Yeşaya 52:13 — Targum’un “kulum Maşiah” açıklaması, İsa’yı mı kanıtlar?
Hristiyan iddiası
Targum Yonatan’ın Yeşaya 52:13’te “kulum Maşiah” demesi, eski Yahudi geleneğinin bütün pasajı İsa’nın acısı, ölümü ve günahlar için kurban edilmesi olarak anladığının kanıtı sayılır.
Cevap
הִנֵּ֥ה יַשְׂכִּ֖יל עַבְדִּ֑י יָר֧וּם וְנִשָּׂ֛א וְגָבַ֖הּ מְאֹֽד׃
Targum 52:13’te ha yatslah avdi meşiha, “İşte kulum Maşiah başarılı olacak” der. Aynı yorum 52:14’te İsrael evinin uluslar arasındaki kararmış ve aşağılanmış görünüşünü anlatır. İlk ayette Maşiah’ın başarısı, ikinci ayette İsrael’in acısı vardır. Targum, bütün zamirleri tek kişinin gelecekteki bedenine bağlayan bir biyografi kurmaz.[2]
53:4’te Maşiah günahlar için dua eder; 53:5’te günahlar yüzünden kirletilen Tapınağı kurar ve öğretisiyle esenlik getirir. 53:6’da bağışlanma onun sayesinde anlatılır. 53:7’de sessizce kesime götürülen özne Maşiah değildir: Maşiah dua eder, cevap alır ve ulusların güçlülerini kesime götürülen koyunlar gibi teslim eder. Dua eden ve düşmanlarını yenen Maşiah, İsa’nın çarmıha götürülmesiyle aynı sahne değildir.[3]
53:8’de sürgündekilerin toplanması ve ulusların İsrael Ülkesi üzerindeki egemenliğinin kaldırılması vardır. 53:10’da arındırılan özne halkın bakiyesidir; bu kişiler Maşiahlarının krallığını görür, oğulları ve kızları çoğalır, günleri uzar. Son cümlede HaŞem’in Tora’sına bağlı olanların başarısı bildirilir. Targum’un kurtuluşu, İsrael’in varlığını ve Tora’yı devam ettirir.[3]
Targum’un 53:12’si Maşiah’ın canını ölüme vermesinden de söz eder. Aynı ayet onu ganimet alan, başkaldıranları Tora’ya bağlayan ve günahlar için dua eden özne olarak anlatır. Fakat bu ayette bağışlanma, Maşiah’ın duası ve onun sayesinde gerçekleşir; bir kohenin insan kanını sunakta işlediği yeni bir korban düzeni verilmez. Tora’ya bağlanan insanlar ile Tora’yı geçersiz kılan bir kurtuluş sistemi aynı öğreti değildir.[3]
Sanhedrin 98b’de Maşiah’ın adı üzerine tartışmada 53:4 kullanılır ve acı çeken Maşiah tasviri bulunur. Aynı tartışmada farklı ayetlerden başka adlar da çıkarılır. Bu agadik kullanım, ayetin Maşiah’a uygulanabildiğini gösterir; Nasıralı İsa’nın kimliğini, çarmıhını veya Hristiyan kefaret sistemini belirlemez. Ayetin Maşiah’a uygulanması ile bu Maşiah’ın İsa olduğunun kanıtlanması iki ayrı iştir.[4]
Targum’un Maşiah adı, görevleriyle birlikte okunur. Tapınağı kurmak, ulusların egemenliğini kaldırmak, sürgündekileri toplamak ve halkın Tora’ya bağlı yaşamını sürdürmek, metnin verdiği somut özelliklerdir. İsa’nın hayatında bu görevlerin gerçekleşmediği yerde onları belirsiz bir geleceğe bırakmak, Targum’un İsa kimliğini doğruladığını göstermez. Bunun için önce İsa’nın Maşiah olduğu inancı kabul edilmiş olur. Kaynaktaki Maşiah adını kanıt sayarken kaynaktaki aynı Maşiah’ın görevlerini kimlik sınamasından çıkarmak, ad ile tanımı birbirinden ayırır. Targum kendi tanımını koruduğunda Hristiyan özdeşlik kendiliğinden kurulmaz. [3] [5]
Targum’un bütününde Maşiah’ın görevi İsrael’in kurtuluşunu, Tapınağı, ulusların yargılanmasını ve Tora’ya bağlılığı içerir. 52:13’teki Maşiah sözcüğünü alıp bu görevleri çıkarmak, ardından çarmıhı bu görevlerin zorunlu karşılığı yapmak, kaynağın öğretisini değiştirir. Targum, Hristiyan İsa öğretisinin Yahudi tanığı olarak kullanılamaz.
