Yeşaya 53:5 — “Bereleriyle iyileştik” sözü, İsa’nın kırbaçlanmasıyla bağışlanma mıdır?
Hristiyan iddiası
“Onun bereleriyle biz iyileştik” ifadesinin, İsa’nın kırbaçlanmasını önceden bildirdiği ve bu yaraların insanların günahlarını giderdiği ileri sürülür. 1. Petrus 2:24 bu özdeşlik için kullanılır.
Cevap
וְהוּא֙ מְחֹלָ֣ל מִפְּשָׁעֵ֔נוּ מְדֻכָּ֖א מֵעֲוֺנֹתֵ֑ינוּ מוּסַ֤ר שְׁלוֹמֵ֙נוּ֙ עָלָ֔יו וּבַחֲבֻרָת֖וֹ נִרְפָּא־לָֽנוּ׃
53:5’in sonundaki uvaḥavurato nirpa lanu, kulun yarası veya beresi sayesinde “bize iyileşme oldu” der. Ḥavura, darbe sonucu oluşan yara veya bereyi anlatır. Sözcük kırbaçlamada oluşan bir yarayı kapsayabilir; fakat kırbaç, kırbaç sayısı, Romalı askerler ve çarmıh yeri ayette bulunmaz. Belirli bir ölüm anlatısındaki yaralanmanın bu kelimeye uyması, kelimenin yalnız o olayı tanımladığı anlamına gelmez. [2]
İyileşmenin ne olduğu, konuşanların değişiminden anlaşılır. Önce kulun değersiz ve HaŞem tarafından cezalandırılmış olduğunu düşünüyorlardı; şimdi kendi suçlarıyla onun acısı arasındaki ilişkiyi görüyorlar. Bu itiraf, onların düşünce ve davranışının düzelmesini, kulun da aşağılanmadan kurtulmasını anlatan esenlik dilinin içindedir. Raşi’nin 53:5 açıklaması kulun acılarının dünya esenliğine katkısını açıkça kabul eder. Böyle bir yararın bulunması, acı çekenin kimliğini değiştirip onu İsa yapmaz. [3]
Tanah, ulusal felaketi bir bedenin hastalığıyla anlatır. Yeşaya 1:5–7’de baş ve yürek hastadır, beden yaralıdır; hemen ardından ülkenin yıkıldığı ve kentlerin ateşe verildiği söylenir. Yeremya 30:12–17’de İsrael’in yarası ağırdır; onu yaralayan düşmanların yargılanması ve Siyon’un sağlığına kavuşması birlikte vaat edilir. Bu örneklerde yara ve iyileşme gerçek tarihi felaket ile toplumsal yeniden kuruluşu bağlar. Aynı peygamberlik dilini 53:5’te kullanmak, mecazı sonradan icat etmek değildir. [4]
1. Petrus 2:24, İsa’nın günahları bedeni üzerinde ağaca taşıdığını söylerken Yeşaya’nın iyileşme sözünü kullanır. Hristiyan mektubunun kendisi bu olayın amacını, okuyucuların günaha ölmesi ve doğruluk için yaşamasıyla ilişkilendirir. Mektupta davranış değişikliği açık bir amaçtır. Ancak mektubun İsa’ya ilişkin inancını Yeşaya’nın öznesi için kanıt yapmak, o inancı zaten kabul etmeyi gerektirir. Daha sonraki uygulama ile önceki metnin kendi bağlamı ayrı kanıt türleridir. [5]
Yeşaya’nın verdiği sonraki tablo, yaralanmış kulun soyunu görmesi, günlerinin uzaması ve Siyon’un yeniden çocuklarla dolmasıdır. Bu vaatler 53:10 ile 54:1–3 arasında birbirini tamamlar. İyileşmeyi yalnız bir kişinin kırbaç yaralarının görünmez hukuki etkisine indirgemek, şiirin anlattığı toplu kurtuluşu açıklamaz. İsrael’in yeniden yükselmesi ve ulusların bundan HaŞem’i tanıyarak yararlanması, pasajdaki beden, esenlik, soy ve kentlerin yeniden dolması ifadelerini aynı akışta birleştirir. [6] [7]
53:5, kulun yarasını inkâr etmez; onun acısına bakanların eski hükmünü tersine çevirir. Acı, kulun aşağılık olduğunun kanıtı değildir. Onu yaralayanların günahını ve HaŞem’in sonunda gerçekleştireceği adaleti açığa çıkarır. Mağduru suçlayan dünya, kendi suçunu görmek zorunda kalır. Buradan İsa’nın kırbaçlanmasının bağışlanmanın zorunlu koşulu olduğu sonucu çıkmaz; bunun için ayette bulunmayan kişi, olay ve ibadet öğretisi eklenmektedir.
