Yeşaya 54:1 — Kısır kadının çocukları, İsrael’in yerine geçen kilisedir

Hristiyan iddiası

Yeşaya 54:1’de kısır kadının çoğalan çocuklarının kilise olduğu, İsrael’in dışlandığı ve onun yerini uluslardan oluşan yeni halkın aldığı ileri sürülür. Galatyalılar 4:24–27 ve 1599 Geneva Bible’ın Galatyalılar 4:27 notu bu yorum için kullanılır.

Cevap

רׇנִּ֥י עֲקָרָ֖ה לֹ֣א יָלָ֑דָה פִּצְחִ֨י רִנָּ֤ה וְצַֽהֲלִי֙ לֹא־חָ֔לָה כִּֽי־רַבִּ֧ים בְּֽנֵי־שׁוֹמֵמָ֛ה מִבְּנֵ֥י בְעוּלָ֖ה אָמַ֥ר יְהֹוָֽה׃

54:1, doğurmamış kadını sevinmeye çağırır; yalnız bırakılmış kadının çocuklarının çok olacağını söyler. Kadının kimliğini sonraki ayetler açıklar: 54:2–3’te çadırını büyütür, soyu yayılır ve ıssız kentler yeniden yerleşim görür. 54:6–8’de gençlikteki eşi olarak terk edilmiş, fakat büyük merhametle yeniden toplanmış kadın anlatılır. 54:11–12’de kentin taşları ve temelleri vardır. Bu kadın, sürgünle boşalmış Siyon ve Yeruşalayim’in kişileştirilmesidir. ^[2]

Yeşaya 49:14–23 aynı imgeyi daha önce kurar. Siyon HaŞem’in kendisini terk ettiğini düşünür; sonra çocuklarının geri geldiğini görür ve onları kimin yetiştirdiğini sorar. HaŞem’in cevapları ulusların bu çocukları getirmesi ve kralların ona hizmet etmesiyle devam eder. 54:1’deki yalnız bırakılmış kadının beklenmedik çoğalması, bu açık Siyon anlatısının devamıdır. Başka bir topluluğun onun yerine geçtiğini söylemek, kadının kimliğinin değiştiğini metinden göstermeyi gerektirir; Yeşaya böyle bir değişim bildirmez. ^[3]

53:10’da kulun soyunu görmesi ile 54:1–3’te kadının çocukları ve soyu artması, yan yana duran kurtuluş vaatleridir. HaŞem’e bağlı kulun acıdan sonra geleceği vardır; aşağılanan Siyon da yeniden dolar. İki imgeyi aynı İsrael kurtuluşuyla açıklamak, metnin tekrar ettiği soy, çocuk ve kent sözcüklerini birleştirir. 54:1’i bağlamından çıkarıp “İsrael’i dışlayan kilise” yapınca, önceki kulun ödülü ile sonraki kadının kimliği farklı Hristiyan karşılıklara dönüştürülmüş olur. ^{[4] [5]}

Galatyalılar 4:24, Sara ve Hagar üzerine kurduğu açıklamanın alegorik olduğunu açıkça belirtir; ardından 54:1’i alıntılayarak kendi okuyucularının kimliğini anlatır. Bu, Pavlus’un ayeti nasıl kullandığını gösterir. Alegorik uygulama, Yeşaya’nın tarihi ve peygamberlik bağlamındaki kadının artık Siyon olmadığına ilişkin bağımsız kanıt değildir. Sara bağlantısının Tanah’ta bir dayanağı da vardır: Yeşaya 51:1–3, Avraam ve Sara’yı anıp HaŞem’in Siyon’u teselli edeceğini söyler. Bu yakın dayanak, Sara imgesini İsrael’in kaldırılması için değil, İsrael’in kurtuluşu için kullanır. ^{[6] [7]}

1599 Geneva Bible’ın Galatyalılar 4:27 notu, alıntıyı Yahudilerin dışlanması ve ulusların çağrılması yönünde yorumlar. Bu belirli yorum, bütün Hristiyanların aynı ikame öğretisini savunduğu şeklinde genellenemez. Fakat notun iddiası Yeşaya’nın kendi devamıyla sınanabilir: 54:7–8’de kısa terk edilişin ardından sürekli merhamet, 54:9–10’da ise kaldırılmayacak esenlik antlaşması vaat edilir. Aynı eşin geri alınması ve aynı antlaşmanın sürmesi, o eşin kalıcı olarak dışlanıp yerini başka bir topluluğa bırakması değildir. ^{[8] [2]}

Ulusların HaŞem’e yönelmesi de İsrael’in silinmesini gerektirmez. Yeşaya 2:2–4’te uluslar Siyon’a gelerek Tora’yı öğrenir; 56:6–8’de HaŞem’e bağlanan yabancılar dua evine kabul edilir. Böylece Tanah hem İsrael’in devamını hem ulusların katılımını birlikte anlatır. 54:13’te kadının bütün çocuklarının HaŞem tarafından eğitileceği söylenir. HaŞem’in öğretimi ve ulusların katılması, Tora’nın kaldırılması veya İsrael’in antlaşmadan çıkarılması diye tanımlanmaz. ^{[9] [10]}

54:1’in doğrudan öznesi, çocukları azalmış veya yok olmuş sanılan Siyon’dur; vaadi onun yeniden çoğalmasıdır. Bölümün kendi cümleleri bu kimliği, ülkeye yerleşimi ve antlaşmanın sürekliliğini korur. “İsrael dışlandı, onun yerine kilise geçti” sonucu bu ayetin açıklaması değildir; sonraki alegorik ve teolojik yorumun sonucudur. Bu özel ikame iddiası, Yeşaya’nın aynı kadına verdiği geri dönüş ve sarsılmayacak antlaşma vaadiyle karşı karşıya gelir. ^[2]

Kaynaklar

1. Gökhan (Aryeh) Duran, Yeşaya 53 — Misyoner İddialarına Tanah’ın Yanıtı; Yeşaya 52:13–54:1 incelemesi.
2. Yeşaya 54:1–13; Raşi, 54:1.
3. Yeşaya 49:14–23.
4. Yeşaya 53:10.
5. Yeşaya 41:8–9; Yeşaya 43:10; Yeşaya 44:1–2,21; Yeşaya 48:20; Yeşaya 49:3.
6. Galatyalılar 4:24–27.
7. Yeşaya 51:1–3, Avraam, Sara ve Siyon’un tesellisi.
8. 1599 Geneva Bible, Galatyalılar 4:27, yorum notu.
9. Yeşaya 2:2–4.
10. Yeşaya 56:6–8.