Yeşaya 53:6 — “HaŞem hepimizin günahını ona yöneltti” sözü, suçluluğun aktarılması mıdır?

Hristiyan iddiası

HaŞem’in “hepimizin günahını onun üzerine yöneltmesi”, bütün insanlığın suçunun veya günah cezasının İsa’ya yüklenmesi ve çarmıhta ödenmesi olarak yorumlanır.

Cevap

כֻּלָּ֙נוּ֙ כַּצֹּ֣אן תָּעִ֔ינוּ אִ֥ישׁ לְדַרְכּ֖וֹ פָּנִ֑ינוּ וַיהֹוָה֙ הִפְגִּ֣יעַ בּ֔וֹ אֵ֖ת עֲוֺ֥ן כֻּלָּֽנוּ׃

53:6 iki bölümden oluşur: Konuşanlar koyun gibi saptıklarını ve her birinin kendi yoluna döndüğünü itiraf eder; ardından HaŞem’in “hepimizin avonunu onda buluşturduğu” söylenir. “Hepimiz” ifadesinin kapsamını önceki ayetlerdeki “biz” belirler. 52:15’te krallar ve uluslar vardır; 53:1–6’da kul hakkındaki eski düşüncelerini anlatan çoğul ses sürer. Bu yüzden kelimeyi bağlamdan koparıp geçmiş ve gelecek bütün insanların bütün günahlarını ifade eden bir teknik terim haline getirmek, metnin söylediğinden fazlasıdır. ^{[2] [3] [4]}

Avon, suç veya günahı, ayrıca onun getirdiği yükü ve cezayı anlatabilir. Örneğin Bereşit 4:13’te Kayin kendi avonunun taşınamayacak kadar ağır olduğunu söyler; söz günahın kendisiyle uğradığı ceza arasındaki ilişkiyi taşır. Bu nedenle “günahı taşımak” sözünden, başka kişinin ahlaki suçluluğunun taşıyana geçtiği sonucuna doğrudan varılamaz. Bir zalimin suçu masumun hayatını yıkabilir; masum bu suçun sonuçlarını taşırken suçlu haline gelmez. ^[5]

Raşi ve Radak, hifgia fiilini aynı biçimde açıklamaz. Raşi, kulun yakarışının kabul edilmesini ve dünyaya zarar gelmemesi için yaptığı duayı anlatır. Radak ise ulusların kötülüklerinin yol açtığı acı ve cezanın İsrael’e yönelmesini açıklar. Bu iki açıklama, duanın başkalarına faydası ile başkalarının suçu yüzünden çekilen acıyı farklı biçimde öne çıkarır. Hiçbiri kelimenin tek zorunlu anlamının “İsa’nın hukuki günah ödemesi” olduğunu söylemez. 53:12’de aynı kökten gelen fiilin suçlular için yakarışla ilişkisi, dua okumasının pasaj içindeki dayanağıdır. ^{[3] [4] [6]}

HaŞem’in tarihin üzerinde egemen olması, zalimleri haklı çıkarmaz. Yeşaya 10:5–15’te Asur, HaŞem’in öfkesinin aracı diye adlandırılır; buna rağmen kibri ve yok etme tutkusu yüzünden yargılanır. Zeharya 1:15’te HaŞem, halkına biraz öfkelenmişken ulusların felaketi ağırlaştırdığını bildirir. Böylece Tanah aynı olayda ilahi yargıyı, insanın kötülüğünü ve kötülüğün cezalandırılmasını birlikte anlatabilir. 53:6’daki ilahi fiil, kulun acısını onaylanmış bir insan korbanı saymayı gerektirmez. ^{[7] [8]}

“Günah değil yalnız ceza aktarıldı” şeklindeki Hristiyan açıklama da ayetin kimlik ve bağışlanma sorusunu çözmez. Kulun başkalarının sebep olduğu veya başkalarının yararına olan acıyı çekmesi, bunun İsa’nın çarmıhı olduğunu belirlemez. HaŞem’in bağışlaması için mutlaka bu ölümün gerektiğini de söylemez. Hezekiel 18:21–23, kötü kişinin doğruya dönüp yaşayacağını; Yeşaya 55:7, kötü kişi yolunu terk edip HaŞem’e dönünce bolca bağışlanacağını bildirir. Bu metinlerde başka bir kişinin ölümü, dönüşün ön şartı değildir. ^{[9] [10]}

Ayetin kurduğu ahlaki hareket açıktır: Kulu suçlayanlar şimdi kendilerini suçlar. HaŞem’in vurduğu sanılan kulun çektiği yük, onların sapmasıyla ilişkilendirilir. Tanah’ın daha önce “kulum” diye adlandırdığı İsrael’in acısı bu itirafın merkezindedir. Bütün insanlığın günahlarının İsa’ya devredildiği bir ödeme işlemi, ayetin içindeki açıklama değildir; konuşmacıların kapsamını, kulun kimliğini ve bağışlanma öğretisini değiştiren bir Hristiyan yorumdur. ^[11]

Kaynaklar

1. Gökhan (Aryeh) Duran, Yeşaya 53 — Misyoner İddialarına Tanah’ın Yanıtı; Yeşaya 52:13–54:1 incelemesi.
2. Yeşaya 53:6.
3. Raşi, Yeşaya 53:1–12.
4. Radak, Yeşaya 53:1–12.
5. Bereşit 4:13.
6. Yeşaya 53:12.
7. Yeşaya 10:5–15.
8. Zeharya 1:15.
9. Hezekiel 18:20–23,30–32.
10. Yeşaya 55:6–7.
11. Yeşaya 41:8–9; Yeşaya 43:10; Yeşaya 44:1–2,21; Yeşaya 48:20; Yeşaya 49:3.