Misyoner İddiaları Arşivi

90 iddia 14 ilgili makale Tüm iddialar Yeşaya 53 dosyası

İddialar ve Cevaplar

243. İddia: Gid’on’un reddedilmesi ve ölümden kurtulması İsa’nın reddedilip dirilmesini haber verir

Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Şoftim kitabında Gid’on, babasının Baal’a ait sunağını yıktıktan sonra şehrin adamlarının ölüm tehdidiyle karşılaşır. Babası Yoaş kalabalığa cevap verir. Gid’on’un o gün kurtulmasından sonra neler yaptığı ve sonunda nasıl öldüğü de aynı kitapta anlatılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Gid’on’un ailesinin ve şehir halkının ona karşı çıkmasını, onu öldürmek isteyenlerden babasının müdahalesiyle kurtulmasını İsa’nın hikayesine benzetirler. Onlara göre bu olay, İsa’nın reddedileceğini ve öldükten sonra Babası tarafından diriltileceğini önceden gösterir.

Tanah’ın Cevabı:

Gid’on gerçekten ölümle tehdit edildi ve babası onu savundu. Yoaş’ın müdahalesi sırasında Gid’on hayattadır. Bundan sonra da yaşamını sürdürür. Şoftim’de Gid’on’un bu olayda öldüğü veya dirildiği söylenmez.

Şoftim 6:25–27’de Tanrı, Gid’on’a babasının Baal sunağını yıkmasını ve yanındaki Aşera’yı kesmesini buyurur. Gid’on bunu yapar. Şehrin adamları ne olduğunu öğrenince babası Yoaş’a הוֹצֵא אֶת־בִּנְךָ וְיָמֹת, “Oğlunu çıkar, ölsün” der (6:30). Ölüm tehdidi açıktır.

Yoaş kalabalığa karşılık verir. Baal tanrıysa, sunağı yıkıldığı için kendi davasını kendisi görmelidir. Bunun ardından Gid’on’a Yerubbaal adı verilir (6:31–32). İddianın bir parçası, Gid’on’un tehditten nasıl kurtulduğunun yazılmadığıdır. Şoftim ise hem babasının araya girdiğini hem de kalabalığa ne söylediğini kaydeder. Gid’on’un öldürülüp yeniden yaşama döndüğünü anlatmaz.

Gid’on yaşamaya devam eder. Tanrı’nın çağrısıyla Midyan’a karşı mücadele eder ve Şoftim 7’de zafer kazanır. Halk daha sonra kendisine ve soyuna yöneticilik teklif ettiğinde “Sizi Tanrı yönetecek” diye cevap verir (8:22–23). Şoftim 8:32, Gid’on’un yaşlılıkta öldüğünü ve babası Yoaş’ın mezarına gömüldüğünü söyler. Bu ölümün ardından da bir diriliş anlatılmaz.

Tehdit edilen ve daha sonra kurtulan tek kişi Gid’on değildir. Yeremya’nın öldürülmek istenmesi, David’in Şaul’dan kaçması ve Eliyahu’nun İzevel’in tehdidiyle karşılaşması başka örneklerdir (Yeremya 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3). Birden fazla kişinin ölümle tehdit edilmesi, bu anlatıların hepsini gelecekte aynı kişinin ölüp dirileceğine ilişkin birer haber yapmaz.

Tanah, Midyan karşısındaki kurtuluşu başka bir yerde açıkça karşılaştırma olarak kullanır. Yeşaya 9:3, baskının “Midyan gününde olduğu gibi” kırılacağını söyler. Yeşaya’nın “Midyan günü”ne benzettiği olay, düşman baskısının sona ermesidir. Ayette Gid’on’un ölmesi ve dirilmesi hakkında bir söz yoktur.

Yeşaya 11:1–12, Yeremya 23:5–8 ve Yehezkel 37:21–28, David soyundan adaletli yöneticiyi, İsrael’in toplanmasını ve güvenliği anlatır. Gid’on’un ölüm tehdidinden kurtulması, bu vaatlerin İsa’da gerçekleştiğini göstermez.

Gid’on o gün öldürülmemiş, yaşamını sürdürmüş ve yıllar sonra yaşlanarak ölmüştür. Şoftim’deki bu olay, ölümden dirilişi anlatan bir kehanet değildir.

Kaynaklar: Şoftim 6:25–32, 7:1–25, 8:22–23, 32; Yeşaya 9:3, 11:1–12; Yeremya 23:5–8, 26; Şemuel Alef 19–24; I Melahim 19:1–3; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

248. İddia: Meryem Heli’nin kızıydı; Yosef ve Meryem kuzen oldukları için İsa iki taraftan David soyundandır

Matta ve Luka, İsa’nın ailesiyle ilgili iki farklı soy listesi verir. Her iki listede de Yosef’in adı geçer. Fakat listeler Yosef’i aynı kişiye bağlamaz. Bu farkı açıklamak için ileri sürülen aile bağlarının metinlerde nasıl kaydedildiğine bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Matta ve Luka, İsa’nın ailesiyle ilgili iki farklı soy listesi verir. Her iki listede de Yosef’in adı geçer. Fakat listeler Yosef’i aynı kişiye bağlamaz. Bu farkı açıklamak için ileri sürülen aile bağlarının metinlerde nasıl kaydedildiğine bakılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Luka’nın aslında Meryem’in soyunu verdiğini ve Yosef’in Heli’nin kızı Meryem’le evlendiği için Heli’nin oğlu olarak yazıldığını söylerler. Talmud’da anılan bir Miryam’ı Heli’nin kızı diye yorumlar ve onu İsa’nın annesi sayarlar. Luka’daki Matthat ile Matta’daki Matthan’ı da aynı kişi kabul edip Meryem ile Yosef’in kuzen olduğu sonucuna varırlar. Onlara göre İsa hem annesi hem de hukuki babası Yosef üzerinden David soyuna bağlanır.

Tanah’ın Cevabı:

Hristiyan yorumu, Matta ile Luka’nın farklı soy listelerini tek bir aile ağacında birleştirir. Fakat kullandığı bazı akrabalık bağları metinlerde açıkça verilmez. İki listeyi birbiriyle uyumlu hale getiren bir aile ağacı çizmek mümkündür. Ağacın doğru olduğunu söylemek için, listelerde yazmayan her bağın ayrıca bir belgeyle gösterilmesi gerekir.

Matta 1:16, Yaakov’un Yosef’in babası olduğunu söyler. Yosef de Meryem’in kocası olarak tanıtılır. Luka 3:23’te İsa’nın ὡς ἐνομίζετο, “sanıldığı üzere” Yosef’in oğlu olduğu belirtilir ve liste Yosef’i Heli’ye bağlar.

Luka, “Heli Meryem’in babasıydı” veya “Yosef Heli’nin damadı olduğu için onun oğlu sayıldı” demez. Meryem’in adı o soy listesinde yer almaz.

İddia ayrıca Luka’daki Matthat ile Matta’daki Matthan’ın aynı kişi olduğunu varsayar. Benzer adlar, iki ayrı listedeki kişilerin aynı insan olduğunu tek başına göstermez. İki liste, David’den sonraki kuşaklarda da ayrılır. Matta Şelomo üzerinden, Luka Natan üzerinden ilerler. Bu ad benzerliği, Matthat ile Matthan’ın aynı kişi olduğunu ya da ailelerin kuzenlik bağıyla birbirine bağlı olduğunu kanıtlamaz.

Bu iddiada Yeruşalayim Talmudu’nun Hagiga 2:2 bölümünde anlatılan bir görüme de başvurulur. Görümde kadın מִרְיָם בְּרַת עֲלֵי בְצָלִים (Miryam berat Aley Vetsalim) diye anılır. Buradaki berat sözü “kızı” demektir. Bu Hristiyan yorumu Aley’yi Luka’daki Heli, Miryam’ı da İsa’nın annesi sayar.

Miryam adının geçmesi, görümdeki kadının İsa’nın annesi olduğunu göstermez. Talmud’daki Aley Vetsalim ifadesinin Luka’nın soy listesinde geçen Heli’yi gösterdiğine de ayrı bir dayanak gerekir. Metin bunları birbirine bağlamaz veya Yahudilerin bu soy ilişkisini topluca kabul ettiğini bildirmez.

İki listede Yosef’in babası için farklı adlar verilmesini açıklamak amacıyla hukuki babalık, evlilik yoluyla akrabalık ve başka öneriler de ileri sürülmüştür. Bu önerilerin amacı listelerdeki farkı açıklamaktır. Her biri, metinlerde açıkça yazılı olan bağların ötesinde bir akrabalık varsayar.

Tanah, David’e kendi soyundan bir hükümdarla ilgili vaat verir (Şemuel Bet 7:12–16). Yeşaya 11:1 ve Yeremya 23:5 de Yişay ve David soyuyla ilişkili yöneticiden söz eder. Bamidbar 1:18 kabile kayıtlarını baba evleriyle ilişkilendirir. 27 ve 36. bölümler belirli miras durumlarında kızların haklarını düzenler. Bu metinlerde doğumla kurulan soy bağı, bir ailenin üyesi olmak ve aile mülkünü miras almak bakımından farklı hükümler vardır.

Hristiyan doğum anlatısında Yosef’in İsa’nın biyolojik babası olmadığı söylenir. Yosef’in David soyundan gelmesi, İsa’nın Yosef’ten biyolojik olarak geldiğini göstermez. Meryem üzerinden ileri sürülen soy bağı, Yosef’in soy kaydıyla kendiliğinden kanıtlanmaz.

Matta’nın kullandığı Grekçe, soy dizisinin son halkasında özel olarak önemlidir. Önce Yaakov’un Yosef’i dünyaya getirdiği söylenir. Yosef’in ardından Miryam’ın kocası olduğu belirtilir. İsa’nın doğumu anlatılırken kullanılan ἐξ ἧς ifadesi dişil tekildir ve Miryam’a döner. Böylece Matta, Yosef’i listede adlandırır ve İsa’nın Miryam’dan doğduğunu bildirir. Yosef’in soy çizgisi ile Miryam’ın anneliği, ayette ayrı ilişkiler olarak verilir. Matta 1:16–18.

Üçüncü yüzyılın başlarında Julius Africanus, iki listenin de Yosef’e ait olduğunu düşünerek başka bir uzlaştırma önermiştir. Yaakov’u biyolojik baba, Heli’yi hukuki baba sayar. Bu öneri iki babanın neden farklı adlarla kaydedildiğini açıklamaya çalışır. Miryam’ın Heli’nin kızı olduğu veya kendisiyle Yosef’in kuzen olduğu sonucunu vermez. Soy listelerini uzlaştırmak için kurulan bir aile ilişkisi, o ilişkinin metinde kaydedildiğini göstermez. Africanus’un uzlaştırma önerisi.

Luka, Meryem’i Heli’nin kızı olarak kaydetmez. Adların benzerliği de Yosef ile Meryem’in kuzen olduğunu göstermez. Bu bağlar ayrıca kanıtlanmadan İsa’nın David’in soyuna iki taraftan bağlandığı söylenemez.

Kaynaklar: Matta 1:1–16, Yunanca; Luka 3:23–38, Yunanca; Yeruşalayim Talmudu, Hagiga 2:2; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1; Yeremya 23:5–8; Bamidbar 1:18, 27:8–11, 36:6–9.

Bu iddianın sayfası

23. İddia: Yaratılış 3:15, günahı ölümüyle yok edecek Maşiah’ı haber verir

Bereşit’te Adam ve kadının yasak meyveyi yemesinin ardından Haşem yılana seslenir. Bu konuşmada kadınla yılan ve onların soyları arasında sürecek bir düşmanlık tarif edilir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bereşit’te Adam ve kadının yasak meyveyi yemesinin ardından Haşem yılana seslenir. Bu konuşmada kadınla yılan ve onların soyları arasında sürecek bir düşmanlık tarif edilir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Bereşit 3:15’i Maşiah, yani Mesih hakkında verilen ilk müjde sayarlar. Kadının soyunu babasız doğacak İsa olarak yorumlarlar. Onlara göre topuğa vurulması İsa’nın çarmıhta ölmesini, yılanın başına vurulması ise dirilerek Şeytan’ı ve günahı yenmesini haber verir. Bu zaferin İsa’nın ölümüyle kazanıldığını ve onun kendisini sunmasının ardından hayvan korbanlarına, yani sunularına gerek kalmadığını söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem’in yılana söylediği söz şöyledir: “Seninle kadın arasına, senin soyunla onun soyu arasına düşmanlık koyacağım. O senin başına vuracak, sen de onun topuğuna vuracaksın.” Bölümün başında yılan, Haşem’in yarattığı kır hayvanları arasında tanıtılmaktadır. Kadını kandırdıktan sonra karnı üzerinde sürüneceği bildirilir. Kadına doğum sancısı, Adam’a toprağı emekle işleyeceği ve sonunda toprağa döneceği söylenir. Başa ve topuğa yönelen saldırılar bu sahnenin içindedir: İnsan yılanın başına, yerdeki yılan insanın topuğuna yönelmektedir. (Bereşit 3:1–19)

İbranice זַרְעָהּ (zar'ah), “onun soyu” demektir; burada kadının soyundan söz edilmektedir. Bir çocuğun annesi üzerinden anılması, babasının bulunmadığı anlamına gelmez. Aynı kitapta Hagar’a “Soyunu çok çoğaltacağım; çokluğundan sayılamayacak” denilir. Kullanılan זַרְעֵךְ (zar'eh) sözcüğü “senin soyun” anlamındadır. Hagar’ın doğurduğu Yişmael’in babası da aynı bölümde Avram olarak belirtilmektedir. Böylece kadının soyunun anılmasıyla babasız doğum arasında kurulmak istenen bağ, Tora’nın kendi kullanımıyla çürütülmektedir.

Rambam da More Nevuhim II:30’da Hava’nın soyunun aynı zamanda Adam’ın soyu olduğunu belirtir. “Sara’nın çocukları” dediğimizde de onların babasının bulunmadığını söylemiş olmayız. (Bereşit 16:10–15)

“Soy” anlamındaki זֶרַע (zera) sözcüğü İbranicede tekil biçimde yazılır. Bu, sözcüğün mutlaka tek bir insanı anlattığı anlamına gelmez. Avraam’ın soyu yerin tozuna, gökteki yıldızlara ve deniz kıyısındaki kuma benzetilmektedir. Sayısız insandan söz edildiği halde, bu soyun düşmanlarının kapısını ele geçireceği tekil bir fiille anlatılır. Bereşit Rabba da yerin tozu benzetmesini İsrael’in çocuklarına uygular. Rivka’ya binlerce kişinin annesi olması dilenirken de aynı yapı kullanılır. Türkçede “Bu aile çoğalacak” denildiğinde tekil fiilin aileyi bir kişiye indirmemesi gibi, İbranicedeki dilbilgisel tekillik de bütün bir soyu kapsayabilmektedir.

Hava’nın Şet için kullandığı “başka bir soy” ifadesinde ise tek bir çocuk kastedilir. Sözcüğün bir kişiyi mi, yoksa birçok kişiyi mi anlattığı içinde bulunduğu cümleden anlaşılır. Bereşit 3:15’te iki soy karşılıklı anılır. Ardından gelen הוּא (hu, “o”) zamiri tek başına ne bu soyu tek bir kişiyle sınırlar ne de o kişiye İsa adını verir. (Bereşit 13:16; 22:17; 24:60; 4:25)

Başa ve topuğa yönelen hareketlerde aynı fiil kullanılmaktadır: יְשׁוּפְךָ (yeşufha, “sana vuracak”) ve תְּשׁוּפֶנּוּ (teşufennu, “sen ona vuracaksın”), שׁוּף (şuf) kökündendir. Çeviride “vurmak”, “ezmek” veya “yaralamak” karşılığının seçilmesi, bu fiile ölümden dirilme anlamı kazandırmaz. Başa vurulan darbe öldürücü olabilir; topuğa yönelen zehirli bir ısırık da öldürücü olabilir. Ayette söylenen, iki tarafın birbirine saldırmasıdır. İnsanın ölümü sayesinde yılanın yenileceği, ardından insanın dirileceği veya bu ölüm karşılığında başkalarının bağışlanacağı bildirilmemektedir. Yaralanmakla ölmek, ölmekle dirilmek, dirilmekle başkasının günahını kaldırmak ayrı iddialardır. Bunların birinden diğerine geçişi sağlayan söz ayette bulunmamaktadır.

“Kadının soyu” tek bir biyolojik çocuk, “yılanın soyu” ise günah olarak açıklanınca, aynı cümledeki iki soy ifadesine farklı türden anlamlar yüklenmektedir. Birinde doğum ve soy bağı, diğerinde ahlaki bir durum esas alınır. Yılanın soyunun Şeytan’ın izleyicileri diye açıklanması da başka bir yorumdur. Bunları ayetin açık anlamı sayabilmek için seçilen karşılıkların metinden gösterilmesi gerekir. İsa’nın kimliği ve çarmıhtaki ölümü önce kabul edilip sözcüklere bu anlatıya uygun karşılıklar verildiğinde, ayet bağımsız bir kanıt olmaktan çıkar. Kanıtlanması gereken sonuç, daha ayet yorumlanırken içine yerleştirilmiş olur.

Yılanla mücadelenin insanın kötülükle mücadelesi üzerinden açıklanması, farklı bir yorum düzeyidir. Şelah, Zohar’a dayanarak Yaakov adındaki İbranice harfleri yorumlar. Adın başındaki yud harfi On Emir’le ilişkilendirilir; insanın gücü Tora’ya bağlılığıyla açıklanır. Yud harfi kaldırıldığında adın kalan kısmı “akev”, yani “topuk” diye okunur. Bu benzerlik üzerinden bu bağlılığın yitirilmesiyle doğan savunmasızlık anlatılır.

Sülam’ın Zohar açıklamasında ise kadının soyu İsrael olarak yorumlanmakta, yılanı dünyadan kaldıracak olan Haşem olarak belirtilmektedir. Burada ölümün ve kirliliğin ortadan kaldırılmasına ilişkin peygamberlik sözleri anılır. Bu açıklamalarda kötülükle mücadele ve onun sona erdirilmesi üzerinde durulmaktadır. Bir sembolün kötülüğe karşı zaferle ilişkilendirilmesi, zaferin İsa’nın çarmıhtaki ölümüyle gerçekleşeceğini söylemez. Maşiah’a ilişkin bir anlam kurulması da o kişinin kimliğini, doğum biçimini ve ölümünün başkalarının günahını bağışlatacağını kendiliğinden belirlemez.

Günahla mücadele, Bereşit’in hemen sonraki bölümünde açıkça ele alınmaktadır. Kayin’e günahın kapıda beklediği söylenmekte ve ona günaha hakim olması bildirilmektedir. İnsana, kötülükle karşılaştığında kendi davranışından sorumlu olduğu doğrudan söylenir. Yeşaya’nın gelecek tasvirinde de süt çocuğu yılanın deliği yanında güvenle oynamaktadır. Zarar verilmeyen dünyayı açıklayan söz, yeryüzünün Haşem bilgisiyle dolmasıdır. Yeşaya 65:25’te yılanın yiyeceği yine toprak olarak anılır ve Haşem’in kutsal dağında zarar verilmeyeceği bildirilir. Bu tasvirlerde günaha karşı sorumluluk, Haşem bilgisi ve zarar vermenin sona ermesi açıklanmaktadır. Bir insanın ölümünün bütün bu değişimlerin zorunlu bedeli olduğu söylenmemektedir. (Bereşit 4:7; Yeşaya 11:8–9; 65:25)

Hacer’e verilen sözde זַרְעֵךְ (zar’eh) “senin soyun” demektir. Aynı cümlede soyun çokluğu nedeniyle sayılamayacağı söylenir. İbranice “sayılamayacak” fiili tekildir, fakat sözün konusu sayılamayacak kadar çok insandır. Bu örnek, “kadının soyu” ifadesindeki tekil biçimden tek bir çocuk çıkarmanın neden yanlış olduğunu gösterir. Hacer’in oğlunun babası da aynı anlatıda Avram olarak belirtilir. Bereşit 16:10–15.

Hristiyan anlatıda babasız doğum iddiası özel bir cümleyle kurulur. Matta, gebeliği Yosef ile Miryam’ın birlikte olmasından önceye yerleştirir. Bereşit’te ise “onun soyu” denir ve kadınla yılanın soyları arasındaki düşmanlık anlatılır. İki metnin aktardığı bilgi farklıdır. Bereşit’in akrabalık ifadesi Matta’daki gebelik şartını içermez. Matta 1:18–25 ve Bereşit 3:15.

Bereşit 3:15’e “ilk müjde” adının verilmesi Hristiyan yorumunun sonucudur. Ayette bir çocuğun babasız doğacağı, Maşiah’ın öldürüleceği, ölümden dirileceği veya ölümüyle günahları kaldırıp korbanları sona erdireceği bildirilmemektedir. İddianın bütün yükünü taşıyan bu hükümler, insanla yılan arasındaki düşmanlığı anlatan sözlere sonradan eklenmektedir.

Bereşit’te soy sözcüğünün bazı bağlamlarda tek bir kişiye işaret edebilmesi, burada o kişinin İsa olduğunu göstermez. Baş ve topukla ilgili sözler düşmanlığın nasıl yaşanacağını anlatır. Günahın bir insanın ölümüyle ortadan kalkacağı sonucu ayete eklenmiştir.

Tanah kaynakları: Bereşit 3:1–19; 4:7, 25; 13:16; 16:10–15; 22:17; 24:60; Yeşaya 11:8 ve 11:8–9; 65:25. Özgün metin karşılaştırmaları: Bereşit 3:1–19, 13:16, 16:10–15 ve 4:7.

Yorum kaynakları: Rambam, More Nevuhim II:30; Şelah, Tora Şebihtav, Toldot, Tora Or, Yaakov adındaki yud ve akev açıklaması; aynı eserde Hagaot Emek Beraha, yılan ve yetser hara bağlantısı; Sülam al ha-Zohar, Hayye Sara, “Beyneha uveyn ha-işa” ile başlayan açıklama. Bereşit Rabba’nın Bereşit 13:16 açıklamasında da yerin tozu benzetmesi İsrael’in çocuklarına uygulanmaktadır.

Tekil soy, babasız doğum ve yılanın yenilmesiyle ilgili savların başka örnekleri: Jews for Jesus, The Messiah Would Be the Seed of the Woman; Lausanne, Jewish Evangelism, LOP 67.

İlgili Kabalat yazıları: “Kadının soyu” — Yaratılış 3:15; “Niçin İsa’yı Mesih Olarak Kabul Etmiyoruz?”; “Mesih iki kez mi gelecek?”; “Gerçekleşmeyen Kehanetler ve İsa İnancının Ortak Örüntüsü”.

Bu iddianın sayfası

74. İddia: “Yapıcıların reddettiği taş” İsa’dır

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 118’de bir taşın yapıya yerleştirilmesiyle ilgili bir benzetme vardır. Ustaların işe yaramaz diye ayırdığı taş, sonunda yapının en önemli yerlerinden birine konur. Bu görüntü, küçümsenen birinin Haşem’in yardımıyla yükselmesini anlatır. Taşın kimi veya neyi gösterdiği ise sözün geçtiği yere göre anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 118:22’de ustaların reddettiği ve köşenin başı olan taşı Maşiah, yani Mesih olarak okurlar. Onlara göre İsrael’in önderleri İsa’yı reddetti, Tanrı ise onu diriltip yüceltti. Bereşit 49, Daniel 2, Zekeriya 3 ve Yeşaya’daki taş benzetmelerini de aynı Maşiah’a bağlarlar. Bu ayetler birlikte okunduğunda reddedilen taşın İsa olduğunun anlaşıldığını savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 118’de insanların değersiz saydığı şey, Haşem’in sağladığı kurtuluşla onurlu bir yere yükselir: “Yapıcıların reddettiği taş köşenin başı oldu” (118:22). Yapıcılar taşı işe yaramaz görmüş, fakat o taş yapıda başlıca yeri almıştır. Benzetmenin gücü, insanın verdiği hükmün Haşem’in hükmü karşısında boşa çıkmasındadır. Hemen öncesinde kurtuluş için şükredilir; ardından “Bu Haşem’den oldu” denir ve sevince çağrılır. İsa’nın adı bu benzetmeye sonradan yerleştirilir. Matta 21:42 ve Elçilerin İşleri 4:11’de yapılan uygulama, Hristiyan iddiasının kendisidir; Tanah’ın bu kimliği önceden belirlediğinin ayrı bir kanıtı olarak kullanılamaz.

Talmud’un Pesahim 119a bölümü, bu ilahinin sözlerini David ve ailesiyle ilişkilendirir: Şükür sözünü David’in, reddedilen taş sözünü babası Yişay’ın, sonraki övgüyü kardeşlerinin söylediği anlatılır. Bu açıklamada taşın yükselişi David’in seçilmesiyle birlikte düşünülür.

Tehilim 118’de kullanılan רֹאשׁ פִּנָּה, yapının köşesinde baş yeri alan taşı anlatır. Aynı kelimeler Yeşaya 28:16’daki “sağlam temel” ifadesini içermez. Mezmurun imgesi, değersiz görülen birinin Haşem’in yardımıyla en önemli yere gelmesidir. Şemuel, Yişay’ın büyük oğullarını birer birer gördüğünde aradığı kralı aralarında bulmadı. Ailenin başlangıçta çağırmadığı, sürünün başındaki David getirildiğinde Haşem onun meshedilmesini buyurdu. Targum’un taş benzetmesini David’le ilişkilendirmesi, bu seçilişin sırasını izler. (Şemuel Alef 16:6–13).

Şiirdeki kurtuluşun nasıl gerçekleştiği de açıktır. Konuşan, “Ölmeyeceğim; yaşayacağım ve Haşem’in yaptıklarını anlatacağım” der. Sonraki ayet bunu daha da belirginleştirir: “Haşem beni ağır biçimde terbiye etti, fakat ölüme teslim etmedi” (118:17–18). Ardından doğruluk kapılarından girip şükretmek ister. Burada ölümün eline bırakılmamış bir hayat için sevinilir. Bu sözleri önce öldürülme, sonra dirilme şeklinde açıklamak, “ölüme teslim etmedi” ifadesini “ölüme teslim etti ve sonra geri getirdi” haline çevirir. İsa’nın dirilişine ilişkin inanç, bu değişikliği mezmurun kendi anlamı yapmaz.

Şükrana çağrılanlar İsrael, Aharon evi ve Haşem’den korkanlardır. Kuşatma anlatısında ise “Bütün uluslar beni kuşattı” sözü ve düşman çemberinin yarılması yer alır (118:1–4, 10–12). Kurtuluş İsrael’in ibadet hayatının içindedir; şiir Haşem’in evi, bayram sevinci ve sunakla devam eder (118:26–27). Bu bağlamdan bütün Yahudi halkını taşı reddeden yapıcılarla özdeşleştiren bir hüküm üretilemez. Sav daha dar tutulup yapıcıların yalnız İsa’ya karşı çıkan önderler olduğu söylendiğinde de onların kimliğini mezmurdan göstermek gerekir. Metin kuşatan ulusları adlandırır, fakat yapıcıları belirli bir dönemin Yahudi önderleri diye tanıtmaz. Birinin önderler tarafından reddedilmiş olması, onun Haşem tarafından seçildiğini kanıtlamaz; yanlış kişilerin de reddedilmesi mümkündür.

Bu eksik kimlik bilgisi, başka kitaplardaki her taş sözcüğünü aynı kişinin adı sayarak tamamlanamaz. Taş, içinde bulunduğu anlatıya göre sağlam bir dayanağı, yapının önemli bir parçasını veya yolda karşılaşılan engeli anlatabilir. Yeşaya 8:13–14’te kutsal sayılması istenen Haşem’dir; İsrael’in iki evi, yani İsrael ve Yehuda için çarpma taşı ve tökezleme kayası olacak olan da aynı öznedir. Yeşaya 28:16–17’de ise Haşem Siyon’a güvenilir bir temel taşı koyar ve adaletle doğruluğu ölçü yapar. Birinde Haşem taşa benzetilir, diğerinde taşı koyan O’dur.

Bereşit 49:22–26’da Yosef’e verilen bereket anlatılır. “İsrael’in taşı” sözü de ona güç veren Yaakov’un Kudretlisi’nin ve babasının Tanrısı’nın anıldığı bu bölümde geçer. Bu kullanımların her birine dışarıdan İsa adı konulduğunda, ortak sözcükten yararlanılmış olur; ortak bir kişi kanıtlanmış olmaz. Haşem’e ait bir benzetmenin İsa’ya temsil yoluyla uygulandığı veya İsa’nın Tanrısal kimliğini gösterdiği savı da önce bu bağı kanıtlamak zorundadır. Bağı baştan kabul edip ayeti onun doğrulaması saymak, aynı iddiayı iki kez kullanmaktır.

Taşın krallıkla ilişkilendirildiği yerlerde de benzetmenin açıklaması göz ardı edilemez. Daniel 2:34–45’te insan eli değmeden kopan taş heykeli parçalar; Daniel bunun, göklerin Tanrısı’nın kuracağı ve yok olmayacak krallıkla ilişkisini açıklar. Midraş Tanhuma, Daniel’deki taşı Kral Maşiah’a da uygular. Bu yorumda kral krallığı temsil eder; yine de bütün taş ayetleri aynı kişinin hayatını anlatmaz. Bu görümde verilen bilgi, önceki krallıkları sona erdirecek ve yıkılmayacak bir krallıktır.

Zekeriya 3:8–9’da da getirilecek kul, “Filiz” diye anılır; ardından kohen, yani kutsal hizmette görevli Yehoşua’nın önüne konulmuş taş tanıtılır. İki imge yan yana bulunduğu için taşın doğrudan o kulun başka adı olduğu söylenemez. Devam eden görümde Zerubavel’in elleriyle Tapınağın temelinin atılması ve yine onun elleriyle tamamlanması anlatılır (4:6–10). Buradaki yapı ve yeniden kuruluş bağını silip yalnız taş sözcüğünü almak, taşın anlatıdaki görevini kaybettirir.

Bir kişinin önce küçümsenip sonra yükselmesi, gelecekteki kralın kimliğini tek başına belirlemez. Tanah’ın bu kral için verdiği görevler somuttur. Yeşaya 11:1–12’de Yişay’ın, yani David’in babasının kökünden çıkacak yönetici adaletle hükmeder; İsrael’in dağılmışları toplanır ve yeryüzü Haşem bilgisiyle dolar. Yeremya 23:5–8’de David için yetiştirilecek doğru kralın günlerinde Yehuda kurtulur, İsrael güven içinde yaşar ve halk ülkesine getirilir. Reddedilmiş olmak bu işleri gerçekleştirmek değildir. Bunların ileride yapılacağını söylemek de reddedilme olayını gerçekleşmiş krallık kanıtı yapmaz. Tehilim 118’in taşını İsa diye tanımlayan sav, Tanah’ın açıkça verdiği görevleri bir benzetmeyle değiştirdiği için yanlıştır.

Tanah kaynakları: Tehilim 118:1–24 ve 118:25–29; Bereşit 49:22–26; Daniel 2:34–45; Zekeriya 3:8–9 ve 4:6–10; Yeşaya 8:13–14, 28:16–17 ve 11:1–12; Yeremya 23:5–8.

Bu iddianın sayfası

143. İddia: Yahudilerin İsa’yı reddetmesi onun Maşiah olduğuna işarettir

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Bir insanın küçümsenmesi, onun kim olduğunu tek başına göstermez. Tanah’ta hem hor görülen kişiler hem de insanların reddettiği bir taş gibi benzetmeler vardır. Bu sözleri okurken her metnin kimi anlattığına ve reddedilmenin ardından ne olduğuna bakılır.

Bu yorumu savunan Hristiyanlar, Tehilim 22’deki acı tasvirini, ustaların reddettiği taş ve insanların takıldığı sürçme taşı hakkındaki ayetlerle birleştirirler. Bu ayetlerin İsrael’in Maşiah’ı reddedeceğini bildirdiğini söylerler. Yahudilerin İsa’yı kabul etmemesini de onun gerçek Maşiah, yani Mesih olduğunun işareti sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Yeşaya 52:15’te şaşıranlar uluslar ve krallardır. 53:1–4’te “biz” diyenler, bir zamanlar kulu hor gördüklerini ve Haşem’in onu cezalandırdığını sandıklarını anlatır. 53:3 kulu נִבְזֶה וַחֲדַל אִישִׁים אִישׁ מַכְאֹבוֹת וִידוּעַ חֹלִי, “hor görülmüş, insanların dışladığı, acı ve hastalıkla tanışmış biri” diye tanıtır. Bu aşağılanma, kulun adını, David’in soyundan gelip gelmediğini veya İsrael’de hangi görevi üstlendiğini tek başına göstermez. Sonra acının kendi günahlarıyla ilişkisini fark ederler. “Yahudiler İsa’yı reddedecek” iddiası, bu sahnedeki konuşmacıları İsrael’e, sözünü ettikleri kulu da İsa’ya çevirir.

Yeşaya 49:3’te Haşem şu sözlerle kula adını verir: עַבְדִּי־אָתָּה יִשְׂרָאֵל אֲשֶׁר־בְּךָ אֶתְפָּאָר, “Sen kulumsun, İsrael. Sende yüceltileceğim.” 41:8–9 ve 44:21 aynı adı tekrarlar. 49:5–6’da kulun İsrael’in dağılmış üyelerini toplaması da, kendisine daha önce verilen adı silmez. Yeşaya’da İsrael hor görülen taraftır. Bu metin, bir din iddiasına karşı çıkan Yahudileri İsa’nın Maşiah olduğunun tanıkları yapmaz.

Tanah’ın kendi tarihindeki Moşe de halkından itiraz görmüştür (Şemot 2:14; 5:20–21). David’i Şaul öldürmeye çalışmış, ama Şemuel Alef 18:16, İsrael’le Yehuda’nın David’i sevdiğini bildirmiştir. Peygamber Yeremya da kendi halkının sert tepkisiyle karşılaşmıştır (Yeremya 20:1–2). Böyle bir acı, belirli bir insanı Tanrı’nın vadettiği David soyundan kral olarak tanımlayan yalnız o kişiye ait bir işaret değildir.

Devarim 13:1–5, işaret gösteren bir kişinin Tanrı’nın buyruklarından saptırması halinde onun dinlenmemesini emreder. Demek ki bir dini iddianın reddedilmesi, Tora’ya sadakatin gereği de olabilir. Reddedilen kişinin buyruklara ve Maşiah için verilen görevlere uygunluğu gösterilmeden reddedilmeyi doğruluk kanıtı saymak, Tora’nın bizzat emrettiği sınamayı tersine çevirir.

Yeşaya 11:1–12, David soyundan gelecek kralın adalet, barış ve İsrael’i toplama görevlerini; Yeremya 23:5–8 halkın güven içinde yaşayacağını; Yehezkel 37:21–28 bir araya gelmiş İsrael’le kutsal yerin sürekliliğini açıklar. 'İsa reddedildi, o halde vaat edilen kraldır' sonucu, bu görevleri reddedilme öyküsüyle değiştirir. Peygamberlerin verdiği gerçekleşme ölçütleri ayrı ayrı karşılanmalıdır.

Devarim 13:4, Tanrı’nın buyruğundan saptıran kişi için לֹא תִשְׁמַע אֶל־דִּבְרֵי הַנָּבִיא הַהוּא, “O peygamberin sözlerine kulak vermeyeceksin” der. Öğretinin sınanması gerektiği bir yerde bir kişinin reddedilmiş olması, öğretinin doğruluğu için bağımsız kanıt sayılamaz. Yeşaya 11’deki adalet, barış ve İsrael’in toplanması; Yehezkel 37’deki ulusal birlik ve kutsal yerin yeniden kurulması, reddedilme öyküsünden ayrı somut vaatlerdir. Maşiah kimliği ancak bu vaatler ve soy şartı birlikte değerlendirilerek belirlenebilir.

Tehilim 118:22’de “Yapıcıların reddettiği taş köşe başı oldu” denir. Aynı mezmurda konuşan kişi düşmanlarla kuşatılmasını, Tanrı’nın yardımını ve “Ölmeyeceğim, yaşayacağım” sözünü anlatır. Reddedilen taş, mezmurun kurtuluş ve yükseliş dilinin içindedir. İmge, tek başına İsa’yı adlandırmaz. Tehilim 118:17–23.

Yeşaya 8:13–14’te ise İsrael’in iki evi için sürçme taşı olan kişi, önceki ayette kutsal sayılması istenen Haşem Tsevaot, yani Orduların Haşem’idir. Ayette “Maşiah” sözcüğü geçmez. Bu sözü önce Maşiah’a, ardından İsa’ya uygulamak ayetin sözünü ettiği kişiyi iki adımda değiştirir. Bu değiştirme, İsa’nın Maşiah olduğunu gösteren bir delil olamaz. Yeşaya 8:13–14.

Tanah kaynakları: Yeşaya 53:1–4; Yeşaya 49:3–6, 41:8–9 ve 44:21; Devarim 13:2–6; Şemot 2:14; Şemuel Alef 18:16; Yeremya 20:1–2; Yeşaya 11:1–12; Yeremya 23:5–8; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

84. İddia: Yeşaya 49 İsrael tarafından reddedilen Maşiah’ı anlatır

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Yeşaya 49’da Haşem, kuluna “İsrael” diye seslenir. Ardından ona dağılmış İsrael’i geri getirme ve diğer halklara ışık olma görevi verir. Kulun kimi temsil ettiği ve diğer halklara neden ulaştığı, bölümde bu iki görevin nasıl birbirine bağlandığına bakılarak anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, kul İsrael’i Haşem’e geri getirmekle görevlendirildiği için onun İsrael halkının kendisi olamayacağını söylerler. Onlara göre kulun “İsrael” diye anılması, Maşiah’ın, yani Mesih’in halkı tek bir kişi olarak temsil etmesinden gelir. İsrael’in bu Maşiah’ı reddetmesi üzerine kurtuluşun diğer halklara açıldığını savunurlar ve hor görülen kulun İsa olduğunu söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem kula doğrudan adıyla seslenir. “Sen Benim kulumsun, İsrael. Yüceliğimi senin aracılığınla göstereceğim.” Birkaç ayet sonra görevini de verir. Kul, Yaakov’u Haşem’e döndürecek ve İsrael’den sağ kalanları geri getirecektir. Bu iki söz birbirini bozmaz. İsrael’in içinden çıkan bir peygamber halkı adına konuşabilir ve aynı halkı uyarmakla görevlendirilebilir. İsrael’in Haşem’e bağlı kalan kesimi de dağılmış halkının yeniden toplanmasına hizmet edebilir. Halkını geri çağıranla geri çağrılanlar farklı görevler üstlenir. Bu iki taraf yine de aynı halka ait olabilir. Bu ayrımdan İsa’nın kimliğini çıkarmak yanlıştır. (Yeşaya 49:3–6)

Raşi, bölümün başlangıcında konuşanı, İsrael’i uyarmakla görevli peygamber Yeşaya olarak açıklar. Tanah’ın Aramice çeviri ve açıklaması olan Targum Yonatan, 49:3’te “kulum İsrael” der; 49:6’da ise kabileleri geri getirmekle görevli olanları “kullarım” diye çoğul anar. Bu açıklamalar, halkın içinden bir kişinin veya topluluğun aynı halk için görev üstlenebileceğini gösterir.

Yeşaya’nın başka yerlerinde de Haşem, Avraam’ın soyuna “İsrael, kulum” diye seslenir. Yaakov’u rahimden biçimlendirenin kendisi olduğunu söyler. Dolayısıyla 49. bölümde kulun daha doğmadan çağrılması ve tek ağızdan konuşması, İsrael adının ancak tek bir kişiye ait olabileceğini göstermez. Kula verilen kılıç benzetmesi de önce onun ağzına, yani sözüne bağlanır.

Öte yandan İsrael adını taşıyan herkes aynı şekilde davranmaz. Yeşaya, Haşem’in adını anarken doğrulukla davranmayan İsraellilerden söz eder. Baskıdan kurtulup Haşem’e dayanacak halkın sağ kalan kesimini ve uğruna halkın bütünü yok edilmeyecek kulları da tanır. Böylece İsrael adını koruyarak halkın içinde farklı roller bulunduğunu gösterir. (Yeşaya 41:8–9, 44:1–2,21, 48:1–8, 10:20–22, 65:8–9)

Kul, emeğinin boşa gittiğinden yakınır. Ardından hakkını ve emeğinin karşılığını Haşem’e bırakır. Haşem de Yaakov’un kabilelerinin ayağa kaldırılmasını ve İsrael’in geri getirilmesini yeniden dile getirir. Buna uluslara ışık olma görevini ekler. Böylece Haşem’in kurtuluşu dünyanın uçlarına ulaşacaktır. Hristiyan iddiası bu genişlemeyi bir reddedilmenin sonucu sayar. Oysa kulun İsrael’e yönelik işi aynı cümlenin içinde sürer. Uluslara ulaşan ışık, İsrael’in yerine başka bir halkın konulmasına dayanmaz. (Yeşaya 49:1–6)

Hor görülmenin ardından ne olacağı da bellidir. Haşem, hükümdarların kulu durumundaki kişiye kralların ayağa kalkacağını ve yöneticilerin önünde eğileceğini söyler. Ayette adı verilmeyen ulusu Yahudiler, hor görülen kişiyi İsa diye belirlemek, metnin vermediği iki kimliği ona ekler. Raşi hor görüleni İsrael olarak açıklar. Aşağılanma sahnesinde ölüm, çarmıh, başkalarının günahını üstlenme veya diriliş anlatılmaz. Bölüm ilerlediğinde aynı saygı görüntüsü Siyon için de kullanılır. Uluslar onun oğullarını ve kızlarını taşır. Krallar çocuklarının koruyucusu olur, saray kadınları onları emzirir ve yöneticiler önünde eğilir. Böylece önce hükümdarların baskısı altında yaşayıp sonra onların saygısını görmek, Siyon’un çocuklarına kavuşmasıyla birleşir. (Yeşaya 49:7, 49:23)

“Seni halk için antlaşma olarak vereceğim” sözünün ardından gelen işler de bu dönüşe aittir. Ülke yeniden ayağa kaldırılır, ıssız kalmış miraslar paylaştırılır ve tutsaklara çıkmaları söylenir. Kulun kanının dökülmesi veya korban olarak sunulması bu cümleye Hristiyan yorumuyla eklenir. İsa da burada verilen ülkeyi yeniden kurma ve sürgünleri geri getirme işlerini gerçekleştirmemiştir. Siyon kendisini unutulmuş sanır. Haşem ona “Ben seni unutmayacağım” diye cevap verir. İsa’nın reddedildiğini ve bu yüzden kurtuluşun İsrael’den alınıp uluslara verildiğini ileri süren yorum, bölümün söylediği şeyi tersine çevirir. Yeşaya’nın vaadinde uluslar İsrael’in yerini almaz. Siyon’un çocuklarını geri getirirler. (Yeşaya 49:8–23)

Tanah kaynakları · Yeşaya 49 · 49:3–9 · 49:23 · 41:8–9 · 44:1–2,21 · 48:1–8 · 65:8–9 · 10:20–22.

Bu iddianın sayfası

218. İddia: Arap devletlerinin İsrael’e saldırısı İsa’nın dönüşünü başlatacaktır

Tanah, İsrael’in eski çağlarda karşılaştığı savaşları ve önderlerin bu savaşlar sırasında üstlendiği görevleri anlatır. Ayrıca ileride yaşanacak savaşlardan ve İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğinden söz eder. Geçmişte anlatılan bir savaşın gelecekte belirli devletler arasında yaşanacağını söylemek için metinde bu bağlantının kurulması gerekir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah, İsrael’in eski çağlarda karşılaştığı savaşları ve önderlerin bu savaşlar sırasında üstlendiği görevleri anlatır. Ayrıca ileride yaşanacak savaşlardan ve İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğinden söz eder. Geçmişte anlatılan bir savaşın gelecekte belirli devletler arasında yaşanacağını söylemek için metinde bu bağlantının kurulması gerekir.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, antik Aşur’u bugün İsrael’i çevreleyen Arap güçleriyle bir tutarlar. Bu güçlerin büyük bir saldırısının ardından İsrael’in daha önce reddettiği İsa’ya döneceğini, İsa’nın da dönüp halkı kurtararak Tanrı’nın krallığını kuracağını söylerler. David’in ve Yiftah’ın yaşadıklarını bu olayları önceden gösteren örnekler olarak okurlar.

Tanah’ın Cevabı:

İddia önce Tanah’taki eski halkları bugünkü devletlerle bir tutar. Ardından o dönemde yaşanan olayları İsa’nın ikinci gelişine bağlar. Bu iki adımı desteklemek için geçmişte ve gelecekte bir savaş yaşanması gibi bir benzerlik yeterli değildir. Tora, İsrael’in sıkıntı içindeyken kime döneceğini açıkça söyler. Halk Tanrı’ya dönecek ve O’nun sesini dinleyecektir (Devarim 4:30).

İddiada, Şaul döneminin sonunda Filistlilerin İsrael’e karşı zafer kazanması ve sonrasında David’in kral olarak kabul edilmesi gelecekteki saldırıya benzetilir. Şoftim’de halkın baskı altında Tanrı’ya seslenmesi ve kurtarıcıların ortaya çıkması da aynı çerçeveye yerleştirilir. Özellikle Yiftah’ın, Ammon tehdidi sırasında kendisini daha önce dışlayan Giladlılar tarafından geri çağrılması kullanılır (Şoftim 10:6–18; 11:1–11).

Fakat antik halklarla günümüz devletleri arasında doğrudan eşitlik kurulamaz. Filistli adıyla daha sonraki Filistin coğrafi adı arasında tarihsel ve dilsel bir ilişki bulunması, antik Filistlilerle günümüz Filistinli Araplarının aynı halk olduğunu kanıtlamaz. Bir bölgenin adı kuşaklar boyunca kalabilir. Orada yaşayan toplumlar ise zamanla değişebilir.

Ammon, Şeria Irmağı’nın doğusunda, bugünkü Ürdün’ün bulunduğu bölgede yer alan eski bir krallıktı. Aynı bölgede bugün başka devletlerin bulunması, Şoftim’deki Ammon savaşını Ürdün veya günümüzdeki başka bir devlet hakkında kehanet yapmaz. Yiftah anlatısı, dışlanmış bir savaşçının kriz sırasında Gilad’a önderlik etmek için çağrılmasını anlatır. İsa’nın adını veya ikinci gelişini bildirmez.

Şoftim 3:9’da Tanrı, halk için bir moşia, yani kurtarıcı çıkarır. Ayette adı verilen kişi Otniel’dir. Aynı görev başka dönemlerde başka önderlere de verilir. “Kurtarıcı” sözcüğü, Tanrı’nın bir kişiye verdiği görevi anlatır. Bu ayette bu görevi yapan kişinin adı Otniel’dir.

David’in kral oluşu da iki ayrı geliş olarak anlatılmaz. Şaul’un ölümünden sonra önce Yehuda David’i Hevron’da kral yapar. İsrael’in diğer kabileleri bir süre İş-Boşet’in yönetiminde kalır. Mücadelenin ardından bütün İsrael David’e gelir ve onu kral olarak mesheder (Şemuel Bet 2:1–11; 3:1; 5:1–5). Tahta iki aşamada çıkar. Her iki olay da kendi yaşamı içinde gerçekleşir. Bu kayıtta David’in ölüp göğe çıkması ve sonra geri dönmesi anlatılmaz.

Tora’nın gelecekteki sıkıntı hakkındaki sözleri daha açıktır. Devarim 4:30–31, İsrael’in sıkıntı içinde Tanrı’ya döneceğini ve O’nun sesini dinleyeceğini bildirir. Devarim 30:1–10 bu dönüşü, Tanrı’nın emirlerini dinlemeyi ve sürgündeki halkın yeniden toplanmasını anlatır. Burada İsa’ya yöneliş veya onun ikinci gelişi anlatılmaz.

Tanah gelecekte büyük savaşlardan söz eder. Yehezkel 38–39, Gog ve onunla birlikte gelen çeşitli halkları sayar. Bunlar arasında Meşeh, Tuval, Paras, Kuş, Put, Gomer ve Togarma gibi eski adlar vardır. Bu adların hepsini bugünkü devletlerle birebir eşleştiren bir liste vermez.

Zekeriya 12 ve 14 de Yeruşalayim’e karşı toplanan güçlerden söz eder. Bu anlatıların aynı olay olup olmadığı ve antik adların modern karşılıkları ayrıca gösterilmelidir; iki metinde savaş anlatılması, bu savaşların günümüzde hangi ülkeler arasında geçeceğini göstermez.

Yehezkel 39:7, 22 ve 25–29’da sonuç, Tanrı’nın adının tanınması, İsrael’in toplanması ve Tanrı’nın ruhunun halkın üzerine dökülmesiyle anlatılır. Zekeriya 14:9’da Tanrı’nın bütün yeryüzünün kralı olacağı, adının bir olacağı bildirilir.

Maşiah çağına ilişkin ölçü, yalnızca savaş çıkması değildir. Yeşaya 2:4, ulusların artık savaş öğrenmeyeceğini söyler. Miha 4:4, insanların korkmadan yaşayacağını bildirir. Yeşaya 11:9–12, Tanrı bilgisinin yayılacağını ve dağılmış halkın toplanacağını anlatır. Peygamberlerin verdiği ölçüler arasında savaşın sona ermesi, halkın toplanması ve Tanrı bilgisinin yayılması vardır. Bir savaş senaryosu bunların gerçekleştiğini veya İsrael’in İsa’ya döneceğini göstermez.

Kaynaklar: Devarim 4:30–31, 30:1–10; Şoftim 3:9, 15; 10:6–18, 11:1–11; Şemuel Bet 2:1–11, 3:1, 5:1–5; Yehezkel 38–39; Zekeriya 12:2–9, 14:1–9; Yeşaya 2:2–4, 11:9–12; Miha 4:1–4.

Bu iddianın sayfası

13. İddia: Maşiah yeni bir Tora getirecektir

Peygamberlerin anlattığı Maşiah çağında İsrael yeniden toplanır ve Haşem’in yolunu izler. Bu geleceğin yeni bir Tora içerip içermediğini, peygamberlerin o dönemin halkına yüklediği görevler belirler.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Peygamberlerin anlattığı Maşiah çağında İsrael yeniden toplanır ve Haşem’in yolunu izler. Bu geleceğin yeni bir Tora içerip içermediğini, peygamberlerin o dönemin halkına yüklediği görevler belirler.

Maşiah’ın yeni bir Tora getireceğini savunan Hristiyanlar, Sinay’da verilen kutsal Tora’nın geçici bir görev taşıdığını söylerler. Onlara göre Maşiah yeni bir Tora getirecekti ve İsa, Moşe’nin Tora’sını tamamlayıp yerine yeni hükümler koyarak bunu yaptı. Yeremya’nın yeni antlaşma vaadini, Yeşaya’da Tora’nın Haşem’den çıkacağı sözünü ve bazı Yahudi yorumlarındaki “yeni Tora” ifadesini bu görüşlerine dayanak gösterirler.

Tanah’ın Cevabı:

Yehezkel’in anlattığı gelecekte İsrael bir kralın yönetiminde birleşir. Haşem’in “kulum David” diye andığı kralın döneminde halk O’nun hükümlerine göre yaşar ve emirlerini yerine getirir. Yeşaya da David’in babası Yişay’ın soyundan gelecek yöneticiyi Haşem’e saygısı ve yoksullar için sağladığı adaletle tanıtır. Haşem’in hükümlerine bağlı bir yaşam, Maşiah’ın yönetimiyle birlikte vaat edilir. (Yehezkel 37:24, Yeşaya 11:1–5)

Bu yaşamı öğrenmek için başka uluslar da Yeruşalayim’e gelir. Yaakov’un Tanrısı’nın evine çıkıp O’nun yollarında yürümek isterler. “Tora Tsiyon'dan, Haşem'in sözü Yeruşalayim'den çıkacaktır.” Aynı anlatımda savaş araçları tarım araçlarına çevrilir. Mika’da herkes kendi asmasının ve incir ağacının altında korkusuzca oturur. Tora yayıldıkça ulusların yaşayışı değişir, savaşın yerini barış alır. (Yeşaya 2:2–4; Mika 4:1–4)

Yeşaya’nın כִּי תוֹרָה מֵאִתִּי תֵצֵא, “Çünkü Tora Benden çıkacaktır” sözünün ardından Haşem’in adaletinin uluslara ışık olacağı söylenir. Aynı bölümde Haşem, doğruluğu bilen ve Tora’sını zaten yüreğinde taşıyan halka seslenir. Böylece öğretiyi taşıyan halk ile onu öğrenecek uluslar aynı anlatım içinde yer alır. Yeşaya’nın cümlesinde “yeni” sözcüğü bulunmaz. (Yeşaya 51:4–7)

Yeremya’da “yeni” sözcüğü antlaşmayı niteler. Haşem, İsrael ve Yehuda’yla yapılacak antlaşmada kendi Tora’sını halkın içine koyacağını ve yüreğine yazacağını söyler.

Bu iç değişimin sonucu Moşe’nin sözlerinde açıklanır. İsrael sürgündeyken Moşe’nin “bugün sana buyurduğum” dediği hükümlere uygun olarak Haşem’e döner. Halk ülkesine getirildiğinde yüreği sünnet edilir, yani Haşem’i bütün yüreğiyle sevmesi sağlanır. Onun ardından da Moşe’nin o gün verdiği bütün emirler uygulanır. Değişen halkın yüreğidir. Önce de sonra da yerine getirilen emirler aynıdır. (Yeremya 31:30–33, Devarim 30:2–8)

Bu emirler gündelik yaşamda da yerini korur. Yehezkel’in anlattığı gelecekte kohenler halka kutsal ile sıradanı, ibadet açısından temiz ile kirli olanı ayırt etmeyi öğretir. Anlaşmazlıklar Haşem’in hükümlerine göre çözülür, bayramları gözetilir ve Şabatları kutsal tutulur. Zekeriya’da, Yeruşalayim’e karşı gelen uluslardan sağ kalanlar her yıl Sukkot’u, yani Çardak Bayramı’nı kutlamak için şehre çıkar. Gelmeyenler için yağmurun kesilmesi ve ceza vardır. Böylece uluslar İsrael’in bayramlarından birine katılır. Malaki’de ise Haşem’in büyük günü öncesinde Moşe’ye Horev’de bütün İsrael için verilen Tora’nın, hükümleri ve kurallarıyla birlikte hatırlanması istenir. (Yehezkel 44:23–24; Zekeriya 14:16–19; Malaki 3:22–24)

İddiada geçen “yeni Tora” sözü, Yeşaya’dan sonraki bir Yahudi anlatısında, gelecekteki bir ziyafetle ilgili olarak kullanılır. Vayikra Rabba, Tora’nın Vayikra kitabıyla ilgili Yahudi açıklamalarını içerir. Eserin 13:3 bölümünde iki canlıdan söz edilir: Behemot adlı hayvan ve Livyatan adlı deniz canlısı.

Anlatıda Livyatan, Behemot’u yüzgeçleriyle öldürür. Hayvan kesimiyle ilgili olağan kurallar böyle bir kesime izin vermez. Bu yüzden hayvanın etinin nasıl yenebileceği sorulur. “Benden yeni Tora çıkacaktır” sözü, bu soruya cevap olarak verilir ve “Tora’da bir yenilik” diye açıklanır. Anlatı, belirli bir hayvanın etinin nasıl yenebileceği sorusunu ele alır. Bu özel durumun bütün Sinay hükümlerine uygulanması için ayrı bir dayanak gerekir.

Bu soruya verilen cevaplar farklıdır. Toldot Yaakov Yosef’e göre yalnızca yeni bir açıklama yapılacağını söylemek, hayvanın nasıl yenebileceği sorusunu çözmez. Eser, yaratılışın ilk günlerinden kalan bu hayvanın olağan kesim şartına bağlı olmadığını söyler. Etz Yosef ise ziyafetteki izni, o duruma özgü geçici bir uygulama olarak açıklar.

Rabbi Tsadok daha geniş bir izin olabileceğini söyler. Buna göre bugün yasak olan bazı şeylere gelecekte izin verilecek ve bu iznin de Tora’nın içinde bulunduğu anlaşılacaktır. Aynı metinde Tora’nın sonsuza kadar var olduğu ve değiştirilemeyeceği belirtilir.

Başka iki açıklama, insanın Tora’yı nasıl öğrendiği üzerinde durur. Keter Şem Tov’da Lavan ve Bilam gibi kişilerin anlatılarındaki derin anlamların gelecekte açığa çıkacağı söylenir. Akedat Yitshak’ta ise Yeremya’nın yüreğe yazılan Tora vaadi, öğrenilenin unutulmayacak biçimde insanın içine yerleşmesiyle ilişkilendirilir.

Rambam, Maşiah çağını David krallığının kurulması, Tapınak’ın inşası ve dağılmış İsrael’in toplanmasıyla anlatır. Sunular yeniden getirilir. Şemita, yedinci yılda toprağın dinlendirilmesini içerir. Yovel ise belirli dönemlerde toprağın sahibine dönmesine ilişkin hükümleri kapsar. Bu iki hüküm yeniden uygulanır. Ayrıca kalıcı bir değişiklik ile bir olay için verilen geçici talimatı birbirinden ayırır. Eliyahu’nun Karmel’de Tapınak dışında sunu getirmesi böyle bir olaya aittir. Genel hüküm sürer ve peygamber Tora’nın emirlerini kalıcı olarak kaldıramaz. (Hilhot Melahim 11:1, Hilhot Yesode HaTora 9:1, 3)

Bu yorumlarda ele alınan yenilik, kimi zaman belirli bir izin, kimi zaman da Tora’nın daha derin öğrenilmesidir. Bunların hiçbiri, Yeşaya’nın cümlesine Tora’nın kaldırılacağına dair bir hüküm eklemez. Tanah’ta Maşiah çağında Haşem’in hükümleri uygulanır, Şabat kutsal tutulur ve bayramlar kutlanır. Sinay Tora’sının İsa aracılığıyla bağlayıcılığını yitirdiği iddiası, Tanah’ın bu açık hükümlerine aykırıdır.

Gelecekte Tora’nın uluslara öğretilmesi, Sinay’ın hükümlerinin değiştirilmesi anlamına gelmez. Peygamberlerin aynı çağda uygulanacağını söylediği emirler, Maşiah’ın onları kaldırıp başka bir Tora getireceği iddiasını çürütür.

Tanah kaynakları: Yehezkel 37:24, 44:23–24; Yeşaya 11:1–5, 2:2–4, 51:4, 7; Mika 4:1–4; Yeremya 31:30–33, özellikle 32; Devarim 30:2, 6, 8 (özgün metin); Zekeriya 14:16–19; Malaki 3:22, 22–24. Yeremya atıfları Masoretik numaralandırmayladır. 31:30–33 bazı çevirilerde 31:31–34; Tora’nın yüreğe yazılması 31:32, bu çevirilerde 31:33 olarak yer alır (İbranice bölüm). Malaki 3:22–24, bazı çevirilerde 4:4–6 olarak numaralandırılır.

İddiada başvurulan rabbinik metinler ve açıklamalar: Vayikra Rabba 13:3; Toldot Yaakov Yosef, Şemini, “Be-midraş Şemini” ile başlayan açıklama; Etz Yosef, Vayikra Rabba 13:3, “Ela letsaref” açıklaması; Resisei Layla 56:23; Keter Şem Tov, “Ki Tora hadaşa me-iti tetse” ile başlayan öğreti; Akedat Yitshak, Vayeşev, “U-vemidraş hazit” ile başlayan açıklama; Rambam, Mişne Tora, Hilhot Melahim 11:1 ve Hilhot Yesode HaTora 9:1, 3.

İlgili yazılar: Kabalat.com, “Yasa artık geçersiz mi?”; “Yeni Antlaşma Nedir?”; “Tora Göklerde Değildir: Yahudiliğin Epistemik Üstünlüğü”.

Bu iddianın sayfası

49. İddia: Şemuel Bet 7 Maşiah’ın ölümden dirilmesini haber verir

Tanah’ın Şemuel Bet kitabında Haşem, David’e kendisinden sonra soyunun krallığı sürdüreceğine söz verir. Bir kimseyi ‘kaldırmak’ ya da ‘ortaya çıkarmak’, o kişiye bir görev vermeyi de anlatabilir. Bu sözün burada hangi anlamda kullanıldığını, vaadin kime verildiği ve o kişinin ne yapacağı belirler.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tanah’ın Şemuel Bet kitabında Haşem, David’e kendisinden sonra soyunun krallığı sürdüreceğine söz verir. Bir kimseyi ‘kaldırmak’ ya da ‘ortaya çıkarmak’, o kişiye bir görev vermeyi de anlatabilir. Bu sözün burada hangi anlamda kullanıldığını, vaadin kime verildiği ve o kişinin ne yapacağı belirler.

Şemuel Bet 7:12’yi İsa’ya bağlayan Hristiyanlar, “soyunu kaldıracağım” sözünü onun ölümden dirileceğinin haberi olarak okurlar. Eski Grekçe çevirideki fiilin başka metinlerde ölümden dirilmek için de kullanılmasını buna dayanak gösterirler. Onlara göre vaat önce David’in oğlu Şelomo’da gerçekleşti. Ancak krallığın sonsuza dek süreceği sözünün, ölümden dirilen Maşiah, yani Mesih ile tamamlanacağını söylerler.

Tanah’ın Cevabı:

Haşem David’e şöyle der: “Günlerin dolup atalarınla yattığında, senden sonra kendi bedeninden çıkacak soyunu ortaya çıkaracağım ve onun krallığını sağlamlaştıracağım.” “Atalarınla yatmak”, burada ölmek anlamına gelir. Ölümü anılan kişi David’dir. Ondan sonra ortaya çıkarılan kişi ise onun soyundandır (Şemuel Bet 7:12–16). Ayet, bu kişinin önce ölüp sonra dirileceğini söylemez.

Devamında David’in soyundan gelecek kişinin Haşem’in adına bir ev yapacağı bildirilir. Divre HaYamim Alef 22:9–10 bu kişinin adını verir: Şelomo. Haşem onun için “O Bana oğul olacak, Ben de ona baba olacağım” der. Divre HaYamim Alef 28:5–6 da David’in oğulları arasından Şelomo’nun seçildiğini ve Tapınağı yapacağını söyler. Tapınağın yapımı ve açılışı Melahim Alef 6–8’de anlatılır; Şelomo kendisinin tahta çıkmasını ve evi yapmasını verilen sözün gerçekleşmesi olarak açıklar (8:17–20).

Şelomo kral olmak için ölümü beklemez. David henüz hayattayken onun emriyle meshedilir; yani üzerine yağ sürülerek kral olarak görevlendirilir. Ardından babasının tahtına oturur (Melahim Alef 1:32–40). David’in ardından soyunun krallığı sürdürmesi, Şelomo’nun ölümden dirilmesini gerektirmemiştir.

İbranice metindeki וַהֲקִימֹתִי אֶת־זַרְעֲךָ אַחֲרֶיךָ (vahakimoti et zaraha ahareha), “senden sonra soyunu ortaya çıkaracağım” der. Aynı kökten gelen fiil, Şemuel Alef 2:35’te sadık bir kohenin, Devarim 18:18’de ise bir peygamberin ortaya çıkarılması için kullanılır. İki yerde de bir göreve getirilecek kişi anlatılır.

Eski Grekçe çeviri Septuaginta, üç ayette de anistemi fiilini kullanır: Şemuel Bet 7:12’de “soyunu ortaya çıkaracağım”, Şemuel Alef 2:35’te “sadık bir kohen çıkaracağım”, Devarim 18:18’de “bir peygamber çıkaracağım” der. Bu fiil başka bağlamlarda ölümden diriltmeyi de anlatabilir. Aynı fiilin her kullanımı birinin öldüğü anlamına gelmez. Peygamber ve kohen örneklerinde bir kişinin göreve getirilmesi anlatılır. David’e verilen sözde de fiilin ne anlama geldiğini, kimin öldüğü ve kimin onun ardından göreve geldiği belirler. Grekçe Şemuel Bet 7; Şemuel Alef 2; Devarim 18

David’e verilen söz Şelomo’nun ömrüyle sınırlı değildir. David, Haşem’in ailesinin uzak geleceğinden söz ettiğini anlar (Şemuel Bet 7:19). On altıncı ayette güvence verilenler onun evi, krallığı ve tahtıdır; buradaki “ev”, David’in krallığı sürdürecek ailesi, yani hanedanıdır. Divre HaYamim Alef 17:11–14 de gelecek soyun David’in oğullarından olacağını söyler.

Gelecekteki kral vaadi Yeremya 23:5–8’de David için çıkarılacak doğru bir Dal ile anlatılır: Kral adaletle yönetecek, Yehuda kurtulacak, İsrael güven içinde yaşayacak ve sürgündekiler ülkelerine dönecektir. Yeşaya 11:1–5 de Yişay’ın kökünden çıkacak, Haşem’in ruhuyla adaletli hüküm verecek bir filizden söz eder. Vaadin gelecekteki David kralına uzanması, onun önce ölüp sonra dirileceğini göstermez.

Şemuel Bet 7:14’te Haşem’in oğula baba olacağı söylenirken, aynı oğlun suç işlediğinde terbiye edileceği de belirtilir. Divre HaYamim bu baba-oğul sözünü Şelomo’yla ilişkilendirir. Burada Tanrı’dan biyolojik doğum veya günahsız bir kişinin başkaları adına ölümü anlatılmaz.

Aynı vaadin Divre HaYamim’deki anlatımı, David’den sonra çıkacak kişinin “oğullarından biri” olduğunu açıklar. Ardından o oğlun evi inşa edeceği ve tahtının sağlamlaştırılacağı bildirilir. Tehilim 2’de oğulluk sözü de kralın Siyon’da görevlendirilmesiyle birlikte gelir. Hem Şelomo’nun adıyla açıklanan vaat hem mezmurdaki kralın Siyon’a yerleştirilmesi, oğulluk dilini David soyunun krallığına bağlar. (Divre HaYamim Alef 17:11–14).

Tehilim 16, Tanrı’ya sığınma duasıdır. Dua eden kişi korunmaktan, ölüler diyarına, yani ölülerin bulunduğu yere bırakılmamaktan ve kendisine yaşam yolunun gösterilmesinden söz eder. Bu sözlere İsa’nın dirilişi anlamını vermek, Şemuel Bet 7’deki fiilin kendi bağlamında diriliş bildirdiğini kanıtlamaz.

David’e verilen söz, onun ardından soyundan bir kralın ortaya çıkarılması ve hanedanının sürmesidir. Şelomo’nun tahta çıkışı bu sözün tarihsel karşılığıdır. İbranice ve Grekçe fiillerin başka anlamları bulunması, bu ayeti İsa’nın ölümden dirilişine dönüştürmez.

Tanah kaynakları: Şemuel Bet 7:12–16 ve 7:19; Divre HaYamim Alef 22:9–10, 28:5–6, 17:11–14; Melahim Alef 1:32–40 ve 6–8; Şemuel Alef 2:35; Devarim 18:18; Yeremya 23:5–8; Yeşaya 11:1–5; Tehilim 16.

Bu iddianın sayfası

73. İddia: Giysilerin paylaşılması gibi ayrıntılar İsa’nın kimliğini kanıtlar

Tehilim 22’de yardım isteyen kişi, giysilerinin elinden alındığını ve aralarında paylaşıldığını söyler. Hristiyanlığın kutsal metinlerinden Yuhanna’da da askerler İsa’nın giysilerini paylaşır. İki anlatıda ortak bir ayrıntının bulunması, birinin diğerindeki kişiyi önceden haber verip vermediği sorusunu ortaya çıkarır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Tehilim 22’de yardım isteyen kişi, giysilerinin elinden alındığını ve aralarında paylaşıldığını söyler. Hristiyanlığın kutsal metinlerinden Yuhanna’da da askerler İsa’nın giysilerini paylaşır. İki anlatıda ortak bir ayrıntının bulunması, birinin diğerindeki kişiyi önceden haber verip vermediği sorusunu ortaya çıkarır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Tehilim 22’de giysilerin paylaşılması ve elbise için kura çekilmesini Yuhanna 19:23–24’te İsa’nın başına gelenlerle karşılaştırırlar. David’in sıkıntılarının en büyük gerçekleşmesini İsa’da gördüklerini söylerler. İsa’nın, kendisini çarmıha geren askerlerin onun giysilerini nasıl paylaşacağına karar veremeyeceğini de vurgularlar. Giysi paylaşımının alay, susuzluk ve bedensel acıyla birleşince İsa’nın Maşiah, yani Mesih olduğunu kanıtladığını savunurlar.

Tanah’ın Cevabı:

Tehilim 22:19’da, “Giysilerimi aralarında paylaşıyorlar; elbisem için kura çekiyorlar” diye yakarılır. Çevresi düşmanlarla sarılmış, gücü tükenmiş bir insanın üzerindeki giysilere bile el konulmaktadır. Kendi eşyası üzerinde söz sahibi olamayacak kadar savunmasız bırakılmıştır. Bu aşağılanma sahnesinden İsa’nın kimliğine geçebilmek için, mezmurun o kişiyi anlattığını gösteren bir bağ gerekir. Giysi paylaşımı, bu bağ kurulmuş gibi kullanılamaz.

Yuhanna anlatısında ise giysiler askerlere dört pay olarak dağıtılır, dikişsiz iç giysi yırtılmadan kura ile birine bırakılır. Tehilim’deki cümle de bu olayda gerçekleşen bir kehanet olarak alıntılanır. Böylece şiirin iki yarısı, birkaç giysinin paylaşılması ile tek bir giysi için kura çekilmesi şeklinde ayrılır. Oysa Tehilim’de birden çok dış giysi, dört asker veya dikişsiz bir iç giysi sayılmaz. Türkçedeki “giysilerim” ve “elbisem” sözleri birbirine yakındır. Şiirin iki yarısının farklı türden giysileri anlattığını kabul etmek gerekmez. Paylaşma, giysilerin bölüştürülmesidir. Kura ise hangi giysinin kime düşeceğini belirler. Bu iki ifade, yağmalanan eşyanın dağıtılmasını birlikte anlatır. Yuhanna’daki ayrıntılı sahneyi kurabilmek için gereken bilgiler, mezmurun sözcüklerinden değil, Yuhanna’nın anlatısından alınır.

Giysilerin ganimet sayılması Tanah’ın başka bir bölümünde de karşımıza çıkar. Şoftim 5:28–30’da Sisera’nın annesi oğlunun dönüşünü beklerken gecikmeyi ganimet paylaşımıyla açıklamaya çalışır; beklentinin içinde renkli ve işlemeli giysiler de vardır. Bu sahne, gerçekleşmiş bir zaferi değil, bekleyenlerin kendilerini avutmasını anlatır. Yine de giysilerin ganimet olarak bölüşülmesinin ne anlama geldiği açıktır: Bir taraf diğerinin malına el koymaktadır. Giysi paylaşımından kişinin hangi yöntemle öldürüldüğü veya kim olduğu belirlenemez.

Midraş Tehilim de giysilerin paylaşılması sözünü Ester’le ilişkilendirir. Açıklamada saraydakiler, kralın Ester’i öldüreceğini düşünüp onun giysilerini ve değerli eşyalarını aralarında paylaşmayı konuşur. Midraş bu ayeti Ester’in karşı karşıya olduğu tehlikeyi anlatmak için kullanır. Aynı sözün farklı bir olaya uygulanabilmesi, giysi paylaşımının yalnız bir kişiye özgü bir kimlik işareti olmadığını gösterir.

Askerlerin davranışını İsa’nın düzenleyemeyeceği itirazı da bu ayrımı değiştirmez. Bir olayın kişinin iradesi dışında gerçekleşmesi, eski bir şiirin o kişiyi önceden tanımladığını göstermez. Düşmanlarının eline düşen başka bir kralın değerli giysileri de kendisine sorulmadan paylaşılabilir. Bunun o kralın seçimi olmaması, giysi paylaşımını anlatan her eski duayı onun kehaneti yapmaz. İsa ile şiir arasındaki bağlantıyı kuran Yuhanna’dır. Bu bağlantının çok daha önce Tanah tarafından kurulduğunu göstermek için mezmurun kendi sözlerinde bir dayanak bulunması gerekir.

David’in ilk örnek, İsa’nın ise bu örneğin en büyük gerçekleşmesi olduğu savında da aynı bağın kurulması gerekir. David’in yaşadığı sıkıntılara benzeyen bir durum yaşamakla David’e vaat edilen krallığın sahibi olmak farklı şeylerdir. Mezmurda giysileri paylaşılan kişi Haşem’den yardım ister, kılıçtan ve aslanın ağzından kurtarılması için yakarır; ardından Haşem’in adını kardeşlerine anlatacağını ve toplulukta O’nu öveceğini söyler. 22:25’te, mazlumun sesinin işitildiği açıkça vurgulanır. Şiir böylece tehlikeden dua ve şükrana ilerler. Bu akışı ölüm ve diriliş diye okumak, ölümün gerçekleştiğini gösteren ayrı bir dayanak gerektirir. Giysilerin elinden alınması bu dayanağı sağlamaz.

Alay, susuzluk, kemiklerin belirginleşmesi ve el-ayak ifadesi aynı tabloya eklendiğinde de her ayrıntının gerçekten ne söylediği korunmalıdır. Masoretik metnin 22:17. ayetinde “aslan gibi” yazılıdır; çarmıha çivileme fiili bulunmaz. Duanın işitilmesi de kendi başına öldükten sonra diriliş demek değildir. Gerçek giysi paylaşımı ayrıntısıyla bu ek yorumların yan yana konulması, hepsini eşit ölçüde doğrulanmış bilgiye dönüştürmez. Aynı şiirin sözlerini önce İsa’nın hayatına göre açıklayıp sonra bu açıklamaları birbirini doğrulayan kanıtlar olarak toplamak, başta kabul edilen sonucu yeniden söylemektir.

Tanah, David’in krallığının geleceğini çok daha belirli sözlerle anlatır. Şemuel Bet 7:12–16’daki vaat David’in soyuna ve hanedanına bağlanır. Yeşaya 11:1–12’de David’in babası Yişay’ın kökünden çıkacak yönetici adaletle hükmeder; İsrael’in dağılmışları toplanır ve yeryüzü Haşem bilgisiyle dolar. Yehezkel 37:21–28’de de halk kendi ülkesinde birleştirilir, David diye anılan kralın yönetiminde Haşem’in hükümlerine uyulur ve kutsal yer onların arasında kalıcı olarak bulunur. Bu vaatleri gelecekte tamamlanacak işler saymak, giysi paylaşımını onların gerçekleşmiş kanıtı yapmaz. Bir insanın kıyafetlerine el konulması; onun İsrael’i topladığını, vaat edilen yönetimi kurduğunu veya Tapınak vaadini gerçekleştirdiğini göstermez. Tehilim 22:19’u İsa’nın Maşiah kimliğinin kanıtı diye sunan iddia, bir acı sahnesini Tanah’ın verdiği ölçülerin yerine koyduğu için yanlıştır.

Tanah kaynakları: Tehilim 22:12–25, özellikle 22:19, 22:23 ve 22:25; Şoftim 5:28–30; Şemuel Bet 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28. Ayet numaraları Masoretik metne göredir; giysilerin paylaşıldığı ayet birçok Hristiyan baskısında 22:18’dir.

Bu iddianın sayfası

75. İddia: Zekeriya 12:10 Yahudilerin öldürdüğü Maşiah’ı anlatır

Zekeriya, Yeruşalayim’in kuşatılmasını ve ardından ülkede tutulan büyük yası anlatır. Bu anlatıda birinin delinmesinden söz edilir. “Bana bakacaklar” ve “onun için yas tutacaklar” ifadelerinin kimleri gösterdiği, ayetin nasıl okunduğunu değiştirir.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Zekeriya, Yeruşalayim’in kuşatılmasını ve ardından ülkede tutulan büyük yası anlatır. Bu anlatıda birinin delinmesinden söz edilir. “Bana bakacaklar” ve “onun için yas tutacaklar” ifadelerinin kimleri gösterdiği, ayetin nasıl okunduğunu değiştirir.

Bu yorumu benimseyen Hristiyanlar, Zekeriya 12:10’da delinen kişinin İsa olduğunu söylerler. Onlara göre İsa ilk gelişinde öldürüldü. İkinci gelişinde ise İsrael onu tanıyacak ve onun için yas tutacak. Haşem’in “Bana bakacaklar” demesini ve ayetin ardından “onun için yas tutacaklar” diye devam etmesini, İsa’nın Tanrısal kimliğinin kanıtı sayarlar.

Tanah’ın Cevabı:

Zekeriya’da Yeruşalayim’i kuşatan uluslara karşı şehrin kurtuluşu vaat edilir. David eviyle Yeruşalayim halkına lütuf ve yakarış ruhu verilecek, ülkeyi derin bir yas kaplayacak, ardından günah ve kirlilikten arınmak için bir kaynak açılacaktır. 12:2–14 ile 13:1–2 boyunca birbirine bağlanan olaylar bunlardır. Hristiyan iddiası, bu anlatıdaki delinen kişiyi İsa olarak tanımlar; yasın nedenini de onun Tanrı olduğunun sonunda anlaşılmasına bağlar. Bu kişinin İsa olduğu ve yasın onun Tanrı olarak tanınmasından doğduğu, ayrı ayrı kanıtlanması gereken iki iddiadır. Delinerek öldürülmüş olmak, bir kişiyi Tanrı ya da Maşiah yapmaz.

12:10’daki cümle “Bana bakacaklar” diye başlar; “deldikleri” sözünün ardından “onun için yas tutacaklar” gelir. Ayette gerçekten delme fiili vardır; bir şeyin bedene saplanmasıyla oluşan yaralanmayı anlatır. Tartışma, bu fiilin varlığı değil, “Bana” ile “onun için” sözlerinin nasıl bağlandığı üzerindedir. “Deldikleri kişi nedeniyle Bana bakacaklar” çevirisiyle “Bana, deldikleri kişiye bakacaklar” çevirisi farklı bağlantılar kurar. İlkinde insanlar bir başkasının yaralanması nedeniyle Haşem’e yönelir. İkincisinde Haşem ile delinen kişi aynı kişiymiş gibi okunur.

İkinci çeviriyi kullanan bir Hristiyan, “Bana” sözünden “onun için” sözüne geçişi Tanrı ile İsa arasındaki ilişki olarak yorumlar. Fakat zamir değişimi bu kişilerin kim olduğunu kanıtlamaz. Üçleme öğretisini önceden kabul edip cümledeki geçişe yerleştirmek, sonra aynı cümleyi bu öğretinin delili saymak, kanıtlanacak sonucu baştan doğru kabul etmektir.

Üstelik Haşem’e karşı yapılmış sayılan bir davranışın, O’nun insan bedeni taşımasını gerektirmediği Tanah’ta açıkça gösterilir. Halk Şemuel’in yönetimi yerine kral istediğinde Haşem ona, “Seni reddetmediler; üzerlerinde kral olmamı reddederek Beni reddettiler” der (Şemuel Alef 8:7). Şemuel’e yönelen davranış Haşem’e yönelmiş sayılmıştır; bundan Şemuel’in Tanrı olduğu sonucu doğmaz. Zekeriya’daki sözleri de Tanrı’nın bedenen yaralanmasının zorunlu delili gibi kullanmak bu ayrımı yok sayar. Delinen kişinin Haşem’i temsil etmesiyle Haşem’in kendisi olması aynı şey değildir.

Bu ayeti öldürülen bir Maşiah’la ilişkilendiren Yahudi kaynakları da vardır. Talmud’un Sukka 52a bölümünde yasın nedeni üzerine iki görüş aktarılır. Bir görüşe göre yas, öldürülen Maşiah ben Yosef içindir; diğer görüş, öldürülen kötü eğilimle ilgilidir. Aynı tartışmanın devamında David soyundan Maşiah ile öldürülen Yosef soyundan Maşiah ayrı kişiler olarak anılır. Bu gelenek İsa’nın adını vermez ve Zekeriya’nın İsa’nın ikinci gelişini anlattığını söylemez.

Raşi önce halkın, ulusların sürgünde öldürdüğü İsraelliler için Haşem’e yönelip yakındığını açıklar; ardından Sukka’daki Maşiah ben Yosef yorumunu aktarır. İbn Ezra da Maşiah ben Yosef’in öldürülmesinden söz eder. Onun açıklamasında Tanrı, Yeruşalayim’e saldıran uluslara karşı harekete geçer; öldürülen Maşiah için halkı yas tutar. Bu kaynaklardaki öldürülmüş Maşiah yorumu, “Yahudiler İsa’yı öldürdü ve ikinci gelişinde onu tanıyacak” iddiasıyla aynı anlatı değildir.

Yasın büyüklüğü ise herkesin anlayabileceği bir acıyla anlatılır: biricik oğlunu veya ilk doğanını kaybeden kişinin kederi. Buradaki benzetme, yas tutulan kişiye Tanrısal bir soy ya da öz vermez. Megiddo ovasındaki yas anılır. David, Natan, Levi ve Şimi aileleri ile öteki aileler tek tek sayılır, kadınların da ayrı yas tuttuğu belirtilir. Böylece acının ülkenin her kesimine yayıldığı gösterilir. Ayetteki “deldikleri” sözü de yok sayılamaz; fakat bu söz bütün Yahudileri, her çağdaki her bireyi kapsayan bir suçlamaya dönüştürülemez. Bir kişinin yasına katılan herkesin onun katili olduğu düşüncesi zaten yanlıştır. David’in Şaul ile Yonatan için yaktığı ağıt bunun açık örneğidir (Şemuel Bet 1:17–27).

“Öldürülmesi ilk gelişte, tanınması ikinci gelişte gerçekleşecek” cevabı da eksik kimlik bağını kurmaz. “Deldikleri” sözü, yaralamanın yas tutmaktan önce olduğunu gösterir; araya hangi olayların girdiğini veya kaç yıl geçtiğini söylemez. Hristiyan yorumunda bu araya İsa’nın çarmıha gerilmesi, dirilmesi, göğe yükselmesi ve yeniden gelişi yerleştirilir. Bu sıralamanın delili Zekeriya’nın sözleri değil, ayete taşınan Hristiyan anlatısıdır. Bir peygamberliğin uzun bir zamanı kapsayabilmesi, seçilen herhangi bir geçmiş olayın onun ilk aşaması olduğu anlamına gelmez. Böyle bir bağlantı için, benzer bir yaralanmadan başka, sözü edilen kişiyi ve olayları birbirine bağlayan delil gerekir.

Bazen bu eksik bağlantı, sonraki bölümdeki yaralarla tamamlanmaya çalışılır: Zekeriya 13:6’da bir kişiye iki kolu arasındaki yaraların ne olduğu sorulur. Fakat 13:3–6’nın konusu, yalancı peygamberlerin ortadan kaldırılması ve peygamberlik iddiasının gizlenmesidir. Kişinin “Ben peygamber değilim” demesinin hemen ardından yaraları sorulur; cevapta bunların sevdiklerinin evinde alındığı söylenir. Çarmıh çivileriyle yeniden gelen Maşiah anlatısı burada da metne eklenmektedir. Bir önceki bölümde yas tutulan kişiyle bu konuşmadaki kişinin aynı olduğunu söyleyen bir bağ yoktur. Nitekim 13:3’te delme fiili doğrudan yalancı peygamber hakkında kullanılır. Yaralanma sözcükleri, tek başına bir kişinin kim olduğunu veya yaranın nasıl meydana geldiğini göstermez.

Arınma vaadinin yönü de açıktır: David eviyle Yeruşalayim halkı için kaynak açılacak; ülkeden putların adları, yalancı peygamberler ve kirlilik ruhu kaldırılacaktır. Haşem’e dönüş ve halkın temizlenmesi, şehrin kurtuluşuyla birlikte vaat edilir. Bunu “İsa’nın Tanrı olduğu kabul edilince onun kanıyla arınma” biçiminde anlatmak, peygamberin verdiği vaade başka bir inancın şartını ekler. Tanah, David soyuyla ilgili krallık sözünü Şemuel Bet 7:12–16’da verir; gelecekteki hükümdarın adaletini ve İsrael’in toplanmasını Yeşaya 11:1–12’de, birleşmiş halkın tek kral altında yaşamasını ve Haşem’in kutsal yerinin onların arasında bulunmasını Yehezkel 37:21–28’de somutlaştırır. Bir kişinin ölümüne benzerlik bulmak, bu vaatlerdeki kralın o kişi olduğunu kanıtlamaz. Zekeriya 12:10’u İsa’nın Tanrılığının, çarmıhının ve ikinci gelişinin kanıtı olarak sunmak yanlıştır: bu üç sonuç, delinen kişinin kimliği daha belirlenmeden ayete yerleştirilmektedir.

Tanah kaynakları: Zekeriya 12:2–14, özellikle 12:10–14; 13:1–2 ve 13:3–6; Şemuel Alef 8:7–8; Şemuel Bet 1:17–27; 7:12–16; Yeşaya 11:1–12; Yehezkel 37:21–28.

Bu iddianın sayfası

77. İddia: Mika 5 Maşiah’ın Beytlehem’de dünyaya geleceğini bildirir

Mika, Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek bir hükümdarın çıkacağını söyler. Beytlehem, David’in ailesinin geldiği yerdir. Bir hükümdarın ailesinin nereden geldiğiyle kendisinin nerede doğduğu farklı bilgilerdir. Mika’nın hangi bilgiyi verdiği, ayetin sözlerinden ve hükümdarın yapacağı işlerden anlaşılır.

İddiayı ve cevabı oku

Hristiyan İddiası:

Mika, Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek bir hükümdarın çıkacağını söyler. Beytlehem, David’in ailesinin geldiği yerdir. Bir hükümdarın ailesinin nereden geldiğiyle kendisinin nerede doğduğu farklı bilgilerdir. Mika’nın hangi bilgiyi verdiği, ayetin sözlerinden ve hükümdarın yapacağı işlerden anlaşılır.

Bu görüşü savunan Hristiyanlar, Mika 5:1’i Maşiah’ın, yani Mesih’in Beytlehem’de doğacağına dair bir kehanet olarak okurlar. Bazıları, hükümdarın kökeninin eski günlere uzanmasını onun başlangıcı olmadan var olduğuna da kanıt sayar. Onlara göre İsa’nın Beytlehem’de doğması kehaneti yerine getirdi ve Matta 2:6’nın Mika’dan aktardığı söz, onun beklenen hükümdar olduğunu doğruladı. Krallığın henüz görülmeyen sonuçlarını ise İsa’nın ikinci gelişine bırakırlar.

Tanah’ın Cevabı:

Mika 5:1’de, birçok Hristiyan baskısında 5:2 olarak numaralanan ayette, küçük Beytlehem Efrata’dan İsrael’i yönetecek bir hükümdarın çıkacağı vaat edilir. Onun kökenleri eski günlere uzanır. Sonraki ayetlerde de bir çobanın sürüsünü gözetmesi gibi halkını Haşem’in gücüyle koruyup yöneteceği, büyüklüğünün dünyanın uçlarına erişeceği ve düşman tehdidine karşı kurtuluş sağlayacağı söylenir. Beytlehem adı bu bütünün içindedir: peygamber, kökü geçmişte bulunan bir krallığın yeniden yükselişini anlatmaktadır. Bir yer adını ayırıp orada doğduğu söylenen kişiyi Maşiah ilan etmek, vaadin hem soyunu hem de gerçekleşecek yönetimini atlamaktır.

Beytlehem’in bu krallıkla bağı Tanah’ta açıkça kurulmuştur. Haşem, Şemuel’i Beytlehemli Yişay’a gönderir; onun oğullarından birini kral olarak seçmiştir (Şemuel Alef 16:1). David, Yehuda’nın Beytlehem kentinden Efratlı Yişay’ın oğlu olarak tanıtılır; daha sonra kendi babasını yine Beytlehemli Yişay diye belirtir (Şemuel Alef 17:12,58). Efrata ile Beytlehem’in aynı yer olduğu Bereşit 48:7’de de yer alır. Dolayısıyla Mika’nın “Beytlehem, Efrata, Yehuda” sözleri, gelecekteki kralı David’in ailesinin çıktığı yere bağlar. “Yehuda’nın binlikleri” ifadesi de kentin, aile ve topluluklardan oluşan Yehuda içindeki küçük yerini gösterir. Buradaki “binlik”, ailelerden oluşan bir topluluğun adıdır. Bu yüzden Beytlehem’in gerçek bir kent olmasıyla bu anlam arasında çelişki yoktur.

Raşi, Beytlehem’i David’in çıktığı yer olarak açıklar ve gelecek yöneticiyi Maşiah ben David’le, yani David soyundan gelecek Maşiah’la ilişkilendirir. Radak da onun Beytlehemli David’in soyundan geleceğini söyler. Bu açıklamalar, Beytlehem bağlantısını gelecekteki kralın David ailesine dayanan köküyle kurar.

Bir ailenin geldiği yer ile o aileden doğacak her kişinin doğum yeri aynı bilgi değildir. Bir soyun Beytlehem’den çıkmış olması, yüzyıllar sonraki annelerin çocuklarını mutlaka orada doğuracağını söylemez. Mika’nın hükümdar için kullandığı söz “Senden Benim için çıkacak”tır. Bir sonraki ayette “doğuracak olan doğuruncaya kadar” denirken doğum açıkça anılır; ancak burada da kadının doğum yapacağı kent belirtilmez. Önceki bölümde Siyon’un sıkıntısı zaten doğum sancısıyla anlatılmıştır (Mika 4:9–10). Bu nedenle 5:2’deki doğum sözünü doğrudan Meryem’in Beytlehem’deki doğumuna çevirmek de ayrıca kanıt gerektirir.

“Benim için” sözü ise hükümdarın Haşem adına yerine getireceği görevi belirtir; babasız doğum anlamı taşımaz. Beytlehem bağlantısını fiziksel doğumun zorunlu adresi haline getirmek ve buradan İsa’nın kimliğine geçmek, ayetin vermediği iki sonucu peş peşe eklemektir.

Aynı yanlış sıçrama, “kökenleri eskiden, eski günlerdendir” sözünde de yapılır. Buradaki İbranice olam sözcüğü çok eski bir zamanı da anlatabilir. Hangi anlamı taşıdığını, yanındaki sözler ve anlatılan olay belirler. Mika’nın kendisi, İsrael’in Başan ve Gilad’da “eski günlerdeki gibi” otlamasını ister (7:14). Aynı eski günler ifadesi, Amos 9:11’de David’in yıkılmış çardağının yeniden kurulması, Malaki 3:4’te Yehuda ve Yeruşalayim’in sunularının yeniden kabul edilmesi için kullanılır. Başan ve Gilad’daki yaşamın da David’in krallığının da o sunuların da tarih içinde bir başlangıcı vardır. Malaki’de eski günler sözü, hemen yanındaki “geçmiş yıllar” sözüyle açıklanır. Geçmişe işaret eden iki ifadenin birlikte kullanılması da onları kendiliğinden başlangıçsızlığa dönüştürmez.

Bu kullanım, Tora’daki “Eski günleri hatırla; kuşaklar boyunca geçen yılları düşün” çağrısıyla da aynıdır (Devarim 32:7). Yeşaya 63:9,11’de halkın geçmişte kurtarılıp taşınması ve Moşe’nin günleri aynı zaman diliyle anılır. Yeremya 6:16’da ise günlerden değil, eski yollardan söz edilir; yine aynı kelime geçmişten gelen bir şeyi niteler. Böylece Mika’daki eski kökenler sözünün nasıl anlaşılacağı, uzak bir sözlük ihtimaliyle değil, Tanah’ın kendi cümleleriyle açıklığa kavuşur. Kelimenin başka bağlamlarda ebediyeti ifade etmesi, David’in ailesine uzanan bu tarihsel kökü ezeli bir Tanrı’ya dönüştürmez. “Kökenleri” sözcüğünün çoğul oluşu da İsa’nın yaratılıştan önce var olduğu veya eski çağlarda insanlara göründüğü bilgisini vermez; bu olayların her biri ayrıca metne eklenmektedir.

Hükümdarın Haşem’le ilişkisi de aynı açıklıkla kurulmuştur: “Haşem’in gücüyle, Tanrısı Haşem’in adının yüceliğiyle” halkını güdecektir (Mika 5:3). Gücünü veren Tanrı ile bu güçle yöneten hükümdar birbirinden ayrılır. Hristiyanların İsa’nın hem insan hem Tanrı olduğunu söylemesi, Mika’nın bu kişiye Tanrısal bir öz verdiğinin delili olamaz; böyle bir açıklama yine kanıtlanmak istenen inancı baştan kabul eder. Mika’nın sunduğu kişi, eski kökleri olan ve Tanrısı Haşem’e bağlı olarak hükmeden kraldır.

Matta 2:6’nın sözleri de Mika’nın cümlesinden farklıdır. Mika Beytlehem’i Yehuda’nın binlikleri arasında küçük diye niteler. Matta’da bu, Yehuda’nın yöneticileri arasında “hiç de en küçük değilsin” biçimini alır. İki değişiklik vardır. Mika’nın sözünü ettiği toplulukların yerini yöneticiler alır. Mika’nın küçük dediği yere de Matta “en küçük değilsin” diye seslenir. Mika’nın kökenlerle ilgili son cümlesi aktarılmaz; onun yerine halkı güdecek yönetici sözü gelir. “Halkım İsrael’i güdeceksin” ifadesi David’e yönelik olarak Şemuel Bet 5:2 ve Divre Hayamim Alef 11:2’de bulunur; Mika 5:3’te de hükümdarın gütmesinden söz edilir. Bu bağlantılar, Matta’nın farklı ayetlerden bir araya getirdiği ifadeyi Mika 5:1’in kendi cümlesi yapmaz. Eski Yunanca çevirinin standart metni de Beytlehem’in küçüklüğünü korur; Matta’daki biçim, İbranice ayetin doğrudan karşılığı değildir.

Hristiyan savunmasında, Beytlehem’in küçük olduğu fakat İsa’nın doğumuyla büyük önem kazandığı, Matta’nın da bu sonucu anlattığı söylenir. Bu açıklama farkın nedenini yorumlar; İsa’nın o hükümdar olduğunu kanıtlamaz. Küçük kentten büyük bir kral çıkması Mika’da zaten vaat edilmiştir. Matta’nın bunu İsa’nın doğumuna uygulaması ise kanıtlanması gereken bağlantının kendisidir. Anlatıda bu sözün din önderlerine söyletilmesi de onu Mika’nın metninden bağımsız bir doğrulamaya dönüştürmez. Bir yorumun içindeki konuşmayı, o yorumun doğruluğunu kanıtlayan ayrı bir kaynak gibi kullanmak aynı varsayımı ikinci kez tekrarlamaktır.

Vaadin gerçekleşip gerçekleşmediğini belirleyen ise hükümdarın yapacağı işlerdir. Mika 5:3–5’te halkını koruyan, güvenli yaşamı sağlayan ve ülkeye giren düşmanın tehdidini kıran bir yönetim vardır. Aşur’un ülkeye, saraylara ve sınırlara saldırması bu kurtuluşun somut çerçevesidir. Bunu yalnız kişinin içinde günaha karşı kazanılan zafer veya kilisenin yayılması olarak anlatmak, ülkesi kurtarılacak halkı ve vaadin sonucunu değiştirir. Yeremya 23:5–6 David’den çıkan kralın adaletini, Yehuda’nın kurtuluşunu ve İsrael’in güvenliğini; Yeşaya 11:1–12 adil yönetimi, Haşem bilgisinin yayılmasını ve sürgünlerin toplanmasını; Yehezkel 37:21–28 halkın ülkesinde birleşmesini, tek kralı ve aralarında bulunacak kutsal yeri birlikte vaat eder. Bunlar yalnız bir doğum yeriyle karşılanabilecek görevler değildir.

İsa bu yönetimi kurmamış, İsrael’in sürgünlerini toplamamış ve halkı vaat edilen güvenliğe kavuşturmamıştır. Bunların ikinci gelişte tamamlanacağını söylemek, henüz gerçekleşmemiş görevleri gerçekleşmiş delile çeviremez. Peygamberliğin farklı zamanlara uzanabileceği düşüncesi de aradaki boşluğa istenen hayat öyküsünü yerleştirme yetkisi vermez. Mika’da kralın önce görevini tamamlamadan ölmesi, dirilmesi, göğe çıkması ve yeniden dönmesiyle kurulmuş bir sıra yoktur. Yalnız Beytlehem bağlantısını seçip vaat edilen hükümdarlığı başka bir gelişe erteleyerek İsa’nın Maşiah olduğu sonucuna varmak yanlıştır.

Tanah kaynakları: Mika 4:8–14; 5:1–5; 7:14; Bereşit 48:7; Devarim 32:7; Şemuel Alef 16:1; 17:12,58; Şemuel Bet 5:2; Divre Hayamim Alef 11:2; Amos 9:11; Malaki 3:4; Yeşaya 63:9–11; 11:1–12; Yeremya 6:16; 23:5–6; Yehezkel 37:21–28. İlgili yazı: Mika 5:1 ve Beytlehem.

Bu iddianın sayfası

İlgili Makaleler

Yeşaya 9:6 İsa'dan mı bahsediyor?

Yeşaya 9:6 İsa'dan mı bahsediyor? Yeşaya 9:6, Hristiyan misyonerliğinde İsa’nın Tanrı olduğunu ve Tanah tarafından önceden bildirildiğini göstermek için en sık kullanılan ayetlerden biridir. Birçok Hristiyan çevirisinde ayet, “Bize bir çocuk doğacak,…

Matta, Yeşaya 7:14’ü Nasıl Dönüştürdü?

Ha-Alma, Parthenos ve İmmanuel Yeşaya 7:14, Hristiyan bakireden doğum öğretisinin Tanah'taki haberi olarak gösterilir. Matta 1:22-23'te Meryem'in gebeliğinin Yeşaya'nın sözlerini 'yerine getirdiği' ileri sürülür. Ancak İbranice Yeşaya, Grekçe Yeşaya ve Matta yan…