Yeşaya 53:4 — Acıları taşıma, İsa’nın başkalarının günah cezasını ödediğini mi kanıtlar?
Hristiyan iddiası
53:4’te kulun başkalarının hastalık ve acılarını taşıması, İsa’nın onların günah cezasını ödeyerek bağışlanma sağlamasının kehaneti olarak okunur. Günahın kendisinin değil, cezasının aktarılmış olduğu savunması da bu yorumun içinde yer alır.
Cevap
אָכֵ֤ן חֳלָיֵ֙נוּ֙ ה֣וּא נָשָׂ֔א וּמַכְאֹבֵ֖ינוּ סְבָלָ֑ם וַאֲנַ֣חְנוּ חֲשַׁבְנֻ֔הוּ נָג֛וּעַ מֻכֵּ֥ה אֱלֹהִ֖ים וּמְעֻנֶּֽה׃
53:4, kulun konuşanlara ait hastalık ve acıları taşıdığını söyler. İkinci yarıdaki va-anahnu haşavnuhu, “biz onu öyle saydık”, onların önceki hükmünü bildirir. Kulun acısını HaŞem tarafından reddedilmesinin işareti saymışlardır; şimdi gördükleri yüceltilme bu hükmü bozar. Raşi’nin açıklamasında onların yanlış değerlendirmesi, kulun HaŞem’in düşmanı sayılmasıdır.[2][3]
Acının başkalarına yarar sağlaması, Yahudi yorumunda da bulunur. Raşi 53:5’te kulun dünyanın esenliği için acı çekmesini, 53:12’de başkaları uğruna taşıdığı yükü anlatır. Fakat bu açıklamaların öznesi 52:13’te Yaakov’un doğru kişileri olarak belirlenmiştir. İsrael’in doğrularının acısından dünyaya iyilik gelmesi, bu kişilerin Nasıralı İsa’ya dönüştürülmesini veya Tora’nın insan kanını bütün bağışlanmaların şartı yapmasını gerektirmez.[4][3]
Radak 53:4’te başka bir açıklama verir. Hezekiel’in “oğul babanın günahını taşımaz” ilkesini öne alır; ulusların İsrael’in sürgün acısını kendileri için kefaret saymasını onların kendi değerlendirmesi olarak anlatır. Onlar, yanlış inançlarıyla esenlik içinde yaşarken İsrael’in doğru inancıyla acı çekmesini görüp eski yargılarını tersine çevirirler. Radak’ın yorumu, ulusların sözlerini doğrudan yeni bir ceza aktarımı yasası olarak kabul etmez.[5][6]
“Suç değil, yalnız ceza aktarıldı” açıklaması da hangi cezanın, hangi hükümle ve neden kaldırıldığını göstermelidir. Hezekiel 18:20–23, doğru kişinin doğruluğu ile kötünün kötülüğünü ayırır; ardından günahkârın kötü yolunu bırakması halinde yaşayacağını bildirir. 18:30–32 de dönüşü emreder. Başka birinin ölmesi, kötünün değişmeden doğru sayılmasının yerine konulmaz. Kulun acısının yararlı oluşu ile günahkârın kişisel dönüşü ayrı işlevlerdir.[6]
1. Petrus 2:24, günah taşıma ve yaralarla iyileşme dilini İsa’nın çarmıhtaki bedenine bağlar; aynı cümlede günaha ölmek ve doğruluk içinde yaşamak amaç olarak verilir. Bu metin, Hristiyan uygulamanın yalnız otomatik bağışlanma iddiasından daha geniş olduğunu gösterir. Fakat İsa ve çarmıh kimlikleri Petrus’un anlatısından gelir. Yeşaya’nın uluslar ve İsrael arasındaki ilişkisini bu kimliklerin kanıtı saymak, Hristiyan açıklamayı başlangıç öncülü yapar.[7]
Günah için kullanılan dil de Tanah’ta tek bir etkiye indirgenmez. Eha 5:7, ataların günahlarının sonuçlarını sonraki kuşağın taşıdığını söyler; Bamidbar 18:1, kutsal yerle ilgili yük ve sorumluluğu Aaron ile oğullarına verir. Başkasının suçu yüzünden felaket yaşamak, sorumluluk taşımak, dua etmek ve bağışlanmaya fayda sağlamak farklı bağlamlardır. Bunların hepsini aynı kişiye aktarılan tek bir hukuki borç saymak, kelimelerin değişen kullanımını siler. 53:4’ün hastalık ve acı nesneleri de bu nedenle kendi şiirsel ve tarihsel bağlamında açıklanır. [8] [9]
53:4’teki acı ilişkisi, İsrael’in HaŞem tarafından reddedildiği düşüncesini çürütür. Raşi’nin yarar ve Radak’ın ulusların geç değerlendirmesi açıklamalarında kul İsrael olarak kalır. Ayet, HaŞem’in günah işleyeni dönüşe çağıran düzenini kaldırıp bütün bağışlanmayı tek bir insanın kanına bağlayan yeni bir hüküm kurmaz.
