64. İddia: Yeşaya 53’teki kul İsrael’den ayrı olduğu için İsrael olamaz
Hristiyan İddiası:
Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir ve ona İsrael’i geri getirme görevi verir. Bir görevi yapanla o görevin yöneldiği insanları ayırmak gerekir. Bunun için aynı halka ait olup olmadıklarına ayrıca bakılır.
Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Yeşaya 49:5–6’da kul İsrael’i Haşem’e geri getirmekle görevlendirildiği için kulun bütün İsrael halkı olamayacağını söylerler. Onlara göre kul, İsrael’in görevini tek başına yerine getiren Maşiah, yani Mesih İsa’dır. Kulun daha ana rahmindeyken çağrılmasını bakireden doğuma işaret sayarlar. Yeşaya 53’te “biz” ve “halkım” diyenlerin İsrael’i anlattığını düşünür ve bu sözleri İsrael’in kul olan bu ayrı kişiye karşı işlediği günahlara bağlarlar.
Tanah’ın Cevabı:
Yeşaya 49:3, “Sen kulumsun, İsrael” der. İki ayet sonra kula Yaakov’u döndürme, altıncı ayette İsrael’in sağ kalanlarını geri getirme görevi verilir. Bu iki ifadeyi aynı yazar yan yana koymuştur. İsrael’in bir parçası, İsrael’in bütünü için görev üstlenebilir. Yeşaya 48:1–8’de İsrael adıyla anılan ama bu ada uygun yaşamayanlar kınanır. 10:20–22’de Yaakov’un sadık artakalanları, 65:8–9’da ise halkı uğruna esirgenen kullar anılır. Sefanya 3:12–13, sadık artakalanın haksızlık yapmayacağını ve ağzında hile bulunmayacağını söyler. Yeşaya 53:9 aynı özelliği kula verir. Halkın içinden çıkan bir peygamberin kendi halkına seslenebilmesi gibi, sadık İsrael de İsrael’i dönüşe çağırabilir.
Hristiyan savının daha gelişmiş biçimi de İsrael adını silmek yerine tek bir kişiye taşır. Bu savda İsrael’in görevini kusursuz biçimde yerine getiren kişi İsa olduğu için kul ona uygulanır. Oysa bir peygamberin kendi halkını Haşem’e çağırması, temsil görevinin bir insan tarafından yerine getirilebildiğini zaten gösterir. Bir bireyin halkı temsil etmesi, o bireyi kendiliğinden Maşiah yapmaz. Onun İsa olduğunu söylemek için de ayette bu kimliği belirleyen bir bilgi gerekir. İsrael’i geri çağırma görevi bu iki kimliği vermez. Üstelik kitabın dili topluluğu tekil olarak da anlatır. 43:10’da “Siz Benim tanıklarımsınız” hitabının yanında “seçtiğim kulum” sözü bulunur. 44:1 ve 21’de de Yaakov ve İsrael’e tekil olarak “kulum” diye seslenilir.
Ana rahminden çağrılma ve korunma sözleri de aynı anlatımın içindedir. Kul 49:1 ve 5’te ana rahminden görevlendirilmiştir. 44:2’de ise İsrael’in kendisi ana rahminden biçimlendirilmiş olarak anlatılır. Ana rahminden seçilmeyi bakireden doğumun işareti sayan sav, aynı sözün bütün İsrael için kullanılmasını açıklayamaz. Sözcükler doğumun nasıl gerçekleştiğini değil, Haşem’in baştan beri çağırıp biçimlendirdiğini anlatır. 49:2’de kul Haşem’in elinin gölgesinde saklanır. 51:16’da aynı korunma sözü, Siyon’a “Sen Benim halkımsın” denilen anlatıda yeniden yer alır. Haşem’in çağırması ve koruması, halk ile onun adına görev yapanın birbirine bağlı olduğunu gösterir.
Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklaması olan Targum Yonatan, bu ilişkiyi açıklarken 49:3’te “kulum İsrael” sözünü korur. 49:6’da ise Yaakov’un kabilelerini ayağa kaldırıp İsrael’in sürgününü geri getirmekle görevlendirilenlerden çoğul olarak “kullarım” diye söz eder. Bir halkın içindeki kullar ile geri çağırdıkları halk birbirinden ayrılabilir; yine de aynı halka aittirler. Bu, ayetin İbranice metni değil, Targum’un açıklamasıdır.
Bu görev İsrael’in dönüşüyle sınırlı kalmaz. Kul 49:6’da uluslara ışık olarak verilir, Haşem’in kurtuluşu dünyanın uçlarına ulaşır. 42:6’da da aynı ışık görevi vardır. 60:1–3’te ise Haşem’in görkemi Siyon’un üzerinde doğar, uluslar onun ışığına ve krallar onun parıltısına gelir. Işığın uluslara ulaşması Siyon’un geleceğinin parçasıdır. 49:7’de aşağılanan ve yöneticilere kul edilenin sonunda krallar tarafından onurlandırılması anlatılır. Raşi, hor görülenin İsrael olduğunu söyler. Ayette onu küçümseyen ulus İsrael diye adlandırılmaz. Ardından gelen 49:8–9, ülkenin yeniden kurulmasını, ıssız mirasların sahiplerine verilmesini ve tutsakların serbest bırakılmasını vaat eder.
Yeşaya 52:15’te kralların ağzı kapanır. Onlara söylenmemiş şeyleri görür ve duymadıklarını anlarlar. Hemen sonra “Duyduğumuza kim inandı?” sorusu gelir (53:1). “Biz onu hor gördük” diyen ses, kulun yüceltilmesi karşısında fikri değişen ulusların sesidir. Başta Haşem tarafından vurulduğunu sandıkları halkın, kendi günahlarının etkisiyle acı çektiğini kabul ederler (53:3–6).
Yeşaya 53:8’deki “halkım” sözü, bu konuşma içinde bir kralın kendi halkı adına konuşması olarak okunabilir. Aynı ayetin sonundaki לָמוֹ (lamo) doğal olarak “onlara” anlamını taşır. Tehilim 99:7’de de bir topluluğa gönderme yapar. Şiirin tekil kişileştirmeyle bir halkı anlatmasına bu çoğul biçim uyar. İbn Ezra da bu ayeti ulusların İsrael hakkında sözü olarak okur. “Halkım” İsrael olarak anlaşıldığında bile İsrael’in sadık kesimi halkın geri kalanının suçları yüzünden acı çekebilir. Yeşaya 49’da kula verilen İsrael adı ile 53. bölümde ulusların İsrael hakkında konuştukları birlikte okunduğunda, kul ile halk arasında zorunlu bir karşıtlık kalmaz.
Tanah kaynakları: Yeşaya 49:1–9 (bölüm), 43:10, 44:1–2, 21, 48:1–8, 51:16, 42:6, 52:15, 53:1–4, 8–9, 60:1–3, 65:8–9, 10:20–22 ve Sefanya 3:12–13.



