Misyoner İddiaları Arşivi

66 iddia Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

247. İddia: Devora’ya yeterli destek verilmemesi İsrael’in İsa’yı reddedeceğini önceden gösterir

Şoftim’de Devora, İsrael’in davalarına bakan bir yargıç ve peygamberdir. Barak’la birlikte İsrael’i Sisera’nın baskısından kurtarmak için harekete geçer. Zaferin ardından söylenen ilahi, hangi kabilelerin savaşa katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu anlatır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim’de Devora, İsrael’in davalarına bakan bir yargıç ve peygamberdir. Barak’la birlikte İsrael’i Sisera’nın baskısından kurtarmak için harekete geçer. Zaferin ardından söylenen ilahi, hangi kabilelerin savaşa katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu anlatır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, İsrael’deki bazı kabilelerin Devora’nın mücadelesine katılmamasını halkın önderine yeterince destek vermemesi olarak okurlar. Bu durumu İsa’nın İsrael tarafından reddedilmesiyle ilişkilendirirler. Onlara göre Devora’nın bazı kabilelerden destek görmemesi, İsa’nın reddedileceğini önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Devora’nın ilahisi, bütün kabilelerin savaşa aynı biçimde katılmadığını açıkça söyler. Bazıları geri dururken bazıları hayatını tehlikeye atmıştır. Fakat bu durum, İsrael’in tamamının Devora’yı reddettiğini veya onun öyküsünün İsa hakkında bir kehanet olduğunu göstermez.

Şoftim 4:4–5’te Devora, navi, yani peygamber ve İsrael’in yargıcı olarak tanıtılır. Halk, davaları için onun yanına gelir. Halkın davalarını Devora’ya getirmesi, onu yargıç olarak tanıdığını gösterir.

Devora, Barak’ı Tanrı’nın buyruğu doğrultusunda Sisera’nın ordusuna karşı savaşa çağırır. Barak onun kendisiyle gelmesini ister; Devora da kabul eder (4:6–9). Mücadelenin konusu, Yavin ve komutanı Sisera’nın baskısından kurtuluştur.

Zaferin ardından Devora ile Barak ilahi söyler. İlahi, önderlerin öne çıkmasını ve halkın gönüllü olmasını över (5:2, 9). Ardından kabilelerin ne yaptığını anlatır. Reuven kararsız kalır. Gilad, Yarden Irmağı’nın ötesinde kalır. İlahide Dan ve Aşer’in neden savaşa katılmadığı da sorulur (5:15–17).

Zevulun ve Naftali hayatlarını tehlikeye attıkları için övülür (5:18). Efrayim, Binyamin ve başka gruplar da katılanlar arasında anılır (5:14). Şarkının hem eleştirdiği hem övdüğü kişiler İsrael’in içindedir. Yalnızca geri duran kabileler anılırsa Devora’nın yanında savaşanlar ve ilahide neden övüldükleri gözden kaçar.

Bazı grupların ortak bir mücadeleye katılmaması, tarihte yalnız bu olaya özgü değildir. Bir savaşta kimi insanların geri durması ve kimilerinin öne çıkması, gelecekte başka bir kişiyi tanımak için yeterli bir işaret değildir.

Şoftim 4–5’te Devora’nın ölüp dirilmesi veya daha sonraki bir çağda yeniden gelmesi anlatılmaz. Bölüm, Devora ve Barak’ın önderliğinde Sisera’ya karşı kazanılan zaferi ve kabilelerin bu mücadeledeki tutumunu anlatır.

Yeşaya 11:1–12 ve Yeremya 23:5–8’de David soyundan yönetici, adalet ve İsrael’in toplanmasıyla birlikte açıklanır. Devora’nın savaşına bazı kabilelerin katılmaması, bu vaatlerin İsa’da yerine geldiğini göstermez.

Şoftim, Devora’nın çağrısına hangi kabilelerin katıldığını ve hangilerinin geri durduğunu söyler. Bu anlatıdan bütün İsrael’in Devora’yı reddettiği veya bu savaşın İsa’nın reddedileceğini haber verdiği sonucu çıkmaz.

Kaynaklar: Şoftim 4:4–9, 5:2, 9, 14–18; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

13. İddia: Maşiah yeni bir Tora getirecektir

Peygamberlerin anlattığı Maşiah çağında İsrael yeniden toplanır ve Haşem’in yolunu izler. Bu geleceğin yeni bir Tora içerip içermediğini, peygamberlerin o dönemin halkına yüklediği görevler belirler.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Peygamberlerin anlattığı Maşiah çağında İsrael yeniden toplanır ve Haşem’in yolunu izler. Bu geleceğin yeni bir Tora içerip içermediğini, peygamberlerin o dönemin halkına yüklediği görevler belirler.

Maşiah’ın yeni bir Tora getireceğini savunan Hristiyanlar, Sinay’da verilen kutsal Tora’nın geçici bir görev taşıdığını söylerler. Onlara göre Maşiah yeni bir Tora getirecekti ve İsa, Moşe’nin Tora’sını tamamlayıp yerine yeni hükümler koyarak bunu yaptı. Yeremya’nın yeni antlaşma vaadini, Yeşaya’da Tora’nın Haşem’den çıkacağı sözünü ve bazı Yahudi yorumlarındaki “yeni Tora” ifadesini bu görüşlerine dayanak gösterirler.

Tanah’ın Cevabı:

Yehezkel’in anlattığı gelecekte İsrael bir kralın yönetiminde birleşir. Haşem’in “kulum David” diye andığı kralın döneminde halk O’nun hükümlerine göre yaşar ve emirlerini yerine getirir. Yeşaya da David’in babası Yişay’ın soyundan gelecek yöneticiyi Haşem’e saygısı ve yoksullar için sağladığı adaletle tanıtır. Haşem’in hükümlerine bağlı bir yaşam, Maşiah’ın yönetimiyle birlikte vaat edilir. (Yehezkel 37:24, Yeşaya 11:1–5)

Bu yaşamı öğrenmek için başka uluslar da Yeruşalayim’e gelir. Yaakov’un Tanrısı’nın evine çıkıp O’nun yollarında yürümek isterler. “Tora Tsiyon'dan, Haşem'in sözü Yeruşalayim'den çıkacaktır.” Aynı anlatımda savaş araçları tarım araçlarına çevrilir. Mika’da herkes kendi asmasının ve incir ağacının altında korkusuzca oturur. Tora yayıldıkça ulusların yaşayışı değişir, savaşın yerini barış alır. (Yeşaya 2:2–4; Mika 4:1–4)

Yeşaya’nın כִּי תוֹרָה מֵאִתִּי תֵצֵא, “Çünkü Tora Benden çıkacaktır” sözünün ardından Haşem’in adaletinin uluslara ışık olacağı söylenir. Aynı bölümde Haşem, doğruluğu bilen ve Tora’sını zaten yüreğinde taşıyan halka seslenir. Böylece öğretiyi taşıyan halk ile onu öğrenecek uluslar aynı anlatım içinde yer alır. Yeşaya’nın cümlesinde “yeni” sözcüğü bulunmaz. (Yeşaya 51:4–7)

Yeremya’da “yeni” sözcüğü antlaşmayı niteler. Haşem, İsrael ve Yehuda’yla yapılacak antlaşmada kendi Tora’sını halkın içine koyacağını ve yüreğine yazacağını söyler.

Bu iç değişimin sonucu Moşe’nin sözlerinde açıklanır. İsrael sürgündeyken Moşe’nin “bugün sana buyurduğum” dediği hükümlere uygun olarak Haşem’e döner. Halk ülkesine getirildiğinde yüreği sünnet edilir, yani Haşem’i bütün yüreğiyle sevmesi sağlanır. Onun ardından da Moşe’nin o gün verdiği bütün emirler uygulanır. Değişen halkın yüreğidir. Önce de sonra da yerine getirilen emirler aynıdır. (Yeremya 31:30–33, Devarim 30:2–8)

Bu emirler gündelik yaşamda da yerini korur. Yehezkel’in anlattığı gelecekte kohenler halka kutsal ile sıradanı, ibadet açısından temiz ile kirli olanı ayırt etmeyi öğretir. Anlaşmazlıklar Haşem’in hükümlerine göre çözülür, bayramları gözetilir ve Şabatları kutsal tutulur. Zekeriya’da, Yeruşalayim’e karşı gelen uluslardan sağ kalanlar her yıl Sukkot’u, yani Çardak Bayramı’nı kutlamak için şehre çıkar. Gelmeyenler için yağmurun kesilmesi ve ceza vardır. Böylece uluslar İsrael’in bayramlarından birine katılır. Malaki’de ise Haşem’in büyük günü öncesinde Moşe’ye Horev’de bütün İsrael için verilen Tora’nın, hükümleri ve kurallarıyla birlikte hatırlanması istenir. (Yehezkel 44:23–24; Zekeriya 14:16–19; Malaki 3:22–24)

İddiada geçen “yeni Tora” sözü, Yeşaya’dan sonraki bir Yahudi anlatısında, gelecekteki bir ziyafetle ilgili olarak kullanılır. Vayikra Rabba, Tora’nın Vayikra kitabıyla ilgili Yahudi açıklamalarını içerir. Eserin 13:3 bölümünde iki canlıdan söz edilir: Behemot adlı hayvan ve Livyatan adlı deniz canlısı.

Anlatıda Livyatan, Behemot’u yüzgeçleriyle öldürür. Hayvan kesimiyle ilgili olağan kurallar böyle bir kesime izin vermez. Bu yüzden hayvanın etinin nasıl yenebileceği sorulur. “Benden yeni Tora çıkacaktır” sözü, bu soruya cevap olarak verilir ve “Tora’da bir yenilik” diye açıklanır. Anlatı, belirli bir hayvanın etinin nasıl yenebileceği sorusunu ele alır. Bu özel durumun bütün Sinay hükümlerine uygulanması için ayrı bir dayanak gerekir.

Bu soruya verilen cevaplar farklıdır. Toldot Yaakov Yosef’e göre yalnızca yeni bir açıklama yapılacağını söylemek, hayvanın nasıl yenebileceği sorusunu çözmez. Eser, yaratılışın ilk günlerinden kalan bu hayvanın olağan kesim şartına bağlı olmadığını söyler. Etz Yosef ise ziyafetteki izni, o duruma özgü geçici bir uygulama olarak açıklar.

Rabbi Tsadok daha geniş bir izin olabileceğini söyler. Buna göre bugün yasak olan bazı şeylere gelecekte izin verilecek ve bu iznin de Tora’nın içinde bulunduğu anlaşılacaktır. Aynı metinde Tora’nın sonsuza kadar var olduğu ve değiştirilemeyeceği belirtilir.

Başka iki açıklama, insanın Tora’yı nasıl öğrendiği üzerinde durur. Keter Şem Tov’da Lavan ve Bilam gibi kişilerin anlatılarındaki derin anlamların gelecekte açığa çıkacağı söylenir. Akedat Yitshak’ta ise Yeremya’nın yüreğe yazılan Tora vaadi, öğrenilenin unutulmayacak biçimde insanın içine yerleşmesiyle ilişkilendirilir.

Rambam, Maşiah çağını David krallığının kurulması, Tapınak’ın inşası ve dağılmış İsrael’in toplanmasıyla anlatır. Sunular yeniden getirilir. Şemita, yedinci yılda toprağın dinlendirilmesini içerir. Yovel ise belirli dönemlerde toprağın sahibine dönmesine ilişkin hükümleri kapsar. Bu iki hüküm yeniden uygulanır. Ayrıca kalıcı bir değişiklik ile bir olay için verilen geçici talimatı birbirinden ayırır. Eliyahu’nun Karmel’de Tapınak dışında sunu getirmesi böyle bir olaya aittir. Genel hüküm sürer ve peygamber Tora’nın emirlerini kalıcı olarak kaldıramaz. (Hilhot Melahim 11:1, Hilhot Yesode HaTora 9:1, 3)

Bu yorumlarda ele alınan yenilik, kimi zaman belirli bir izin, kimi zaman da Tora’nın daha derin öğrenilmesidir. Bunların hiçbiri, Yeşaya’nın cümlesine Tora’nın kaldırılacağına dair bir hüküm eklemez. Tanah’ta Maşiah çağında Haşem’in hükümleri uygulanır, Şabat kutsal tutulur ve bayramlar kutlanır. Sinay Tora’sının İsa aracılığıyla bağlayıcılığını yitirdiği iddiası, Tanah’ın bu açık hükümlerine aykırıdır.

Gelecekte Tora’nın uluslara öğretilmesi, Sinay’ın hükümlerinin değiştirilmesi anlamına gelmez. Peygamberlerin aynı çağda uygulanacağını söylediği emirler, Maşiah’ın onları kaldırıp başka bir Tora getireceği iddiasını çürütür.

Tanah kaynakları: Yehezkel 37:24, 44:23–24; Yeşaya 11:1–5, 2:2–4, 51:4, 7; Mika 4:1–4; Yeremya 31:30–33, özellikle 32; Devarim 30:2, 6, 8 (özgün metin); Zekeriya 14:16–19; Malaki 3:22, 22–24. Yeremya atıfları Masoretik numaralandırmayladır. 31:30–33 bazı çevirilerde 31:31–34; Tora’nın yüreğe yazılması 31:32, bu çevirilerde 31:33 olarak yer alır (İbranice bölüm). Malaki 3:22–24, bazı çevirilerde 4:4–6 olarak numaralandırılır.

İddiada başvurulan rabbinik metinler ve açıklamalar: Vayikra Rabba 13:3; Toldot Yaakov Yosef, Şemini, “Be-midraş Şemini” ile başlayan açıklama; Etz Yosef, Vayikra Rabba 13:3, “Ela letsaref” açıklaması; Resisei Layla 56:23; Keter Şem Tov, “Ki Tora hadaşa me-iti tetse” ile başlayan öğreti; Akedat Yitshak, Vayeşev, “U-vemidraş hazit” ile başlayan açıklama; Rambam, Mişne Tora, Hilhot Melahim 11:1 ve Hilhot Yesode HaTora 9:1, 3.

İlgili yazılar: Kabalat.com, “Yasa artık geçersiz mi?”; “Yeni Antlaşma Nedir?”; “Tora Göklerde Değildir: Yahudiliğin Epistemik Üstünlüğü”.

Bu iddianın sayfası

83. İddia: İsa’nın bilge olması Yeşaya 11’in yeterli ilk gerçekleşmesidir

Yeşaya 11’de gelecekteki krala bilgelik ve güç verilir. Sonraki ayetler kralın bunları nerede kullanacağını gösterir. Kral, insanların görünüşüne aldanmadan yoksulların ve ezilenlerin davalarında adil karar verir. Bilge bir insanla adil bir krallık kurmuş yönetici arasındaki fark burada önemlidir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 11’de gelecekteki krala bilgelik ve güç verilir. Sonraki ayetler kralın bunları nerede kullanacağını gösterir. Kral, insanların görünüşüne aldanmadan yoksulların ve ezilenlerin davalarında adil karar verir. Bilge bir insanla adil bir krallık kurmuş yönetici arasındaki fark burada önemlidir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Yeşaya 11:2’de Maşiah’ın, yani Mesih’in Haşem’in ruhu, bilgelik ve güçle donatıldığına dikkat çekerler. İsa’nın öğretisinin derinliğini ve ona atfedilen mucizeleri bu sözün ilk gerçekleşmesi sayarlar. Adil krallığın kurulmasını, barışı ve İsrael’in toplanmasını ise İsa’nın ikinci gelişinde gerçekleşecek işler olarak görürler.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya’nın beklediği kişi, Yişay’ın kökünden çıkıp halkı adaletle yönetecek kraldır. Haşem’in ruhuyla verilen bilgelik, anlayış, öğüt, güç, bilgi ve Haşem korkusu bu göreve hizmet eder. Kral, birinin görünüşüne veya hakkında işittiklerine dayanarak hüküm vermez. Yoksulu doğrulukla yargılar, ezilen için adil karar verir ve kötüyü ağzından çıkan sözle durdurur. İsa’nın bilgeliğini peygamberliğin ilk gerçekleşmesi saymak yanlıştır. Yeşaya’nın anlattığı adalet, kralın verdiği hükümlerde ve bu hükümlerin koruduğu insanların hayatında görülür. (Yeşaya 11:1–5)

Betsalel de Haşem’in ruhuyla, bilgelik, anlayış ve bilgiyle doldurulur. Bu yetenekleri Mişkan’ın, yani İsrael’in taşınabilir kutsal mekanının yapımında kullanır. Altını, gümüşü, bakırı, taşı ve ağacı işlemesi verilen görevin parçasıdır. Tora’da Mısır hükümdarı Paro, Yosef’i Tanrı’nın ruhunu taşıyan, bilge ve anlayışlı biri olarak tanır ve Mısır’ın yönetimini ona verir. Nun oğlu Yehoşua ise Moşe’nin ellerini üzerine koymasından sonra bilgelik ruhuyla doludur. İsrael halkı ona kulak verir. Aynı nitelikler farklı insanlarda farklı işlere bağlanır. (Şemot 31:2–5, Bereşit 41:38 ve 41:39–41, Devarim 34:9)

Daniel, Hananya, Mişael ve Azarya da bilgi ve bilgelikle donatılır. Şelomo halkı yargılamak ve iyiyle kötüyü ayırmak için kavrayış ister. Haşem ona öncekilerde ve sonrakilerde benzeri bulunmayacak bilge ve anlayışlı bir yürek verir. Şelomo’nun örneği, bu niteliğin bir kralda ve doğrudan yargı görevi için de bulunabildiğini gösterir. Maşiah’ın bilge olması beklenir. Ama Şelomo ve öteki örnekler gösteriyor ki, yalnızca bilge olduğunu öğrenerek bir insana Maşiah denemez. (Daniel 1:4, 17–20, Melahim Alef 3:9–12)

Mucize iddiası da ayetin verdiği ölçüyü değiştirir. Yeşaya’daki gevura, öğütle birlikte anılan güçtür. Asur İmparatorluğu’nun elçisi Yehuda kralı Hizkiya’ya seslenirken aynı iki sözcüğü savaş için gerekli öğüt ve güç anlamında kullanır. Yeşaya ise gücü adil hüküm verme ve kötüyü durdurma bağlamında işler. Sözcüğü doğrudan mucize yapma yeteneğine çevirmek, İbranice ifadenin kendisinde bulunmayan bir anlamı ona yükler. İsa’ya atfedilen olağanüstü işler de bu anlamı ayete kazandırmaz. (Melahim Bet 18:20, Yeşaya 11:2–5)

Talmud’un Sanhedrin 93b bölümü, Yeşaya’nın bu yargı tasvirini Bar Kohba’nın Maşiah iddiasıyla ilgili bir tartışmada kullanır. Bilgeler, onun adaleti ayırt etme yeteneğini sınar ve bekledikleri niteliği göremediklerini söyler. Bu bir Talmud yorumudur; kralın bilgeliğinin yargı göreviyle birlikte ele alındığını gösterir.

Yeteneğin verilişi ile görevin tamamlanışı arasındaki fark bir cerrah örneğinde görülebilir. El becerisi ameliyatı yapmasına yardım eder. Ameliyatın başarıyla yapıldığını ise hastaya uygulanan işlem ve sonucu gösterir. Şelomo’nun bilgeliği ya da Zerubavel’in Tapınağı tamamlaması gelecekteki kurtuluşun bazı yönlerini hatırlatabilir. Böyle bir benzerlik, söz konusu kişinin geride kalan bütün görevleri tamamlamak için tekrar geleceğini göstermez.

Aynı ölçü İsa için de geçerlidir. Yeşaya, Haşem bilgisinin dünyayı doldurduğu, ulusların Yişay’ın köküne yöneldiği ve Haşem’in İsrael ile Yehuda’nın dağılmışlarını topladığı bir çağ anlatır. Bilge bir öğretmenin ortaya çıkışını ilk gerçekleşme saymak, kralın kimliğini belirleyecek işler gerçekleşmeden o kimliği kabul etmektir. İkinci geliş iddiası bu işlerin neden henüz görülmediğine dair bir açıklama sunar. İşlerin gerçekleştiğini veya İsa’nın Yeşaya’daki kral olduğunu göstermez. (Zekeriya 4:9, Yeşaya 11:9–12)

Tanah kaynakları · Yeşaya 11:1–12 · Şemot 31:2–5 (İbranice metin) · Bereşit 41:38–41 · Devarim 34:9, İbranice metin · Melahim Alef 3:12 · Melahim Bet 18:20 · Daniel 1 · Zekeriya 4:9.

Bu iddianın sayfası

214. İddia: Sanhedrin 98a’daki eşek ve bulut tasvirleri Maşiah’ın iki gelişinde gerçekleşir

Daniel, insana benzeyen birinin göğün bulutlarıyla geldiğini anlatır. Zekeriya ise eşeğe binmiş alçakgönüllü bir kraldan söz eder. Talmud’un Sanhedrin bölümünde bu iki tasvir, İsrael’in kurtuluşa layık olup olmamasıyla ilişkilendirilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Daniel, insana benzeyen birinin göğün bulutlarıyla geldiğini anlatır. Zekeriya ise eşeğe binmiş alçakgönüllü bir kraldan söz eder. Talmud’un Sanhedrin bölümünde bu iki tasvir, İsrael’in kurtuluşa layık olup olmamasıyla ilişkilendirilir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Sanhedrin 98a’nın İsrael layıksa Maşiah’ı bulutlarla, layık değilse eşeğe binmiş olarak anlattığını kabul ederler. Ardından Tanrı’nın iki sözünün de ayrı ayrı gerçekleşmesi gerektiğini söylerler. Bu nedenle bir tasvirin ilk gelişe, diğerinin Maşiah’ın ikinci gelişine ait olduğunu ileri sürerler.

Tanah’ın Cevabı:

Sanhedrin 98a iki tasviri İsrael’in durumuna göre bir gelişin iki olası biçimi olarak açıklar. Hristiyan iddiası Talmud’un İsrael’in durumuna bağladığı bu iki seçeneği, metinde anlatılmayan iki ayrı geliş olarak okur.

Daniel 7:13’te insan oğluna benzeyen biri göğün bulutlarıyla gelir. Zekeriya 9:9’da ise alçakgönüllü bir kral eşeğe binmiş olarak anlatılır. Rabbi Yehoşua ben Levi bu tasvirleri şöyle bağdaştırır: זכו – עם ענני שמיא, לא זכו – עני ורוכב על חמור. Yani: “Layık olurlarsa göğün bulutlarıyla; layık olmazlarsa alçakgönüllü ve eşeğe binmiş olarak.”

Bu cümlede “önce eşek üzerinde, sonra bulutlarla” denmez. Maşiah’ın ölmesi, göğe çıkması ve yüzyıllar sonra geri dönmesi de anlatılmaz. İki tasvir, aynı şartın iki olası durumuna karşılık gelir. Halkın layık olduğu durumda bir biçim, layık olmadığı durumda diğer biçim anlatılır. Bu cümle ikisine bir gerçekleşme sırası vermez.

Hemen önceki tartışma aynı yapıyı daha açık gösterir. Yeşaya 60:22’de Tanrı kurtuluş için hem “zamanında” hem de “onu hızlandıracağım” der. Rabbi Yehoşua ben Levi bunu şöyle açıklar: İsrael layıksa kurtuluş hızlandırılır. Layık değilse önceden belirlenmiş zamanda gerçekleşir.

Bu örnekte ne zaman olacağı İsrael’in durumuna bağlı olan tek bir kurtuluş vardır. Eşek ve bulut örneğinde de tek bir gelişin nasıl olacağı İsrael’in durumuna göre açıklanır.

Raşi, Sanhedrin’deki bu açıklamada bulutlarla gelişi hızla, eşeğe binmiş yoksul kişinin gelişini ise yavaş bir yolculukla ilişkilendirir. Raşi bir gelişin hızlı veya yavaş olmasını açıklar. Ölümden sonra bir geri dönüşten söz etmez.

Zekeriya’nın kendi bağlamı da önemlidir. 9:9’da kral eşeğe binmiş olarak gelir. Hemen sonraki ayette savaş araçlarının kaldırılacağı, kralın uluslara barış bildireceği ve egemenliğinin denizden denize uzanacağı söylenir. Metin bu iki ayeti yüzyıllarla ayrılmış iki gelişe bölmez. Daniel 7:13–14’te insan oğluna benzeyen figüre egemenlik ve krallık verilir. 7:18 ve 7:27’de krallık Yüceler Yücesi’nin kutsallarıyla ilişkilendirilir.

İddianın dayandığı düşünce, Tanrı’nın iki sözünün de mutlaka ayrı ayrı gerçekleşmesi gerektiğidir. Sanhedrin her sözün hangi durumda geçerli olacağını açıklar. Bu açıklamada birbirini izleyen iki olay yerine, halkın durumuna göre yaşanacak tek bir geliş anlatılır.

Yona kitabındaki Nineve örneği de farklı bir durumu anlatır. Kent halkı kötü yolundan dönünce Tanrı ilan edilen felaketi getirmez; Yona, Tanrı’nın merhametli olduğunu ve ilan ettiği felaketi getirmekten vazgeçtiğini söyler (Yona 3:4–10; 4:2). Bu anlatı, uyarının ardından davranışın değişmesini gösterir. Aynı kişinin ölüp yüzyıllar sonra ikinci kez geleceğine dair bir kanıt sunmaz.

Sanhedrin 98a, tek bir Maşiah gelişini iki farklı koşul altında açıklar. Eşeğe binme ve bulutlarla geliş, iki ayrı tarih için verilmiş sözler değildir. Bu yüzden Sanhedrin 98a, İsa’nın öldükten sonra ikinci kez geleceğinin kanıtı olamaz.

Kaynaklar: Bavli Sanhedrin 98a ve Raşi; Daniel 7:13–14, 18, 27; Zekeriya 9:9–10; Yeşaya 60:22; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28; Yona 3:4–10, 4:2.

Bu iddianın sayfası

245. İddia: İvtsan’ın Beytlehemli olması İsa’nın Beytlehemli Maşiah olacağını önceden gösterir

Şoftim kitabı, İsrael’in önderlerinden İvtsan’ın Beytlehemli olduğunu ve öldüğünde oraya gömüldüğünü söyler. Mika ise Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek birinin çıkacağını bildirir. Bu iki kayıtta hangi şehrin ve hangi görevin anlatıldığı ayetlerin kendi sözlerinden anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabı, İsrael’in önderlerinden İvtsan’ın Beytlehemli olduğunu ve öldüğünde oraya gömüldüğünü söyler. Mika ise Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek birinin çıkacağını bildirir. Bu iki kayıtta hangi şehrin ve hangi görevin anlatıldığı ayetlerin kendi sözlerinden anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Şoftim’de Beytlehem adının hem İvtsan’ın memleketi hem de gömüldüğü yer olarak iki kez geçmesini önemli sayarlar. Bu ayrıntıyı Mika’nın gelecekteki yöneticiyle Beytlehem arasında kurduğu bağla birleştirirler. Onlara göre İvtsan’ın memleketi, İsa’nın Beytlehemli Maşiah olacağını önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Şoftim 12:8–10, İvtsan’ın Beytlehemli olduğunu ve öldüğünde Beytlehem’e gömüldüğünü gerçekten söyler. Mika da gelecekteki yöneticiyle Beytlehem Efrata arasında ilişki kurar. Fakat iki metinde aynı yer adının bulunması, İvtsan’ın İsa’yı önceden haber verdiğini tek başına göstermez.

Şoftim’in kısa kaydında İvtsan’ın İsrael’e yedi yıl şofetlik ettiği, çocukları ve aile ilişkileri anlatılır. Ardından ölümü ve gömüldüğü yer bildirilir. Metin İvtsan’ı gelecekteki bir kişinin sembolik habercisi olarak tanımlamaz. Memleket ve mezar yeri, İvtsan’ın kendi yaşamı hakkında verilen bilgilerdir.

Tanah’ta birden fazla Beytlehem vardır. Yehoşua 19:15, Zevulun bölgesindeki Beytlehem’i sayar. David’in ailesiyle ilişkili şehir Yehuda’daki Beytlehem’dir. Mika 5:1 bu şehri Beytlehem Efrata diye adlandırır. Şoftim 12, İvtsan’ın Beytlehem’ini bu ayrıntıyla belirtmez. Şoftim’de yer adının iki kez geçmesi, hangi Beytlehem’in kastedildiğini kesinleştirmez.

Mika’nın tam ifadesi “Beytlehem Efrata”dır. Yişay da Şemuel’de “Yehuda Beytlehem’inden bir Efratlı” olarak tanıtılır. Rut kitabı aynı yer ve aile adını birlikte kullanır. Bu ayrıntılar Mika’daki Beytlehem’i David’in köküyle ilişkilendirir. Şoftim’deki İvtsan kaydı bir aileyi ve bir şehrin adını andığı için bu bağlantının yerine geçmez. (Şemuel Alef 17:12).

Bava Batra 91a’da İvtsan ile Boaz’ı aynı kişi sayan bir rabbinik gelenek bulunur. Bu yorumda İvtsan, Rut kitabındaki Boaz ve onun üzerinden David’in soyu ile ilişkilendirilir (Rut 4:17–22). Bu yorumun kurduğu bağ, İvtsan ile David’in ailesi arasındadır. İvtsan’ın yaşamının daha sonra İsa’nın başına gelecek olayları haber verdiğini söylemez.

Mika 5:1, Hristiyan numaralandırmasında 5:2, Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek kişinin çıkacağını bildirir. Aynı bölümde onun Tanrı’nın gücüyle halkını güdeceği ve halkın güven içinde yaşayacağı anlatılır (5:3–4). Mika şehir adını verirken aynı zamanda yöneticinin ne yapacağını ve halkın onun yönetiminde nasıl yaşayacağını da açıklar.

Rut 4 ve Şemuel Alef 16:1–13, David ailesinin Beytlehem bağlantısını gösterir. Şoftim’de başka bir önderin Beytlehem’le anılması, o kişinin David soyundan gelecek kral olduğunu veya İsa’nın bu görevi yerine getirdiğini kanıtlamaz.

İvtsan’ın Beytlehemli olması, Şoftim’de kendi yaşamı hakkında verilen bir bilgidir. Mika’nın vaadi, yöneticinin halkı Tanrı’nın gücüyle yöneteceğini ve halkın güven içinde yaşayacağını da bildirir. İki yerde aynı şehir adının bulunması, bu vaatlerin İsa’yla gerçekleştiğini göstermez.

Kaynaklar: Şoftim 12:8–10; Mika 5:1–4; Yehoşua 19:15; Rut 4:17–22; Şemuel Alef 16:1–13; Yeşaya 11:1–12; Bava Batra 91a.

Bu iddianın sayfası

246. İddia: Şimşon’un mucizevi doğumu ve kardeşlerince teslim edilmesi İsa’yı önceden gösterir

Şoftim kitabında bir melek, Manoah’ın o zamana kadar çocuğu olmamış eşine bir oğul doğuracağını bildirir. Bu çocuk Şimşon’dur. Yıllar sonra Yehuda’dan gelen kişiler Şimşon’u Filistlilere teslim eder. Şimşon’un o gün başına gelenler, daha sonra Gazze’de nasıl öldüğünden ayrı bir olaydır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabında bir melek, Manoah’ın o zamana kadar çocuğu olmamış eşine bir oğul doğuracağını bildirir. Bu çocuk Şimşon’dur. Yıllar sonra Yehuda’dan gelen kişiler Şimşon’u Filistlilere teslim eder. Şimşon’un o gün başına gelenler, daha sonra Gazze’de nasıl öldüğünden ayrı bir olaydır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tanrı’nın Şimşon’un annesine çocuk vermesini İsa’nın doğumuyla ilişkilendirirler. Şimşon’un kendi halkı tarafından düşmana teslim edilmesini İsa’nın reddedilmesine, son savaşından sonra kardeşlerinin bedenini almasını da onun sonradan kabul edilmesine benzetirler. Onlara göre Şimşon’un yaşamındaki bu üç olay, İsa’nın başına gelecekleri önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Şimşon’un doğumunun önceden haber verilmesi ve Yehuda’dan kişilerin onu Filistlilere teslim etmesi Şoftim’de gerçekten anlatılır. Doğum, teslim ve gömülme ayrı ayrı anlatılır. Bunların İsa’nın yaşamını önceden gösterdiğini söylemek için her sahnede gerçekten ne olduğuna bakılır.

Şoftim 13:2–3’e göre Manoah’ın eşi kısırdı. Tanrı’nın meleği ona bir oğul doğuracağını bildirdi. Kadının Manoah adlı eşi vardır. Metin onun bakire olduğunu veya çocuğun insan babası bulunmadığını söylemez. Ayetin duyurduğu olay, o zamana kadar çocuğu olmamış Manoah’ın eşinin çocuk sahibi olmasıdır. Çocuğun babasız doğduğu sonucunu bu duyurudan çıkarmak için metinde ayrıca bir dayanak gerekir.

Sara, Rivka, Rahel ve Hanna’nın çocuk sahibi oluşunda da daha önce yaşanan kısırlık ve ilahi yardım anlatılır (Bereşit 18:9–14; 25:21; 30:22–24; Şemuel Alef 1:5–20). Şimşon’un doğumu bildirilirken görevi de açıklanır. İsrael’i Filistlilerin elinden kurtarmaya başlayacaktır (Şoftim 13:5).

Şoftim 13, doğum öncesindeki durumu açık bir sırayla verir. Kadın Manoah’ın eşidir ve o zamana kadar hiç doğurmamıştır. Melek, bir oğul doğuracağını bildirdikten sonra onun yiyip içmesiyle ilgili hükümleri ve çocuğun doğumdan itibaren üstleneceği görevi açıklar. Kadın daha sonra bir oğul doğurur ve ona Şimşon adını verir. Aynı bölümün sonunda Haşem’in çocuğu bereketlediği söylenir. Olağanüstü olan, kısır bir kadına çocuğun önceden bildirilmesi ve ona verilen görevdir. Şoftim 13:2–5, 24–25.

Yeşaya 7–8’de de bir doğumun önceden bildirilmesi çocuğun bir mesaj taşımasını sağlar. Yeşaya 8, kadın peygamberin gebeliğinden önce Yeşaya’nın onunla birleştiğini açıkça anlatır. Böylece Tanah, ilahi işaret olarak verilen bir doğum ile anne ve babanın bulunmasını aynı anlatıda birleştirir. Şimşon’un doğumunun önceden bildirilmesi de onu Matta’daki gebelik iddiasının habercisi yapmaz. Yeşaya 8:1–4, 18.

Şoftim 15:9–13’te Yehuda’dan üç bin kişi Şimşon’a gelir. Şimşon, kendisini öldürmeyeceklerine dair güvence aldıktan sonra bağlanmayı kabul eder. Onlar da onu Filistlilere götürür. Bu, kendi halkından kişilerce düşmana teslim edilme sahnesidir. Şimşon teslim edildikten sonra bağlarını koparır, Filistlilerle savaşır ve yaşamaya devam eder (15:14–20). Bu olayda ölüm ve diriliş gerçekleşmez.

Şimşon’un ölümü daha sonra Gazze’de olur. Son gücüyle yapının sütunlarını yıkar ve Filistlilerle birlikte ölür (16:28–30). Ardından kardeşleri ve babasının evi onun bedenini alıp babası Manoah’ın mezarına gömer (16:31).

Hristiyan yorumu, kardeşlerinin Şimşon’un bedenini almasını onu sonunda kabul etmeleri olarak açıklar. Ailenin yaptığı iş ayette bellidir. Şimşon’u aile mezarına gömerler. Şimşon’un dirildiği veya yeniden önder olduğu söylenmez.

Şoftim 14–16, Şimşon’un kişisel çatışmalarını ve Filistlilerle mücadelesini de içerir. Metin onu insanlığın günahları için sunulan kusursuz bir korban olarak tanımlamaz.

Şimşon’un annesine doğumun haber verilmesi ve Şimşon’un kendi halkından kişilerce teslim edilmesi gerçek olaylardır. Doğum haberinde çocuğun babasız olduğu yazmaz. Şimşon teslim edildiğinde hayatta kalır. Gazze’deki ölümünden sonra da ailesi onu gömer ve dirildiği anlatılmaz. Şoftim, bu olayları İsa’nın biyografisi hakkında bir kehanet olarak sunmaz.

Kaynaklar: Şoftim 13:2–5, 15:9–20, 16:28–31; Bereşit 18:9–14, 25:21, 30:22–24; Şemuel Alef 1:5–20; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası