sütunlarını yıkar ve Filistlilerle birlikte ölür (16:28–30). Ardından kardeşleri ve babasının evi onun bedenini alıp babası Manoah’ın mezarına gömer (16:31).

Hristiyan yorumu, kardeşlerinin Şimşon’un bedenini almasını onu sonunda kabul etmeleri olarak açıklar. Ailenin yaptığı iş ayette bellidir. Şimşon’u aile mezarına gömerler. Şimşon’un dirildiği veya yeniden önder olduğu söylenmez.

Şoftim 14–16, Şimşon’un kişisel çatışmalarını ve Filistlilerle mücadelesini de içerir. Metin onu insanlığın günahları için sunulan kusursuz bir korban olarak tanımlamaz.

Şimşon’un annesine doğumun haber verilmesi ve Şimşon’un kendi halkından kişilerce teslim edilmesi gerçek olaylardır. Doğum haberinde çocuğun babasız olduğu yazmaz. Şimşon teslim edildiğinde hayatta kalır. Gazze’deki ölümünden sonra da ailesi onu gömer ve dirildiği anlatılmaz. Şoftim, bu olayları İsa’nın biyografisi hakkında bir kehanet olarak sunmaz.

Kaynaklar: Şoftim 13:2–5, 15:9–20, 16:28–31; Bereşit 18:9–14, 25:21, 30:22–24; Şemuel Alef 1:5–20; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası